9. Sınıf Biyoloji Canlıların Ortak Özellikleri Karma Seviye Test 1 – 9 Soru (Çözümlü)

9. Sınıf Biyoloji Canlıların Ortak Özellikleri Karma Seviye Test 1 — sorular ve çözümler

9 soru · Biyoloji · 9. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.

1. Aşağıdaki canlılık özelliklerinden hangisi tüm canlı türleri tarafından ortak olarak gerçekleştirilmez?

   1. Eşeyli yolla üreme
   2. Metabolizmaya sahip olma
   3. Hücresel yapıya sahip olma
   4. Uyarılara tepki verme
   5. Beslenme gereksinimini karşılama
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Hücresel yapı, metabolizma, uyarılara tepki ve beslenme tüm canlılarda görülen ortak özelliklerdir.
   2. Üreme de canlıların ortak özelliğidir; ancak üreme şekli canlıdan canlıya değişir.
   3. Bakteriler gibi birçok canlı yalnızca eşeysiz ürer; bu yüzden eşeyli üreme tüm canlılarda ortak değildir.
   4. Doğru cevap A.

2. Canlılarda organizasyon basamakları incelendiğinde çok hücreli organizmalarda yapısal ve işlevsel birimlerin belirli bir sıraya göre dizildiği görülür. Buna göre aşağıdakilerden hangisi en küçükten en büyüğe doğru yapılan sıralamada dokudan hemen sonra gelir?

   1. Hücre
   2. Organizma
   3. Sistem
   4. Molekül
   5. Organ
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. Organizasyon sırası: molekül, organel, hücre, doku, organ, sistem, organizma.
   2. Dokudan hemen sonra organ gelir.

3. Aşağıdakilerden hangisi varyasyon ve adaptasyon kavramları arasındaki temel farkı en iyi açıklar?

   1. Varyasyon sadece bitkilerde görülürken adaptasyon hayvanlara özgüdür.
   2. Varyasyon aynı tür bireyleri arasında çeşitlilik yaratırken adaptasyon hayatta kalma şansını artıran kalıtsal özelliklerdir.
   3. Adaptasyonlar nesilden nesile aktarılmazken varyasyonlar kalıtsaldır.
   4. Varyasyon çevresel etkenlerle değişmez, adaptasyon ise anlık olarak birey tarafından kazanılır.
   5. Adaptasyonlar mutasyonlarla oluşmazken varyasyonların tek kaynağı modifikasyonlardır.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Varyasyon, aynı türün bireyleri arasındaki çeşitliliktir.
   2. Adaptasyon, canlıya yaşadığı ortamda hayatta kalma ve üreme şansı sağlayan kalıtsal özelliklerdir.
   3. A yanlıştır, her ikisi de her canlıda görülür. C yanlıştır, adaptasyon kalıtsaldır. D ve E yanlıştır.
   4. Doğru seçenek B'dir.

4. Canlıların ortak özelliklerinden biri olan 'enerji üretimi ve tüketimi' ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

   1. Canlılar büyüme, gelişme ve hareket gibi faaliyetler için enerjiye ihtiyaç duyar.
   2. Hücresel solunum olayları ile besinlerin yıkımından sağlanan enerjinin bir kısmı ATP molekülünde depolanır.
   3. Protein sentezi, sinirsel iletim ve kas kasılması gibi olaylar ATP enerjisi olmadan gerçekleşemez.
   4. Canlı hücrelerde enerji üretimi ve tüketimi kesintisiz olarak devam eder.
   5. Canlı hücrelerde enerji üretimi sadece üreme dönemlerinde gerçekleşir, diğer zamanlarda durur.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. Soru, enerji üretimi ve tüketimiyle ilgili YANLIŞ olan ifadeyi soruyor.
   2. A doğru: büyüme, gelişme ve hareket enerji gerektirir.
   3. B doğru: hücresel solunumda besinlerin yıkımından açığa çıkan enerjinin bir kısmı ATP'de depolanır.
   4. C doğru: protein sentezi, sinirsel iletim ve kas kasılması ATP gerektirir.
   5. D doğru: canlı hücrelerde enerji üretimi ve tüketimi kesintisiz sürer.
   6. E yanlış: enerji üretimi yalnızca üreme döneminde olmaz, yaşam boyunca sürer.
   7. Yanlış ifade E'dir.

5. Büyüme ve gelişme kavramları canlılar için temel özellikler arasında yer alır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi büyüme ve gelişme olayları için söylenemez?

   1. Tek hücreli canlılarda büyüme sitoplazma hacminin ve kütlesinin artmasıyla gerçekleşir.
   2. Çok hücreli canlılarda büyüme hücre sayısının ve hacminin artmasıyla sağlanır.
   3. Hayvanlarda büyüme sınırlıyken bazı bitkiler yaşamları boyunca büyümeye devam edebilir.
   4. Gelişme sadece embriyonik dönemde tamamlanır ve ergin bireylerde hiçbir hücresel farklılaşma görülmez.
   5. Yeni doğan bir bebeğin kilo alması büyüme iken, emeklemeye başlaması gelişme örneğidir.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Soru, büyüme ve gelişme için söylenemeyecek (yanlış) ifadeyi soruyor.
   2. A doğru: tek hücrelilerde büyüme sitoplazma hacmi ve kütlesinin artmasıdır.
   3. B doğru: çok hücrelilerde büyüme hücre sayısı ve hacminin artmasıyla olur.
   4. C doğru: hayvanlarda büyüme genelde sınırlıdır, bazı bitkiler yaşam boyu büyür.
   5. D yanlış: gelişme yalnızca embriyonik dönemde tamamlanmaz; ergin bireylerde de hücre farklılaşması (örneğin kök hücrelerden) görülür.
   6. E doğru: kilo alma büyüme, emeklemeye başlama gelişmedir.
   7. Doğru cevap D'dir.

6. Canlılarda iç dengenin kararlı tutulmasını ifade eden homeostazi kavramına örnek olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

   1. Bitkilerin güneş ışığına doğru yönelmesi
   2. Vücut sıvılarında asit-baz dengesinin korunması
   3. Tek hücreli paramesyumun kontraktil koful ile fazla suyu dışarı atması
   4. İnsanda terleme yoluyla vücut sıcaklığının dengede tutulması
   5. Kan su miktarının ve iyon derişiminin ayarlanması
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Homeostazi, iç ortamın kararlı tutulmasıdır.
   2. Terleme, asit-baz dengesi, kontraktil kofulla su dengesi ve kan su/iyon ayarı iç dengeyi korur.
   3. Bitkilerin ışığa yönelmesi (fototropizma) uyarana tepkidir, iç denge sağlama değildir.
   4. Cevap A.

7. Tek hücreli canlılarda ve çok hücreli organizmalarda görülen boşaltım mekanizmalarıyla ilgili,

   • I.
     Tek hücreli canlılarda metabolik atıklar doğrudan hücre zarından uzaklaştırılır.
   • II.
     Bitkilerde boşaltım terleme, damlama ve yaprak dökülmesi ile gerçekleştirilir.
   • III.
     İnsanlarda boşaltım sadece idrar oluşumu ile sınırlıdır, gaz atılımı görülmez.

   yargılarından hangileri doğrudur?

   1. Yalnız I
   2. Yalnız II
   3. I ve II
   4. II ve III
   5. I, II ve III
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. I: Tek hücrelilerde atıklar difüzyonla veya kontraktil kofulla hücre zarından atılır; doğrudur.
   2. II: Bitkilerde boşaltım terleme, damlama (gutasyon), yaprak dökümü gibi yollarla olur; doğrudur.
   3. III: İnsanda akciğerler yoluyla CO2 ve su buharı atılır, deri yoluyla terleme olur; yanlıştır.
   4. Doğru yargılar I ve II'dir.

8. Canlılarda görülen metabolik faaliyetlerle ilgili olarak,

   • I.
     Anabolizmada basit yapılı küçük moleküllerden karmaşık büyük moleküller sentezlenir.
   • II.
     Katabolizma olaylarında yapısal olarak büyük moleküller kendisinden daha küçük bileşenlerine ayrıştırılır.
   • III.
     Proteinlerin sindirilerek amino asitlere dönüştürülmesi anabolik bir reaksiyondur.

   yargılarından hangileri doğrudur?

   1. Yalnız I
   2. Yalnız II
   3. I ve II
   4. I ve III
   5. II ve III
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Anabolizma, küçük ve basit moleküllerden büyük ve karmaşık moleküllerin sentezidir; I doğrudur.
   2. Katabolizma, büyük molekülleri daha küçük parçalara ayırır; II doğrudur.
   3. Proteinlerin sindirilerek amino asitlere ayrılması parçalanma olduğu için katabolik bir reaksiyondur; III yanlıştır.
   4. Doğru yargılar I ve II'dir.

9. Virüslerin canlı veya cansız olarak sınıflandırılmasında yaşanan tartışmaların temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Hücresel yapıya sahip olmaları ve kendi başlarına ATP üretmeleri
   2. Fotosentez yaparak kendi besinlerini dış ortamda sentezleyebilmeleri
   3. Metabolik enzimleri yönünden oldukça gelişmiş ve bağımsız yaşamaları
   4. Canlı hücre dışında cansız kristal halde bulunmaları, ancak canlı hücre içinde üreyebilmeleri
   5. Sadece prokaryot hücreleri enfekte etmeleri ve ökaryotlarda görülmemeleri
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Virüsler canlı hücre dışında kristal hâlde, cansız gibi davranır.
   2. Canlı hücre içinde ise çoğalabilir ve kalıtım materyali taşır.
   3. Bu çelişki tartışmanın nedenidir. Hücresel yapıları yoktur, ATP üretemezler ve bağımsız yaşayamazlar.
   4. Doğru seçenek D'dir.