9. Sınıf Kimya Periyodik Sistem ve Periyodik Özellikler Kolay Seviye Test 1 – 10 Soru (Çözümlü)

9. Sınıf Kimya Periyodik Sistem ve Periyodik Özellikler Kolay Seviye Test 1 — sorular ve çözümler

10 soru · Kimya · 9. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.

1. Temel hâldeki elektron dizilimi $\text{1s}^2\text{2s}^2\text{2p}^6\text{3s}^1$ şeklinde olan bir element periyodik tabloda hangi periyot ve grupta yer alır?

   1. 2. periyot 1A grubu
   2. 3. periyot 3A grubu
   3. 3. periyot 2A grubu
   4. 3. periyot 1A grubu
   5. 4. periyot 1A grubu
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Elektron dizilimindeki toplam elektron sayısı 2+2+6+1 = 11 olup element Na'dır.
   2. En yüksek enerji düzeyi n=3 olduğundan 3. periyottadır.
   3. Değerlik elektron sayısı 1 olduğundan 1A grubundadır.

2. Periyodik tablonun 7A grubunda bulunan elementlerin genel adı aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Alkali metaller
   2. Toprak alkali metaller
   3. Geçiş metalleri
   4. Soy gazlar
   5. Halojenler
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. Periyodik tablonun 7A grubundaki elementlere halojen (tuz oluşturucu) denir.

3. Nötr bir atom elektron vererek katyon oluşturduğunda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

   1. Atomun çapı artar.
   2. Katyonun yarıçapı nötr atomunkinden küçük olur.
   3. Elektron sayısı artar.
   4. Proton sayısı artar.
   5. Çekirdek yükü azalır.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Nötr atom elektron verdiğinde proton sayısı ve çekirdek yükü değişmez, yalnızca elektron sayısı azalır.
   2. Elektronlar arası itme azalır ve çoğu zaman en dış enerji düzeyi tamamen boşalır.
   3. Çekirdeğin kalan elektronlar üzerindeki çekimi artar; katyonun yarıçapı nötr atomunkinden küçük olur (B doğru).
   4. A yanlış: çap küçülür. C yanlış: elektron sayısı azalır. D yanlış: proton sayısı değişmez. E yanlış: çekirdek yükü değişmez.
   5. Doğru seçenek B'dir.

4. Periyodik tablonun aynı periyodunda soldan sağa doğru gidildikçe elektronegatiflik değerinin genel değişimi nasıldır?

   1. Değişmez
   2. Azalır
   3. Artar
   4. Önce artar sonra azalır
   5. Sıfır olur
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Elektronegatiflik, bir atomun bağ yaparken elektronları çekme eğilimidir.
   2. Aynı periyotta soldan sağa gidildikçe çekirdek yükü artar, katman sayısı değişmez, atom yarıçapı küçülür.
   3. Bu yüzden elektron çekme eğilimi artar ve elektronegatiflik genel olarak artar.
   4. Soy gazlar genellikle bağ yapmadığından elektronegatiflik değeri verilmez, ancak genel eğilim artıştır.
   5. Doğru seçenek C'dir.

5. Periyodik sistemde aynı grupta yukarıdan aşağıya doğru inildikçe atom yarıçapının değişimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

   1. Atom yarıçapı artar.
   2. Atom yarıçapı azalır.
   3. Atom yarıçapı değişmez.
   4. Önce artar sonra azalır.
   5. Önce azalır sonra artar.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Aynı grupta yukarıdan aşağıya inildikçe elektron kabuğu (periyot) sayısı artar.
   2. Katman sayısı arttıkça değerlik elektronları çekirdekten uzaklaşır.
   3. Bu nedenle atom yarıçapı artar.

6. Gaz hâlindeki nötr bir atomdan bir elektron koparmak için gereken enerjiye ne ad verilir?

   1. Elektronegatiflik
   2. Hidrojen bağı
   3. Elektron ilgisi
   4. Atom yarıçapı
   5. İyonlaşma enerjisi
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. Gaz hâlindeki nötr bir atomdan en dışta bulunan bir elektronu koparmak için gereken enerjiye iyonlaşma enerjisi denir.

7. Kimyasal bağ yapmış iki atom arasındaki bağ elektronlarını kendine doğru çekme gücünün büyüklüğüne ne denir?

   1. İyonlaşma enerjisi
   2. Elektronegatiflik
   3. Erime noktası
   4. Özkütle
   5. Kütle numarası
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Kimyasal bağdaki bağ elektronlarını çekme gücüne elektronegatiflik denir.

8. Elektron sayıları ve elektron dizilimleri aynı, ancak proton sayıları farklı olan taneciklere ne ad verilir?

   1. İzoelektronik
   2. İzoton
   3. İzobar
   4. İzotop
   5. Allotrop
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Elektron sayıları ve elektron dizilimleri aynı olan taneciklere izoelektronik denir.
   2. Proton sayıları farklıdır, bu yüzden izotop değildir (izotoplarda proton sayısı aynıdır).
   3. Örnek: O²⁻, F⁻, Ne, Na⁺ hepsi 10 elektronludur.

9. Nötr bir atom elektron alarak anyon oluşturduğunda atomun yarıçapı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

   1. Önce artar sonra sıfırlanır.
   2. Yarıçapı azalır.
   3. Yarıçapı değişmez.
   4. Yarıçapı artar.
   5. Yarıçapı yarıya iner.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Atom elektron aldığında proton sayısı sabit kalır, elektron sayısı artar.
   2. Elektronlar arası itme artar, çekirdeğin elektron başına çekimi azalır.
   3. Bu yüzden anyonun yarıçapı atomun yarıçapından büyüktür.

10. Periyodik tablonun aynı periyodunda soldan sağa doğru gidildikçe genel olarak 1. iyonlaşma enerjisinin değişimi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    1. Sürekli azalır.
    2. Önce artar sonra azalır.
    3. Genel olarak artar.
    4. Hiç değişmez.
    5. Değişimi önceden kestirilemez.
    Cevap ve çözüm

    Cevap: C)

    1. Aynı periyotta soldan sağa gidildikçe çekirdek yükü artar, katman sayısı değişmez.
    2. Atom yarıçapı küçülür, elektronlar çekirdeğe daha sıkı bağlanır.
    3. Bu yüzden 1. iyonlaşma enerjisi genel olarak artar. 2A-3A ve 5A-6A arasında küçük sapmalar olsa da genel eğilim artıştır.