9. Sınıf Tarih Tarihsel Bilginin Üretim Süreci Karma Seviye Test 1 – 8 Soru (Çözümlü)

9. Sınıf Tarih Tarihsel Bilginin Üretim Süreci Karma Seviye Test 1 — sorular ve çözümler

8 soru · Tarih · 9. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.

1. Tarihsel bilginin üretim sürecinde arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan kalıntıların hangi döneme ait olduğunu ve yaşının tespit edilmesinde, maddelerin temel yapısını inceleyerek radyoaktif elementlerin bozunumunu esas alan karbon-14 yönteminden yararlanılır. Bu yöntemin uygulanmasında hangi tarihe yardımcı bilim dalının uzmanlık alanından faydalanılmaktadır?

   1. Antropoloji
   2. Epigrafi
   3. Heraldik
   4. Kimya
   5. Nümismatik
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Karbon-14 yöntemi, organik maddelerin içerisindeki radyoaktif karbon elementinin bozunum süresini hesaplayarak nesnelerin yaşını ve ait olduğu dönemi tespit eder.
   2. Maddelerin kimyasal yapısını, elementleri ve radyoaktif bozunum süreçlerini inceleyen bilim dalı kimyadır.
   3. Bu nedenle karbon-14 yönteminin uygulanmasında kimya biliminden yararlanılır.
   4. Doğru seçenek D'dir.

2. Tarih araştırmalarında olayların meydana geldiği mekânın incelenmesi, insan faaliyetleri ile coğrafi şartlar arasındaki bağın kurulmasında büyük önem taşır. Bu bağlamda yeryüzünü fiziki, ekonomik, beşerî ve siyasi yönlerden inceleyerek tarihi süreçlere ışık tutan yardımcı bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Arkeoloji
   2. Kronoloji
   3. Coğrafya
   4. Nümismatik
   5. Paleografi
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Soru metninde yeryüzünü fiziki, ekonomik, beşerî ve siyasi yönlerden inceleyerek tarihi süreçlere ışık tutan bilim dalı sorulmaktadır.
   2. Yeryüzü şekillerini ve mekânsal özellikleri inceleyen bilim dalı coğrafyadır.
   3. Doğru seçenek C'dir.

3. Günümüzde ve geçmişte konuşulan dilleri, dillerin kökenini ve aralarındaki akrabalık bağlarını inceleyerek tarih araştırmalarına destek olan yardımcı bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Filoloji
   2. Sosyoloji
   3. Antropoloji
   4. Heraldik
   5. Kronoloji
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Dillerin kökenini, gelişimini ve aralarındaki akrabalık bağlarını inceleyen bilim dalı Filoloji (dil bilimi) olarak adlandırılır.
   2. Filoloji, tarih araştırmalarında göçleri ve kültür etkileşimlerini anlamak için diller üzerinden inceleme yapar.
   3. Bu doğrultuda doğru seçenek A'dır.

4. Tarihsel bilginin üretim süreci belirli aşamalar halinde gerçekleşir. Bu sürecin ilk adımı aşağıdakilerden hangisiyle başlamaktadır?

   1. Kaynakları sorgulama ve eleştirme
   2. Konu veya sorun belirleme
   3. Kanıta dayalı eser yazma
   4. Verileri dijitalleştirme
   5. Kaynakları birinci elden seçme
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Tarihsel bilginin üretim süreci (araştırma yöntemi) belirli bilimsel aşamalarla yürütülür.
   2. Bu sürecin ilk adımı araştırmanın sınırlarını ve yönünü belirlemek amacıyla bir 'Konu veya sorun belirleme' ile başlar.
   3. Bu doğrultuda doğru seçenek B'dir.

5. Tarih araştırmalarında devletlerin, hanedanların ve ailelerin kullandığı arma, mühür, sancak ve özel işaretleri inceleyerek bunların ait olduğu kişi ya da kurum hakkında önemli ipuçları sunan tarihe yardımcı bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Filoloji
   2. Heraldik
   3. Paleografi
   4. Diplomatik
   5. Etnografya
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Soruda arma, mühür, sancak ve özel işaretleri inceleyen bilim dalı sorulmaktadır.
   2. Bu işaretleri inceleyen tarihe yardımcı bilim dalı heraldiktir; Diplomatik ise resmî belgeleri bir bütün olarak şekil ve içerik bakımından inceler.
   3. Doğru seçenek B'dir.

6. Tarih araştırmalarında insanı hem biyolojik ve fiziksel özellikleri ile inceleyen hem de toplumların yapısını, kurumlarını, toplumsal olayların neden ve sonuçlarını analiz eden bilim dalları tarihçilere rehberlik eder. Aşağıdaki tarihe yardımcı bilim dallarından hangisi bu kapsamda toplumsal olayların neden ve etkilerini incelemektedir?

   1. Kronoloji
   2. Sosyoloji
   3. Coğrafya
   4. Antropoloji
   5. Epigrafi
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Soru metninde toplumların yapısını, kurumlarını ve toplumsal olayların neden-sonuç ilişkilerini inceleyen bilim dalı vurgulanmaktadır.
   2. Toplum bilimi olarak da bilinen ve toplumsal olayları, yapıları ve etkileşimleri inceleyen bilim dalı sosyolojidir.
   3. Doğru seçenek B'dir.

7. Tarihsel bilginin üretim aşamalarından biri olan kaynağı sorgulama aşamasında araştırmacı aşağıdakilerden hangisini tespit etmeye çalışır?

   1. Olayın tekrar laboratuvar ortamında gözlemlenip gözlemlenemeyeceğini
   2. Eserin kaynakçasının yazılıp yazılmadığını
   3. Arşivlerin dijital ortama aktarılıp aktarılmadığını
   4. Kaynakta çelişki, tutarsızlık, propaganda veya ön yargı olup olmadığını
   5. Geçmişteki tüm toplumların ortak bir dil kullanıp kullanmadığını
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Kaynağı sorgulama (tenkit) aşaması, elde edilen verilerin güvenilirliğini, doğruluğunu ve tarafsızlığını test etmek için yapılır.
   2. Bu aşamada araştırmacı kaynaktaki bilgilerin çelişkili olup olmadığını, yazarın propaganda veya ön yargı taşıyıp taşımadığını anlamaya çalışır.
   3. Diğer seçenekler tarih araştırmasının doğasına veya bu aşamanın kapsamına uygun değildir.
   4. Doğru seçenek D'dir.

8. Eski dönemlerde yazılmış olan kitabelerin ve üzerindeki yazıların şekil ile içerik bakımından okunmasını ve incelenmesini sağlayan tarihe yardımcı bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Paleografi
   2. Diplomatik
   3. Nümismatik
   4. Epigrafi
   5. Heraldik
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Kitabelerin (yazıtların) üzerindeki yazıları ve şekilleri inceleyen tarihe yardımcı bilim dalı Epigrafi olarak adlandırılır.
   2. Paleografi yazı bilimidir ancak özellikle anıt ve kitabeler üzerindeki yazıtların incelenmesi Epigrafi dalının uzmanlık alanıdır.
   3. Bu doğrultuda doğru seçenek D'dir.