9. Sınıf Coğrafya Niçin Coğrafya Öğrenmeliyiz? Zor Seviye Test 1 – 10 Soru (Çözümlü)

9. Sınıf Coğrafya Niçin Coğrafya Öğrenmeliyiz? Zor Seviye Test 1 — sorular ve çözümler

10 soru · Coğrafya · 9. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.

1. Aşağıdaki tabloda bazı coğrafi durumlar ile bu durumların sonuçları eşleştirilmiştir:

   Coğrafi Durum	Sonuç
   I. Orman alanlarının tahrip edilmesi	Ekolojik dengenin bozulması ve erozyonun artması
   II. Akarsu yataklarının daraltılması	Şiddetli yağışlarda sel ve taşkın riskinin büyümesi
   III. Deniz kıyılarının doldurulması	Denizel ekosistemin korunması ve balık çeşitliliğinin artması
   IV. Atmosfere salınan sera gazlarının artması	Küresel iklim değişikliği ve sıcaklık ortalamalarının yükselmesi

   Tablodaki eşleştirmelerden hangileri yanlıştır?

   1. Yalnız III
   2. I ve II
   3. II ve III
   4. Yalnız IV
   5. III ve IV
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Tablodaki I numaralı öncülde orman tahribatının erozyonu artıracağı doğrudur.
   2. II numaralı öncülde akarsu yataklarının daraltılmasının sel riskini büyüteceği doğrudur.
   3. III numaralı öncülde deniz kıyılarının doldurulmasının denizel ekosistemi koruyacağı söylenmiştir; aksine deniz kıyılarının doldurulması ekosisteme zarar verir ve balık çeşitliliğini azaltır, bu nedenle III yanlıştır.
   4. IV numaralı öncülde sera gazlarının artışının küresel iklim değişikliğine yol açacağı doğrudur.
   5. Yanlış olan eşleştirme yalnızca III numaradır.
   6. Doğru cevap A seçeneğidir.

2. Günümüzde sanayileşme, hızlı kentleşme ve nüfus artışı gibi beşerî süreçler doğal ortam üzerinde büyük baskı oluşturmaktadır. Bu durumun doğuracağı çevresel riskleri önlemek ve kaynakların gelecek nesillere aktarılmasını sağlamak için coğrafi bilince sahip olmak gerekir. Aşağıdakilerden hangisi coğrafi bilince sahip bireylerin oluşturacağı toplumsal yapının özelliklerinden biri olarak gösterilemez?

   1. Su kaynaklarının verimli kullanılmasına yönelik tasarruf bilincinin geliştirilmesi
   2. Sanayi tesislerinin tarım toprakları ve su havzaları üzerine kurulmasının engellenmesi
   3. Yenilenebilir enerji kaynakları yerine fosil yakıt kullanımının teşvik edilmesi
   4. Doğal afet riski taşıyan vadi tabanlarının imara açılmasına karşı duyarlılık gösterilmesi
   5. Orman alanlarının korunması ve ağaçlandırma çalışmalarına destek olunması
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Coğrafi bilince sahip bireyler doğayı koruyan, sürdürülebilirliği destekleyen ve afet bilinci olan toplumsal yapılar oluştururlar.
   2. C seçeneğinde yenilenebilir enerji kaynakları yerine fosil yakıt kullanımının teşvik edilmesi savunulmaktadır ki bu durum ekolojik yıkımı artırır ve coğrafi bilinçle bağdaşmaz.
   3. Doğru cevap C seçeneğidir.

3. Bir bölgede tarımsal verimliliği artırmak amacıyla meraların tarlaya dönüştürülmesi ve akarsu yataklarının daraltılması kısa vadede ekonomik kazanç sağlasa da uzun vadede erozyon, sel ve taşkın gibi doğal afetlerin şiddetini artırmaktadır. Bu örnek olay coğrafi bakış açısıyla incelendiğinde aşağıdakilerden hangisinin önemi en belirgin şekilde ortaya çıkmaktadır?

   1. Nüfus artışının tek çözümünün doğal ortamın tahrip edilmesiyle mümkün olacağının
   2. Ekonomik kalkınmanın sağlanması için ekolojik dengenin tamamen göz ardı edilebileceğinin
   3. Doğal afetlerin sadece meteorolojik faktörlerden kaynaklandığının ve beşerî müdahalelerin etkisiz olduğunun
   4. Tarım alanlarının genişletilmesi için her türlü akarsu yatağının ıslah edilerek kapatılmasının zorunlu olduğunun
   5. Beşerî faaliyetlerin doğanın koyduğu ekolojik sınırlılıklar ve kurallarla uyumlu yürütülmesi gerektiğinin
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. Verilen örnekte kısa vadeli ekonomik kazanç uğruna doğaya yapılan müdahalelerin uzun vadede erozyon ve sel gibi afetlere yol açtığı belirtilmektedir.
   2. Bu durum beşerî faaliyetlerin doğanın koyduğu ekolojik sınırlılıklar ve kurallarla uyumlu yürütülmesi gerektiğini en belirgin şekilde ortaya koymaktadır.
   3. Doğru cevap E seçeneğidir.

4. Coğrafya bilgisi, bireylere vatanseverlik bilincinin oluşmasında ve ülkenin kaynaklarını tanıyıp korumasında önemli katkılar sunar. Vatanını coğrafi açıdan iyi tanıyan bir bireyin aşağıdakilerden hangisini yapması beklenmez?

   1. Ülke içindeki madenlerin ham madde olarak dışarıya satılıp işlenmiş ürün olarak geri alınmasını tek ekonomik model olarak savunması
   2. Sahip olduğu su kaynaklarının kirlenmesine karşı duyarlı olması ve havza yönetimini savunması
   3. Ülkesinin iklim çeşitliliğine ve yer şekillerine uygun tarım ürünlerinin yetiştirilmesini desteklemesi
   4. Ülkenin jeopolitik ve stratejik konumunun uluslararası ilişkilerdeki önemini kavraması
   5. Ülke genelindeki doğal afet risklerini bilerek yerleşme ve sanayi planlamasının buna göre yapılmasını istemesi
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Vatanını coğrafi açıdan tanıyan bilinçli bir birey kaynakların korunmasını ve sürdürülebilir kalkınmayı savunur.
   2. Madenlerin yalnızca ham madde olarak satılıp işlenmiş ürün olarak geri alınmasını tek ekonomik model olarak savunmak, ülkenin kaynaklarını katma değere dönüştürme bilinciyle bağdaşmaz.
   3. Doğru cevap A seçeneğidir.

5. Coğrafya bilimi; 'Ne?', 'Nerede?', 'Ne zaman?', 'Neden orada?', 'Neden önemli?' ve 'Bulunduğu ortamın özellikleri nelerdir?' gibi sorulara yanıt arar. Buna göre, yüksek bir dağ yamacında yer alan bir yerleşkenin konumunu inceleyen bir araştırmacının aşağıdaki sorulardan hangisine yanıt araması coğrafi bakış açısının 'nedensellik' ve 'dağılış' ilkeleriyle doğrudan uyuşmaz?

   1. Yerleşmenin kurulduğu alandaki eğim ve engebe koşullarının ulaşım üzerindeki etkileri nelerdir?
   2. Yerleşme sakinlerinin kökenleri ve binlerce yıl önceki soy kütüğü genetik yapıları nasıldır?
   3. Bu bölgede kış aylarında yaşanan ulaşım kesintilerinin toplumsal ve ekonomik sonuçları nelerdir?
   4. İnsanların bu alanı yerleşim yeri olarak seçmesinde su kaynaklarına yakınlık ne derece etkili olmuştur?
   5. Yeryüzündeki benzer iklim ve yer şekli koşullarına sahip diğer dağlık alanlarda da benzer yerleşme tipleri görülmekte midir?
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Coğrafya bilimi nedensellik ve dağılış ilkeleri çerçevesinde mekânsal olayları inceler; eğimin ulaşım etkisini (neden-sonuç), su kaynaklarını (neden) ve benzer dağlık alanlardaki yayılışı (dağılış) sorgular.
   2. B seçeneğinde yer alan soy kütüğü ve genetik yapı coğrafyanın değil antropoloji veya genetik biliminin inceleme alanına girer.
   3. Bu nedenle B seçeneği coğrafi bakış açısıyla doğrudan uyuşmaz.
   4. Doğru cevap B seçeneğidir.

6. Günümüzde insan nüfusunun artması, teknolojinin gelişmesi ve yaşam alanlarının genişlemesi doğal kaynakların tüketim hızını artırmıştır. Bilimsel veriler, günümüzde yıllık doğal kaynak tüketiminin Dünya ekosisteminin bir yılda üretebildiği miktarı aştığını göstermektedir. Bu durumun ortaya çıkardığı riskler göz önüne alındığında, bireylere temel coğrafya bilgisi kazandırılmasının en temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisi olamaz?

   1. Doğal ortamın sınırlılıkları ile insan faaliyetlerinin çevre üzerindeki olumsuz etkilerini görebilmek
   2. Doğal kaynakların sınırsız olduğu varsayımıyla ekonomik faaliyetlerin alanını maksimum düzeye çıkarmak
   3. Olay ve olguları mekânla ilişkilendirerek yerel, bölgesel ve küresel ölçekte bütünsel kavrayabilmek
   4. Doğal ortamda karşılaşılan olayların yarattığı risk ve fırsatları bilimsel ve bütünsel analiz edebilmek
   5. Sürdürülebilir bir Dünya için çevre bilinci ve ekolojik farkındalık oluşturarak önlemler geliştirmek
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Soru metninde bireylere temel coğrafya bilgisi kazandırılmasının nedenleri arasında doğal kaynakların sınırlı olduğu bilinciyle hareket etmek, ekolojik farkındalık oluşturmak ve çevresel riskleri görebilmek sayılmaktadır.
   2. B seçeneğinde yer alan 'Doğal kaynakların sınırsız olduğu varsayımıyla...' ifadesi coğrafi gerçeklikle ve sürdürülebilirlik ilkesiyle tamamen çelişmektedir.
   3. Bu nedenle coğrafya eğitiminin amacı doğal kaynakların sınırlı olduğunu öğretmektir, sınırsız olduğunu varsaymak olamaz.
   4. Doğru cevap B seçeneğidir.

7. Dünya ekosisteminin bir yılda ürettiği yenilenebilir doğal kaynak miktarı ile insanların bir yılda tükettiği miktar arasındaki denge giderek insan aleyhine bozulmaktadır. Bu durumun sürdürülebilir bir Dünya hedefi üzerindeki olumsuz etkilerini ortadan kaldırmaya çalışan bir coğrafyacının öncelikli olarak aşağıdakilerden hangisini savunması beklenir?

   1. Doğal kaynakların tüketim hızının ekosistemin yenilenme kapasitesine göre sınırlandırılmasını
   2. Teknolojik imkânların artırılarak doğadaki tüm madenlerin en kısa sürede çıkarılıp tüketilmesini
   3. Nüfus artışının durdurulamayacağı gerekçesiyle doğal kaynak koruma önlemlerinden vazgeçilmesini
   4. Şehirlerin su ihtiyacını karşılamak için uzak havzalardaki suların tamamen o şehre aktarılmasını
   5. Sanayi atıklarının arıtılmaksızın doğrudan akarsulara bırakılarak maliyetlerin düşürülmesini
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Soru metninde, insanların tükettiği doğal kaynak miktarının ekosistemin yenilenme kapasitesini aştığı ve bu durumun sürdürülebilirliği olumsuz etkilediği belirtilmiştir.
   2. Sürdürülebilir bir Dünya hedefi, doğal kaynakların tükenmesini önlemeyi ve gelecek nesillerin haklarını korumayı amaçlar.
   3. Seçenekler incelendiğinde, A seçeneğinde yer alan "Doğal kaynakların tüketim hızının ekosistemin yenilenme kapasitesine göre sınırlandırılması" ilkesi sürdürülebilirlik ve coğrafi çevre bilinciyle doğrudan uyuşmaktadır.
   4. Diğer seçenekler doğanın aşırı tüketimini, tahribatını veya koruma önlemlerinden vazgeçilmesini savunduğu için sürdürülebilirlik hedefiyle çelişmektedir.
   5. Bu doğrultuda coğrafyacının öncelikli olarak savunması gereken tutum A seçeneğinde verilmiştir.

8. Tarih boyunca coğrafya bilgisine sahip olan toplumların; doğal kaynakları daha etkin yönettiği, ekonomik refah seviyelerini yükselttiği ve stratejik olarak güçlü devletler kurdukları görülmüştür. Bu durumun ortaya çıkmasında coğrafya bilgisinin aşağıdakilerden hangisine doğrudan katkı sağladığı söylenebilir?

   1. Askeri fetihleri artırarak kültürel asimilasyonu hızlandırmasına
   2. Tüm iklim tiplerinde yapay ekosistemler kurarak coğrafi koşulların etkisini sıfırlamasına
   3. Coğrafi keşifler yoluyla diğer kıtaların zenginliklerini tamamen tüketmesine
   4. Toplumların tarımsal faaliyetlerden tamamen uzaklaşıp sanayi odaklı yaşam sürmesine
   5. Doğal ortamın sunduğu fırsatları ve sınırlılıkları doğru analiz ederek sürdürülebilir kararlar almasına
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. Tarih boyunca coğrafya bilgisini iyi kullanan toplumların kaynakları verimli yönettiği vurgulanmaktadır.
   2. Bu durum coğrafi bilginin doğanın sunduğu fırsatları ve sınırlılıkları doğru analiz ederek sürdürülebilir kararlar almasını sağlamasıyla doğrudan ilişkilidir.
   3. Doğru cevap E seçeneğidir.

9. Coğrafya bilgisine sahip bir insan, günlük yaşamında karşılaştığı olayları körü körüne kabul etmek yerine olayların arkasındaki neden-sonuç ilişkilerini sorgular. Buna göre aşağıdakilerden hangisi coğrafi bakış açısına sahip bir bireyin olayları değerlendirirken sergileyeceği tutumlar arasında yer almaz?

   1. Evlerin ve sanayi tesislerinin konumlandırılmasında zemin etüdü ve sel riski raporlarını incelemesi
   2. Hava durumu tahmin raporlarını okuyarak tarımsal faaliyetleri ve seyahatlerini buna göre planlaması
   3. Doğal afetlerin sadece 'kader' olarak görülmesi gerektiğini ve insan müdahalesinin hiçbir rolü olmadığını savunması
   4. Küresel çaptaki iklim krizlerinin yerel su tasarrufu alışkanlıklarıyla olan bağını kurabilmesi
   5. Yaşadığı çevredeki bitki örtüsü ile iklim özellikleri arasındaki ilişkiyi analiz edebilmesi
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Soru kökünde coğrafi bakış açısına sahip bir bireyin olayları neden-sonuç ilişkisi içinde sorguladığı, körü körüne kabul etmediği vurgulanmıştır.
   2. A, B, D ve E seçeneklerinde bireyin bilimsel verilere, iklim ile yaşam arasındaki bağa ve doğal etkenlere dayalı rasyonel tutumlar sergilediği görülmektedir.
   3. C seçeneğinde ise doğal afetlerin sadece 'kader' olarak görülmesi ve insan müdahalesinin hiçbir rolü olmadığını savunması ifadesi yer almaktadır; bu durum coğrafi neden-sonuç ve dağılış ilkeleriyle ve bilinçli insan yaklaşımıyla çelişmektedir.
   4. Bu nedenle C seçeneğindeki tutum, coğrafi bakış açısına sahip bir bireyin sergileyeceği davranışlar arasında yer almaz.

10. Coğrafi bakış açısına sahip bir birey, çevresinde meydana gelen olayları ve olguları sadece o anki durumuyla değil, geçmişiyle ve mekânsal ilişkileriyle birlikte değerlendirir. Buna göre, coğrafi bakış açısına sahip bir insanın aşağıdakilerden hangisini yapması beklenmez?

    1. Yerleşmeye uygun olmayan riskli vadi tabanlarının tarım dışı amaçlı kullanımında doğal afet olasılığını göz önünde bulundurması
    2. Bir bölgedeki ekonomik faaliyetlerin dağılışını incelerken iklim ve yer şekilleri gibi fiziki faktörlerin etkisini dikkate alması
    3. Haritaları ve coğrafi bilgi sistemlerini etkin bir şekilde kullanarak mekânsal değişimleri analiz edebilmesi
    4. Yaşadığı çevredeki ekolojik sorunların temel nedenini yalnızca ekonomik yetersizliklere bağlayarak doğal faktörleri dışlaması
    5. Olay ve olguların yerel ölçekteki sonuçlarının küresel sistemle olan bağlantılarını kurabilmesi
    Cevap ve çözüm

    Cevap: D)

    1. Coğrafi bakış açısına sahip bir birey olayları incelerken hem fiziki hem de beşerî faktörleri bir arada değerlendirir.
    2. D seçeneğinde ekolojik sorunların temel nedeninin yalnızca ekonomik yetersizliklere bağlanıp doğal faktörlerin dışlandığı belirtilmektedir.
    3. Coğrafi yaklaşım tek yönlü indirgemeci açıklamaları reddeder ve bütüncül bir analiz yapar, bu nedenle doğa-insan etkileşimini göz ardı eden D seçeneğindeki tutumun sergilenmesi beklenmez.
    4. Doğru cevap D seçeneğidir.