9. Sınıf Coğrafya Coğrafya Biliminin Gelişimi Kolay Seviye Test 1 – 10 Soru (Çözümlü)

9. Sınıf Coğrafya Coğrafya Biliminin Gelişimi Kolay Seviye Test 1 — sorular ve çözümler

10 soru · Coğrafya · 9. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.

1. Aşağıdakilerden hangisi Orta Çağ'da matematik ve astronomi alanlarında çalışarak coğrafya bilimine katkı veren Türk-İslam bilginlerinden biridir?

   1. Piri Reis
   2. Seydi Ali Reis
   3. Kâtip Çelebi
   4. Evliya Çelebi
   5. Biruni
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. Orta Çağ'da İslam dünyasında matematik, astronomi ve coğrafya alanında pek çok önemli Türk-İslam bilgini yetişmiştir.
   2. Biruni, enlem ve boylam hesapları yapmış, coğrafi koordinatlar üzerinde çalışmış önemli bir Orta Çağ Türk-İslam bilginidir.
   3. Piri Reis, Seydi Ali Reis, Kâtip Çelebi ve Evliya Çelebi ise Yeni Çağ'da yaşamıştır.
   4. Doğru seçenek E'dir.

2. Coğrafya biliminin gelişim aşamaları dikkate alındığında, İpek Yolu ve Baharat Yolu ticaretinin ülkeler arası ilişkileri geliştirmesi ve büyük göç hareketlerinin yaşanması hangi tarihî çağda coğrafyaya etki etmiştir?

   1. Orta Çağ
   2. Eski Çağ
   3. Yeni Çağ
   4. Yakın Çağ
   5. Tarih Öncesi Dönem
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Coğrafi dönemler ve tarihsel olaylar incelenirken İpek Yolu ve Baharat Yolu gibi ticaret yollarının aktif olarak kullanılması ve büyük göçlerin (Kavimler Göçü vb.) yaşandığı dönem Orta Çağ olarak kabul edilir.
   2. Bu dönemde İslam coğrafyacılarının seyahatleri ve ticaret yolları üzerindeki kültürel etkileşimler coğrafya bilimine katkı sağlamıştır.
   3. Dolayısıyla sözü edilen olaylar Orta Çağ'da coğrafyaya etki etmiştir.

3. Eski Çağ döneminde Anadolu, Mezopotamya ve Mısır'da kentlerin kurulmasıyla ilk medeniyetlerin ortaya çıkması, ticaretin gelişmesi ve yazının icadı hangi bilim dalının gelişimine doğrudan katkı sağlamıştır?

   1. Coğrafya
   2. Fizik
   3. Kimya
   4. Biyoloji
   5. Matematik
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. İlk medeniyetlerin kurulması, şehirlerin yer seçimi, ticaret yollarının belirlenmesi ve bu yolların haritalandırılması coğrafi bilgi birikimini zorunlu kılmıştır.
   2. Yazının icadı ve ticaretin gelişmesi, mekanın tanınması ve yer şekillerinin anlaşılması gibi süreçler coğrafya biliminin temelini oluşturmuştur.
   3. Bu durum doğrudan coğrafya biliminin gelişimine katkı sağlamıştır.
   4. Doğru seçenek Coğrafya'dır.

4. Yeni Çağ'da harita ve eserleriyle coğrafya bilimine katkı veren, aynı zamanda Seyahatname adlı eserin yazarı olan Türk gezgin ve yazar aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Kâtip Çelebi
   2. Evliya Çelebi
   3. Piri Reis
   4. İbni Battuta
   5. Mesudi
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Yeni Çağ döneminde Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşayan ve Türk kültür tarihinin en büyük gezginlerinden biri olan yazar Seyahatname adlı eseri kaleme almıştır.
   2. Bu eser aynı zamanda coğrafya bilimine gözlem yoluyla önemli veriler sunmuştur.
   3. Seyahatname'nin yazarı Evliya Çelebi'dir.
   4. Doğru seçenek Evliya Çelebi'dir.

5. Coğrafya kavramını ilk defa kullanan ve bu kavramın Eski Yunanca yer anlamına gelen "geo" ile tasvir etmek anlamına gelen "graphein" kelimelerinin birleşiminden oluşmasını sağlayan Eski Çağ bilgini aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Strabon
   2. Batlamyus
   3. Eratosthenes
   4. Heredot
   5. Tales
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Coğrafya kelimesi, Eski Yunanca yer anlamına gelen "geo" ile tasvir etmek anlamına gelen "graphein" kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
   2. Bu kavramı tarihte ilk defa kullanan kişi Helenistik Dönem'de yaşamış Eratosthenes'tir.
   3. Strabon, Batlamyus, Heredot ve Tales de Eski Çağ'da coğrafi çalışmalar yapmıştır ancak terimi ilk kullanan onlar değildir.
   4. Doğru seçenek C'dir.

6. Coğrafya biliminde olayların sebep ve sonuçlarının ele alındığı, yöntemlerinin oluşturulduğu, konu ve bölümlerinin bugünkü şeklini aldığı dönemi kapsayan tarihî çağ aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Eski Çağ
   2. Orta Çağ
   3. Yeni Çağ
   4. Yakın Çağ
   5. Tarih Öncesi Dönem
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Coğrafya bilimi Yakın Çağ'da günümüzdeki modern metodolojisine kavuşmuş; Alman ekolünden Alexander von Humboldt ve Carl Ritter gibi isimlerle sebep-sonuç ve dağılım ilkeleri tam anlamıyla yerleşmiştir.
   2. Konu ve bölümleriyle bugünkü şeklini alan dönem Yakın Çağ'dır.
   3. Doğru seçenek Yakın Çağ'dır.

7. Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet Dönemi'nde coğrafya bilimine önemli katkılarda bulunan bilim insanlarından biri değildir?

   1. Besim Darkot
   2. Kâtip Çelebi
   3. Reşat İzbırak
   4. Sırrı Erinç
   5. Faik Sabri Duran
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Cumhuriyet Dönemi'nde Türkiye'de coğrafyanın kurumsallaşmasında Besim Darkot, Faik Sabri Duran, Reşat İzbırak ve Sırrı Erinç gibi Türk coğrafyacılar görev almıştır.
   2. Kâtip Çelebi ise 17. yüzyılda, Osmanlı Dönemi'nde (Yeni Çağ) yaşamış bir bilgindir.
   3. Doğru seçenek B'dir.

8. Aşağıdakilerden hangisi Yakın Çağ'da coğrafya biliminin gelişmesinde etkili olan temel olaylar arasında yer alır?

   1. Yazının icadı ve ilk kentlerin kurulması
   2. Namaz vakitlerinin ve hac yollarının belirlenmesi
   3. İpek Yolu ticaretinin başlaması
   4. Rönesans ve reform hareketleri
   5. Fransız İhtilali ve Sanayi Devrimi
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. Yakın Çağ, dünya tarihini kökten değiştiren Fransız İhtilali ve Sanayi Devrimi gibi büyük olaylarla başlamıştır.
   2. Sanayi Devrimi ve sonrasındaki gelişmeler, hammadde ve pazar arayışını tetiklemiş, bilimsel keşifleri ve coğrafi çalışmaları hızlandırmıştır.
   3. Seçenekler incelendiğinde Fransız İhtilali ve Sanayi Devrimi Yakın Çağ'da coğrafyanın gelişiminde etkili olan temel olaylar arasında yer alır.

9. Orta Çağ'da namaz vakitleri, oruç süresi ve hac yollarının belirlenmesi gibi ihtiyaçlar aşağıdaki bilim dallarından hangisine olan ilgiyi artırmıştır?

   1. Sosyoloji
   2. Jeoloji
   3. Arkeoloji
   4. Coğrafya
   5. Pedoloji
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. İslam dünyasında namaz vakitlerinin, oruç sürelerinin ve kıblenin (hac yollarının) doğru tespit edilmesi yön belirleme ve gök cisimlerini inceleme ihtiyacını doğurmuştur.
   2. Bu ihtiyaçlar astronomi ve matematiksel coğrafya alanındaki çalışmaları hızlandırmıştır.
   3. Soru kökünde bahsedilen dini ve sosyal ihtiyaçlar coğrafya biliminin (özellikle matematiksel ve astronomik boyutunun) gelişimine katkı sunmuştur.
   4. Doğru seçenek Coğrafya'dır.

10. Yeni Çağ'da haritacılık alanındaki çalışmaları ve çizdiği dünya haritalarıyla coğrafya biliminin gelişmesinde önemli bir öncü olan Türk denizci aşağıdakilerden hangisidir?

    1. Kâtip Çelebi
    2. Evliya Çelebi
    3. Piri Reis
    4. Biruni
    5. Mesudi
    Cevap ve çözüm

    Cevap: C)

    1. Yeni Çağ'da Osmanlı Devleti'nde yaşayan Piri Reis, çizdiği dünya haritaları ve Kitab-ı Bahriye adlı eseriyle ünlüdür.
    2. Kâtip Çelebi ve Evliya Çelebi Yeni Çağ'da yaşamış ancak denizci değildir; Biruni ve Mesudi Orta Çağ İslam bilginleridir.
    3. Doğru seçenek C'dir.