5. Sınıf Fen Bilimleri Sürtünme Kuvveti ile Hava ve Su Direnci Karma Seviye Test 2 – 6 Soru (Çözümlü)

5. Sınıf Fen Bilimleri Sürtünme Kuvveti ile Hava ve Su Direnci Karma Seviye Test 2 — sorular ve çözümler

6 soru · Fen Bilimleri · 5. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.

1. Yüzeylerin pürüzlülük durumları ile ilgili gözlem yapan bir öğrenci, tahta bir masayı önce cilasız tahta zeminde, sonra ise cilalanmış tahta zeminde itmiştir. Bu deneyde yapılan değişiklik ve gözlenen sonuç ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

   1. Cilalama işlemi yüzeydeki pürüzlülüğü azaltarak sürtünme kuvvetini düşürmüştür.
   2. Cilalanmış zeminde masa daha zor hareket ettirilmiştir.
   3. Cilalama işlemi yüzeyin pürüzlülüğünü artırarak sürtünmeyi çoğaltmıştır.
   4. Yüzeyin cilalanması masanın ağırlığını değiştirmiştir.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Pürüzlü yüzeyler sürtünme kuvvetini artırırken, yüzeylerin pürüzlülüğünü azaltan işlemler (cilalama gibi) sürtünmeyi azaltır.
   2. Tahta masanın cilalanması yüzeydeki pürüzlülüğü azaltır.
   3. Pürüzlülüğün azalması sürtünme kuvvetini düşürür, böylece masa daha kolay hareket eder.
   4. Bu duruma uygun açıklama "Cilalama işlemi yüzeydeki pürüzlülüğü azaltarak sürtünme kuvvetini düşürmüştür" seçeneğinde verilmiştir.

2. Pürüzsüz cam bir masa üzerinde hareket ettirilen bir oyuncak araba ile halı üzerinde hareket ettirilen özdeş oyuncak arabanın durumu karşılaştırıldığında aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılır?

   1. Cam masa pürüzlü olduğu için araba halıya göre daha çabuk durur.
   2. Halı zeminde araca etki eden sürtünme kuvveti daha az olduğu için araba daha hızlı hareket eder.
   3. Her iki zeminde de arabalara etki eden sürtünme kuvvetleri birbirine eşittir.
   4. Cam masada araca etki eden sürtünme kuvveti daha az olduğu için araba daha uzağa gider.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Pürüzsüz yüzeylerde sürtünme kuvveti az, pürüzlü yüzeylerde ise fazladır.
   2. Cam masa halıya göre çok daha pürüzsüzdür, bu nedenle cam masadaki arabaya etki eden sürtünme kuvveti daha azdır.
   3. Sürtünmenin az olduğu cam masada araba daha uzağa gider.

3. Hava ve suyun cisimlerin hareketine karşı gösterdiği direnç kuvvetleriyle ilgili aşağıdaki öğrencilerden hangisinin yaptığı açıklama doğrudur?

   1. Kerem: Uçakların burun kısımlarının sivri yapılması hava direncini artırmak içindir.
   2. Eren: Gemilerin ön kısmının V şeklinde tasarlanması su ve hava direncini azaltmayı amaçlar.
   3. Elif: Su direnci, hava direncinden her zaman daha küçüktür.
   4. Zeynep: Paraşütlerin büyük açılması hava direncini azaltarak yere hızlı inmeyi sağlar.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Hava ve su direnci cisimlerin hareketini zorlaştıran direnç kuvvetleridir.
   2. Uçakların ve gemilerin burun kısımlarının sivri veya V şeklinde yapılması hava ve su direncini azaltmak içindir.
   3. Kerem'in ifadesi artırmak dediği için yanlıştır.
   4. Su direnci genellikle hava direncinden büyüktür, bu yüzden Elif'in ifadesi yanlıştır.
   5. Eren'in ifadesi gemilerin V şeklinde tasarlanmasının su direncini azaltmayı amaçladığını belirtir ve doğrudur.
   6. Zeynep'in ifadesi paraşütlerin büyük açılmasının hava direncini artırarak yavaş inmeyi sağladığını söyler, bu yüzden yanlıştır.

4. Bir öğrenci, özdeş kutuları sırasıyla kum kaplı zemin, pamuk kaplı zemin ve düz mukavva zemin üzerinde aynı kuvvetle iterek aldıkları yolları ölçüyor. Ölçüm sonucunda mukavva zeminde kutunun en çok ilerlediği görülüyor. Bu deneyden çıkarılacak en doğru sonuç nedir?

   1. Zeminlerin pürüzlülüğü arttıkça sürtünme kuvveti azalır.
   2. Kutunun aldığı yol zeminlerin cinsinden bağımsızdır.
   3. Kum kaplı zemin en az sürtünme uygulayan zemindir.
   4. Mukavva zemin kum ve pamuk zemine göre daha az sürtünme kuvveti uygular.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Sürtünme kuvveti, yüzeyin pürüzlülüğü arttıkça artar, pürüzlülük azaldıkça azalır.
   2. Bir yüzeyde alınan yol fazla ise o yüzeyin uyguladığı sürtünme kuvveti azdır.
   3. Mukavva zeminde kutu en çok ilerlediğine göre mukavva zeminin sürtünme kuvveti en azdır.
   4. Kum ve pamuk zeminler mukavvaya göre daha pürüzlü olduğu için daha fazla sürtünme uygular ve kutunun daha az ilerlemesine neden olur.
   5. Bu durumda "Mukavva zemin kum ve pamuk zemine göre daha az sürtünme kuvveti uygular" seçeneği, mukavva zeminin kum ve pamuk zemine göre daha az sürtünme kuvveti uyguladığını doğru bir şekilde ifade eder.

5. Günlük yaşamda sürtünme kuvvetinin etkisini artırmak veya azaltmak için çeşitli uygulamalar yapılır. Aşağıdaki durumlardan hangisi sürtünme kuvvetini azaltarak işleri kolaylaştırma amacı taşımaz?

   1. Ağır valizlerin altına tekerlek takılması
   2. Kış aylarında araç tekerleklerine zincir takılması
   3. Kapı menteşelerinin yağlanması
   4. Makine parçalarının aralarına yağ konulması
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Sürtünme kuvvetini azaltmak hareketleri kolaylaştırır, artırmak ise tutunmayı sağlar.
   2. Ağır valizlere tekerlek takmak sürtünmeyi azaltarak taşımayı kolaylaştırır.
   3. Kapı menteşelerini ve makine parçalarını yağlamak sürtünmeyi azaltır.
   4. Kış aylarında araç tekerleklerine zincir takmak sürtünme kuvvetini (tutunmayı) artırmak amacıyla yapılır, azaltmak için değildir.
   5. Doğru cevap: "Kış aylarında araç tekerleklerine zincir takılması".

6. Sürtünme kuvvetinin günlük yaşamdaki olumlu ve olumsuz etkileri göz önüne alındığında, aşağıdaki durumlardan hangisi sürtünmenin olumsuz etkisine örnek olarak gösterilemez?

   1. Yazı yazarken silginin bir süre sonra küçülmesi
   2. Makine dişlilerinin sürtünmeden dolayı aşınması
   3. Kışın karlı yollarda araçların kayarak kaza yapması
   4. Ayakkabı tabanlarının zamanla yıpranması
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Sürtünmenin olumsuz etkileri aşınma ve yıpranma gibi durumlardır.
   2. Silginin küçülmesi, makine dişlilerinin aşınması ve ayakkabı tabanlarının yıpranması sürtünmenin olumsuz etkileridir.
   3. Karlı yollarda araçların kayması ise sürtünmenin fazla olmasından değil, az olmasından kaynaklanır. Bu nedenle sürtünmenin olumsuz etkisine örnek olarak gösterilemez.