SoruEdebî Sanatlar (Söz Sanatları)1
Aşağıdaki dizelerin hangisinde, anlam bakımından birbirinin karşıtı olan kavramlar bir arada kullanılarak tezat (zıtlık) sanatı yapılmıştır?
- A) Bir garip rüzgâr eser penceremden, / Yapraklar düşer toprağa sarı sarı.
- B) Ağlarım çaresizliğime günlerce, / Kimse duymaz sesimi bu dağlarda.
- C) Yalnızlık odamda misafir yatar, / Gidenlerin arkasından bakar kalırım.
- D) Karanlık gecenin mateminden sonra, / Güneşli bir sabah doğar ömrümüze.
- E) Ey mavi göklerin beyaz ve kızıl süsü, / Senindir bu toprakların en güzel türküsü.
SoruEdebî Sanatlar (Söz Sanatları)2
Aşağıdaki dizelerin hangisinde, geçmişte yaşanmış tarihi veya efsanevi bir olaya atıfta bulunularak telmih (hatırlatma) sanatı yapılmıştır?
- A) Baharın ilk gülleri açtığı zaman, / Hatırlarım eski günleri yeniden.
- B) Ey Yusuf'u kuyulardan çıkaran kudret, / Bize de bir kurtuluş kapısı aç.
- C) Rüzgârın sesini dinlerim saatlerce, / Bir masal anlatır gibi derinden derine.
- D) Gözlerim yollarda kalır her akşam, / Seni beklerim uykusuz gecelerde.
- E) Dağlar ardında kalmış o güzel şehir, / Şimdi içimde sönmeyen bir ateştir.
SoruEdebî Sanatlar (Söz Sanatları)3
Aşağıdaki dizelerin hangisinde, benzetme (teşbih) sanatının temel unsurları olan 'benzeyen' ve 'benzetilen' eksiksiz olarak kullanılmıştır?
- A) Gözlerin kararan yollarda üzgün, / Ve bir zambak gibi beyazdır yüzün.
- B) Süzülüp akasya dallarında gün, / Erir damla damla ayaklarında.
- C) Bir ateş düştü ciğere, / Söndüremedim bir türlü.
- D) Şafak söktü, bulutlar dağıldı birer birer, / Kederler kalmadı ruhumun derininde.
- E) Yalnız senin gezdiğin bahçede açmaz çiçek, / Bizim diyarımız da binbir baharı saklar!
SoruEdebî Sanatlar (Söz Sanatları)4
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yay ayraç içinde verilen edebî sanat açıklaması yanlıştır?
- A) Gül mü açtı bahçede, yoksa yârin yüzü mü? (Tecahülüarif - Bilmezlikten gelme)
- B) Ah bu türküler / Türkülerimiz / Ana sütü gibi candan / Ana sütü gibi temiz (Mübalağa - Abartma)
- C) Dalgalan sen de şafaklar gibi ey şanlı hilâl! (Mecazımürsel - Ad aktarması)
- D) Ne efsun-kâr imişsin âh ey dîdâr-ı hürriyet / Esîr-i aşkın olduk gerçi kurtulduk esâretten (Tezat - Zıtlık)
- E) Şol cennetin ırmakları / Akar Allah deyü deyü (Teşhis ve İntak - Kişileştirme ve konuşturma)
9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Edebî Sanatlar (Söz Sanatları) Zor Seviye Test 1 · 1 · ön · 🔗 Online çöz: ezberledinmi.com/soruluk/?sinav=FVJXRRCevapEdebî Sanatlar (Söz Sanatları)2
B) Ey Yusuf'u kuyulardan çıkaran kudret, / Bize de bir kurtuluş kapısı aç.
- Telmih (hatırlatma), herkesçe bilinen tarihî, dinî ya da efsanevi bir olaya veya kişiye işaret etmektir.
- "Ey Yusuf'u kuyulardan çıkaran kudret" dizesinde Hz. Yusuf'un kuyuya atılıp kurtarılması olayı hatırlatılmıştır.
CevapEdebî Sanatlar (Söz Sanatları)1
D) Karanlık gecenin mateminden sonra, / Güneşli bir sabah doğar ömrümüze.
- Tezat (zıtlık), anlamca birbirinin karşıtı olan kavramların bir arada kullanılmasıdır.
…
CevapEdebî Sanatlar (Söz Sanatları)4
B) Ah bu türküler / Türkülerimiz / Ana sütü gibi candan / Ana sütü gibi temiz (Mübalağa - Abartma)
- "Gül mü açtı bahçede, yoksa yârin yüzü mü?" dizesinde şair, sevgilinin yüzü olduğunu bildiği hâlde bilmiyormuş gibi sorar; tecahülüarif doğrudur.
…
CevapEdebî Sanatlar (Söz Sanatları)3
A) Gözlerin kararan yollarda üzgün, / Ve bir zambak gibi beyazdır yüzün.
- Teşbih sanatında benzeyen ve benzetilen temel unsurlardır; edat ve yön yardımcı unsurlardır.
- İlk seçenekte 'yüz' benzeyen, 'zambak' benzetilen, 'beyazlık' yön, 'gibi' ise edattır; böylece tam bir teşbih kurulmuştur.
…
9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Edebî Sanatlar (Söz Sanatları) Zor Seviye Test 1 · 1 · arkaSoruEdebî Sanatlar (Söz Sanatları)5
Aşağıdaki dizelerin hangisinde anlamca birbiriyle ilgili kelimeler bir arada kullanılarak tenasüp (uygunluk) sanatı yapılmıştır?
- A) Ne kimseye derdim var ne kimseden umudum, / Yalnız seni düşünür dururum her an.
- B) Suya virsün bâğ-bân gül-zârı zahmet çekmesün, / Bir gül açılmaz yüzün tek virse min gül-zâra su.
- C) Dağlar başı dumanlı, / Gönlüm gamla limanlı.
- D) Bir mektup yazdım sana uzak diyarlardan, / Cevabını beklerim yıllardır.
- E) Bir garip ses gelir uzaklardan, / Durur dinlerim saatlerce.
SoruEdebî Sanatlar (Söz Sanatları)6
Aşağıdaki dizelerin hangisinde herhangi bir durumu olduğundan çok abartarak anlatma (mübalağa) sanatı yapılmıştır?
- A) Ağlar garipler halime benim, / Kimse bilmez derdimi derinden.
- B) Bir mektup gelmedi uzak illerden, / Bekledim kapıda günlerce.
- C) Bir nehir akar derinden ve sessiz, / Götürür denize doğru her şeyi.
- D) Öyle ağladım ki gözyaşlarımdan / Yedi derya taştı, dağlar sel oldu.
- E) Yollar ki uzar gider karanlığa, / Biz yürürüz sessiz ve yorgun.
SoruEdebî Sanatlar (Söz Sanatları)7
Aşağıdaki dizelerin hangisinde, benzetme amacı gütmeden başka bir söz yerine kullanılarak ad aktarması (mecazımürsel) yapılmıştır?
- A) Bir omuz başından bakar geçmiş gün, / Yüzümde hüzünlü bir rüzgâr eser.
- B) Ankara, bu kışın ayaz gecesinde, / Sıcak bir çay bekler yorgun ellerim.
- C) Bayraklar dualarla dalgalanırken gökte, / Şehitler nurlu bir yoldan geçiyor.
- D) Gözlerim yollarda kaldı günlerce, / Bir haber gelmedi uzak illerden.
- E) Bütün bir mahalle bu acı haberi, / Gözyaşlarıyla karşıladı sabahleyin.
SoruEdebî Sanatlar (Söz Sanatları)8
Aşağıdaki dizelerin hangisinde, insana ait özellikler insan dışı bir varlığa yüklenerek teşhis (kişileştirme) sanatı yapılmıştır?
- A) Bir nehir akar derinden ve sessiz, / Götürür denize doğru her şeyi öksüz.
- B) Geniş zamanlar olur ki gurur duyarım, / Toprağın yeşeren her damlasıyla.
- C) Uzak dağların tepesinde kar var, / Yollar çamurlu, insanlar yorgun ve bîzar.
- D) Yıldızlar gökyüzünde birer kandil gibi yanar, / Ve rüzgâr dallara fısıldar en eski masalı.
- E) Akşam olur, karanlık çöker dağlara, / Gözyaşlarım karışır coşkun sulara.
9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Edebî Sanatlar (Söz Sanatları) Zor Seviye Test 1 · 2 · ön · 🔗 Online çöz: ezberledinmi.com/soruluk/?sinav=FVJXRRCevapEdebî Sanatlar (Söz Sanatları)6
D) Öyle ağladım ki gözyaşlarımdan / Yedi derya taştı, dağlar sel oldu.
- Mübalağa (abartma), bir durumu olduğundan çok büyük ya da çok küçük göstererek anlatma sanatıdır.
- "Öyle ağladım ki gözyaşlarımdan / Yedi derya taştı, dağlar sel oldu" dizelerinde gözyaşlarının denizleri taşırması gerçekte olamayacak ölçüde büyütülmüştür.
…
CevapEdebî Sanatlar (Söz Sanatları)5
B) Suya virsün bâğ-bân gül-zârı zahmet çekmesün, / Bir gül açılmaz yüzün tek virse min gül-zâra su.
- Tenasüp sanatı, anlamca birbiriyle ilgili sözcüklerin bir arada kullanılmasıyla yapılır.
- Doğru seçenekte yer alan 'bağ-bân' (bahçıvan), 'gül-zâr' (gül bahçesi), 'gül' ve 'su' sözcükleri bahçe ve çiçek kültürüyle doğrudan ilişkilidir.
…
CevapEdebî Sanatlar (Söz Sanatları)8
D) Yıldızlar gökyüzünde birer kandil gibi yanar, / Ve rüzgâr dallara fısıldar en eski masalı.
- Teşhis (kişileştirme), insan dışındaki varlıklara insana ait özelliklerin yüklenmesidir.
- "Ve rüzgâr dallara fısıldar en eski masalı" dizesinde masal fısıldamak insana özgü bir davranıştır ve rüzgâra verilmiştir.
CevapEdebî Sanatlar (Söz Sanatları)7
E) Bütün bir mahalle bu acı haberi, / Gözyaşlarıyla karşıladı sabahleyin.
- Ad aktarması (mecazımürsel), benzetme amacı gütmeden bir sözün başka bir söz yerine kullanılmasıdır.
…
9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Edebî Sanatlar (Söz Sanatları) Zor Seviye Test 1 · 2 · arkaSoruEdebî Sanatlar (Söz Sanatları)9
Aşağıdaki dizelerin hangisinde, bilinen bir gerçeğin bilinmiyormuş gibi aktarılması (tecahülüarif) söz konusudur?
- A) Dağlar başı dumanlı, / Gönlüm gamla limanlı.
- B) Sazımın tellerinde yâr sesi, / Her türküde bir dağ hasreti.
- C) Güller ki ellerinde açar zamansız, / Bülbüller feryat eder yorulmaksızın.
- D) Bir ateş düştü ciğere, / Söndüremedim bir türlü.
- E) Gökyüzünün başka rengi de varmış! / Geç fark ettim taşın sert olduğunu.
SoruEdebî Sanatlar (Söz Sanatları)10
Aşağıdaki dizelerin hangisinde benzetmenin yalnızca bir temel ögesiyle yapılan istiare (eğretileme) sanatı vardır?
- A) Gökte uçar bir yavru kartal, / Kanatları rüzgârda açık.
- B) Bu limanda nice gemiler battı, / Kimse sormadı halimizi bir kez bile.
- C) Yollar ki uzar gider karanlığa, / Biz yürürüz sessiz ve yorgun.
- D) Ağaçlar yapraklarını dökmüş bu güz, / Bahçede kimseler kalmamış.
- E) Bir hilal uğruna ya Rab ne güneşler batıyor, / Alnından vurulup uzanmış yatıyor.
9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Edebî Sanatlar (Söz Sanatları) Zor Seviye Test 1 · 3 · ön · 🔗 Online çöz: ezberledinmi.com/soruluk/?sinav=FVJXRRCevapEdebî Sanatlar (Söz Sanatları)10
E) Bir hilal uğruna ya Rab ne güneşler batıyor, / Alnından vurulup uzanmış yatıyor.
- İstiare (eğretileme), benzetmenin temel ögelerinden yalnızca biriyle (benzeyen ya da benzetilen) yapılan sanattır.
…
CevapEdebî Sanatlar (Söz Sanatları)9
E) Gökyüzünün başka rengi de varmış! / Geç fark ettim taşın sert olduğunu.
- Tecahülüarif, bilinen bir gerçeğin bilinmiyormuş gibi söylenmesidir.
…
9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Edebî Sanatlar (Söz Sanatları) Zor Seviye Test 1 · 3 · arka