SoruAtom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi1
d orbitalleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) İkinci enerji seviyesinde de bulunurlar.
- B) Beş eş enerjili orbitalden oluşurlar.
- C) En fazla 10 elektron alabilirler.
- D) Üçüncü enerji seviyesinden itibaren başlarlar.
- E) Açısal koordinatlara bağlı yönelimlere sahiptirler.
SoruAtom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi2
Temel hâldeki ${}_{24}\text{Cr}$ atomunun elektron diziliminde aşağıdaki küresel simetri durumlarından hangisi gözlenir?
- A) Son orbitali $\text{d}^4$ ile biter ve küresel simetri göstermez.
- B) Son orbitali $\text{d}^5$ ile biter ve küresel simetri gösterir.
- C) Son orbitali $\text{p}^6$ ile biter ve küresel simetri gösterir.
- D) Son orbitali $\text{s}^2$ ile biter ancak küresel simetri göstermez.
- E) Son orbitali $\text{f}^7$ ile biter ve küresel simetri gösterir.
SoruAtom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi3
$_{11}\text{Na}$ elementinin temel hâl elektron dizilimi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) $1\text{s}^2 2\text{s}^1 2\text{p}^6 3\text{s}^2$
- B) $1\text{s}^2 2\text{s}^2 2\text{p}^5 3\text{s}^2$
- C) $1\text{s}^2 2\text{s}^2 2\text{p}^6 3\text{s}^2$
- D) $1\text{s}^2 2\text{s}^2 2\text{p}^4 3\text{s}^3$
- E) $1\text{s}^2 2\text{s}^2 2\text{p}^6 3\text{s}^1$
SoruAtom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi4
Temel enerji seviyeleri ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Her temel enerji seviyesinde d orbitali mutlaka bulunur.
- B) İkinci temel enerji seviyesinde s ve p orbitalleri bulunur.
- C) Üçüncü temel enerji seviyesinde s, p ve d orbitalleri bulunur.
- D) Dördüncü temel enerji seviyesinde s, p, d ve f orbitalleri bulunur.
- E) Birinci temel enerji seviyesinde sadece s orbitali bulunur.
SoruAtom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi5
Bir atomun en dış temel enerji kabuğunda bulunan elektronlara ne ad verilir?
- A) İç katman elektronları
- B) Çekirdek elektronları
- C) Valans elektronları
- D) Uyarılmış elektronlar
- E) Serbest elektronlar
SoruAtom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi6
Aşağıdaki elektron dizilimlerinden hangisine sahip bir atom küresel simetri özelliği gösterir?
- A) $… \text{d}^4$
- B) $… \text{p}^4$
- C) $… \text{p}^3$
- D) $… \text{p}^5$
- E) $… \text{d}^9$
CevapAtom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi2
B) Son orbitali $\text{d}^5$ ile biter ve küresel simetri gösterir.
- Cr'nin (Z=24) beklenen dizilimi 4s² 3d⁴ olurdu, ancak yarı dolu d kararlılığı nedeniyle gerçek dizilim [Ar] 4s¹ 3d⁵ şeklindedir.
- Hem 4s hem 3d yarı dolu olduğundan atom küresel simetri gösterir.
…
CevapAtom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi1
A) İkinci enerji seviyesinde de bulunurlar.
- d orbitalleri üçüncü temel enerji seviyesinden ($n = 3$) itibaren başlar.
- Beş farklı yönelime sahip eş enerjili orbitalden oluşur ve toplamda en fazla 10 elektron alır.
…
CevapAtom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi4
A) Her temel enerji seviyesinde d orbitali mutlaka bulunur.
- Temel enerji seviyesi n için alt kabuklar: n = 1 → s; n = 2 → s, p; n = 3 → s, p, d; n = 4 → s, p, d, f.
- d orbitali ilk kez n = 3'te bulunur; 1. ve 2. enerji seviyelerinde yoktur.
…
CevapAtom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi3
E) $1\text{s}^2 2\text{s}^2 2\text{p}^6 3\text{s}^1$
- Na'nın atom numarası 11, nötr atomda 11 elektron vardır.
- Doluş sırası: 1s² (2), 2s² (4), 2p⁶ (10), 3s¹ (11).
- Dizilim 1s² 2s² 2p⁶ 3s¹ olur.
CevapAtom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi6
C) $… \text{p}^3$
- Küresel simetri, alt kabukların yarı dolu (p³, d⁵, f⁷) veya tam dolu (p⁶, d¹⁰, f¹⁴) olmasıyla sağlanır.
- Seçeneklerde p³ yarı doludur: p⁴, d⁴, p⁵, d⁹ ise ne yarı dolu ne tam doludur.
- Cevap C.
CevapAtom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi5
C) Valans elektronları
- Bir atomun en dış temel enerji seviyesindeki (kabuğundaki) elektronlara değerlik (valans) elektronları denir.
- Bu elektronlar kimyasal bağ oluşumuna katılır ve atomun kimyasal özelliklerini belirler.
…
SoruAtom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi7
Çok elektronlu atomlarda orbitallerin doluş sırası belirlenirken kullanılan ilke aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Avogadro hipotezi
- B) Pauli dışlama ilkesi
- C) Hund kuralı
- D) Heisenberg belirsizlik ilkesi
- E) Aufbau ilkesi
SoruAtom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi8
Eş enerjili orbitallere elektronların yerleşimi sırasında elektronların önce birer birer aynı yönde yerleştiğini belirten kural aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Aufbau ilkesi
- B) Hund kuralı
- C) Pauli dışlama ilkesi
- D) Boyle kanunu
- E) Kütlenin korunumu kanunu
SoruAtom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi9
Bir atom orbitalinde zıt spinli olmak koşuluyla en fazla kaç elektron bulunabilir?
- A) 1
- B) 10
- C) 6
- D) 2
- E) 14
SoruAtom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi10
p orbitalleri ile ilgili aşağıdaki özelliklerden hangisi doğrudur?
- A) Üçüncü enerji seviyesinden sonra ortadan kalkarlar.
- B) Şekilleri küreseldir ve her enerji seviyesinde bulunurlar.
- C) Tek bir orbitalden oluşurlar ve en fazla 2 elektron alırlar.
- D) İkinci enerji seviyesinden itibaren başlar ve üç tanedir.
- E) Açısal koordinatlara bağlı değildirler.
CevapAtom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi8
B) Hund kuralı
- Eş enerjili orbitallerde elektronlar önce birer birer aynı spinle yerleşir, sonra eşleşir.
- Bu kural Hund kuralıdır.
CevapAtom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi7
E) Aufbau ilkesi
- Orbitallerin enerji sırasına göre, düşük enerjiliden yükseğe doğru doldurulmasını Aufbau ilkesi belirtir.
- Pauli orbitaldeki elektron sayısı ve spini, Hund eş enerjili orbitallerin dolumunu belirler.
CevapAtom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi10
D) İkinci enerji seviyesinden itibaren başlar ve üç tanedir.
- p alt kabuğu ilk kez n = 2'de başlar (2p) ve 3 orbitalden oluşur (pₓ, $p_{y}$, $p_{z}$); D doğrudur.
- A yanlış: 3p, 4p, 5p... diye devam eder.
- B yanlış: küresel olan s orbitalidir.
- C yanlış: p alt kabuğu üç orbitalden oluşur, en fazla 6 elektron alır.
…
CevapAtom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi9
D) 2
- Pauli dışlama ilkesine göre bir orbitalde en fazla 2 elektron bulunur.
- Bu iki elektronun spinleri zıt olmalıdır.