SoruGüneş, Dünya ve Ay'ın Hareketleri ve Büyüklükleri1
Dünyamızdan bakıldığında Ay'ın hep aynı yüzünün görülmesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ay'ın kendi ekseni etrafındaki dönme süresi ile Dünya etrafındaki dolanma süresinin neredeyse eşit olması
- B) Ay'ın sadece Dünya'nın etrafında dolanma hareketi yapıp kendi etrafında dönmemesi
- C) Ay'ın dönme yönünün saatin dönme yönüyle aynı olması
- D) Ay'ın şeklinin küreye benzer bir yapıda olması
SoruGüneş, Dünya ve Ay'ın Hareketleri ve Büyüklükleri2
Ay'ın dolanma ve dönme hareketlerinin yönü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Saatin dönme yönünün tersi yönünde gerçekleşir.
- B) Saatin dönme yönü ile aynı yönde gerçekleşir.
- C) Kendi etrafındaki dönme saatin yönünde, dolanma ise tersi yöndedir.
- D) Güneş'in dönme yönü ile her zaman zıt yöndedir.
CevapGüneş, Dünya ve Ay'ın Hareketleri ve Büyüklükleri1
A) Ay'ın kendi ekseni etrafındaki dönme süresi ile Dünya etrafındaki dolanma süresinin neredeyse eşit olması
- Ay, hem kendi ekseni etrafında döner hem de Dünya etrafında dolanır.
- Bu iki hareketin süreleri birbirine çok yakın olduğu için Dünya'dan hep aynı yüzü görünür.
CevapGüneş, Dünya ve Ay'ın Hareketleri ve Büyüklükleri2
A) Saatin dönme yönünün tersi yönünde gerçekleşir.
- Ay, kendi ekseni etrafındaki dönme ve Dünya etrafındaki dolanma hareketlerini batıdan doğuya doğru, yani saat yönünün tersi yönde gerçekleştirir.
SoruGüneş, Dünya ve Ay'ın Hareketleri ve Büyüklükleri3
Maddelerin ve cisimlerin uzayda kapladığı yer fen bilimlerinde belirli bir kavramla ifade edilmektedir. Buna göre uzayda kapladıkları yerin tanımı ve hacim ölçü birimleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Tanım: Kütle, Birimler: $\text{kg}$ ve $\text{g}$
- B) Tanım: Hacim, Birimler: $\text{cm}^3$ ve $\text{m}^3$
- C) Tanım: Yoğunluk, Birimler: $\text{g/cm}^3$ ve $\text{kg/m}^3$
- D) Tanım: Alan, Birimler: $\text{cm}^2$ ve $\text{m}^2$
SoruGüneş, Dünya ve Ay'ın Hareketleri ve Büyüklükleri4
Ay'ın kendi ekseni etrafındaki dönme süresi ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
- A) Dünya'nın Güneş etrafındaki dolanma süresi ile aynıdır.
- B) Tam olarak 24 saatte gerçekleşir.
- C) Yaklaşık olarak 27 gün 8 saatte tamamlanır.
- D) Saatin dönme yönü ile aynı yönde gerçekleşir.
CevapGüneş, Dünya ve Ay'ın Hareketleri ve Büyüklükleri3
B) Tanım: Hacim, Birimler: $\text{cm}^3$ ve $\text{m}^3$
- Maddelerin ve cisimlerin uzayda kapladığı yer 'hacim' olarak adlandırılır.
- Hacim ölçü birimleri olarak metreküp ($\text{m}^3$) ve santimetreküp ($\text{cm}^3$) kullanılır.
CevapGüneş, Dünya ve Ay'ın Hareketleri ve Büyüklükleri4
C) Yaklaşık olarak 27 gün 8 saatte tamamlanır.
- Ay'ın kendi ekseni etrafındaki dönme süresi ile Dünya etrafındaki dolanma süresi birbirine eşittir ve yaklaşık 27 gün 8 saat sürer.
SoruGüneş, Dünya ve Ay'ın Hareketleri ve Büyüklükleri5
Güneş, Dünya ve Ay'ın hareket yönleri ile ilgili ortak olan özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Üçü de kendi eksenleri etrafında saat yönünde dönerler.
- B) Güneş ve Dünya saat yönünün tersine dönerken Ay saat yönünde döner.
- C) Dünya ve Ay saat yönünde dönerken Güneş tersi yönde döner.
- D) Üçü de hareketlerini saatin dönme yönünün tersine doğru gerçekleştirirler.
SoruGüneş, Dünya ve Ay'ın Hareketleri ve Büyüklükleri6
Dünya ve Ay'ın hareketleri hakkında öğrencilerine soru soran bir öğretmen şu tabloyu hazırlamıştır:
| Gök Cismi | Yaptığı Hareketler | Hareket Yönü |
|---|
| Dünya | Kendi ekseni etrafında dönme - Güneş etrafında dolanma | Saatin dönme yönünün tersi |
| Ay | Kendi ekseni etrafında dönme - Dünya etrafında dolanma - Dünya ile birlikte Güneş etrafında dolanma | Saatin dönme yönünün tersi |
Tabloyu inceleyen bir öğrenci hangi sonuca ulaşamaz?
- A) Dünya, Güneş etrafındaki dolanma hareketini saatin dönme yönünde gerçekleştirir.
- B) Ay, hem Dünya'nın etrafında dolanır hem de Dünya ile birlikte Güneş etrafında dolanma hareketi yapar.
- C) Dünya'nın ve Ay'ın kendi ekseni etrafındaki dönme yönleri aynıdır.
- D) Dünya ve Ay'ın hareket yönleri saatin dönme yönünün tersinedir.
CevapGüneş, Dünya ve Ay'ın Hareketleri ve Büyüklükleri5
D) Üçü de hareketlerini saatin dönme yönünün tersine doğru gerçekleştirirler.
- Gök cisimlerinin hareket yönleri incelendiğinde batıdan doğuya doğru, yani saatin dönme yönünün tersine hareket ettikleri görülür.
- Güneş, Dünya ve Ay hareketlerini saatin dönme yönünün tersine gerçekleştirir.
CevapGüneş, Dünya ve Ay'ın Hareketleri ve Büyüklükleri6
A) Dünya, Güneş etrafındaki dolanma hareketini saatin dönme yönünde gerçekleştirir.
- Tablo incelendiğinde hem Dünya'nın hem de Ay'ın hareket yönlerinin saatin dönme yönünün tersi olduğu görülür.
…
SoruGüneş, Dünya ve Ay'ın Hareketleri ve Büyüklükleri7
Elif, Fen Bilimleri dersi projesi için Güneş, Dünya ve Ay'ın hacimsel büyüklüklerini ve birbirlerine olan mesafelerini dikkate alarak bir model tasarlayacaktır. Elif, hazırlayacağı modelde üç gök cismini de temsil edecek küreler kullanacaktır.
Bu model ile ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- A) Dünya'yı temsil eden kürenin çapı, Ay'ı temsil eden kürenin çapından yüz kat daha büyüktür.
- B) Güneş'i temsil eden kürenin hacmi, Dünya ve Ay'ı temsil eden kürelerin hacimleri toplamından çok daha büyüktür.
- C) Ay, Dünya'ya Güneş'ten çok daha uzakta modellenmelidir.
- D) Güneş, Dünya ve Ay'ın hacimleri birbirine eşit alınmalıdır.
SoruGüneş, Dünya ve Ay'ın Hareketleri ve Büyüklükleri8
Can, eline aldığı farklı büyüklükteki iki toptan küçük olanı gözüne yakın bir mesafede, büyük olanı ise çok uzak bir mesafede aynı doğrultuda tutmuştur. Gözlem sonucunda büyük topu küçük toptan daha küçük görmüştür.
Bu etkinliğin fen bilimlerindeki temel amacı aşağıdakilerden hangisini açıklamaktır?
- A) Güneş'in Dünya'dan çok daha büyük olmasına rağmen gökyüzünde küçük görünmesinin sebebini
- B) Ay'ın kendi etrafındaki dönme süresinin Dünya etrafındaki dolanma süresine eşit olmasını
- C) Ay'ın ışık kaynağı olmayıp Güneş'ten aldığı ışığı yansıtmasını
- D) Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönme hareketini 24 saatte tamamlamasını
CevapGüneş, Dünya ve Ay'ın Hareketleri ve Büyüklükleri7
B) Güneş'i temsil eden kürenin hacmi, Dünya ve Ay'ı temsil eden kürelerin hacimleri toplamından çok daha büyüktür.
- Bilimsel verilere göre Güneş, Dünya'dan ve Ay'dan hacimsel olarak devasa büyüklüktedir; Güneş'in hacmi, Dünya ve Ay'ın toplam hacminden katbekat büyüktür.
- Bu nedenle Güneş'i temsil eden kürenin hacmi, Dünya ve Ay kürelerinin hacimleri toplamından çok daha büyük olmalıdır.
CevapGüneş, Dünya ve Ay'ın Hareketleri ve Büyüklükleri8
A) Güneş'in Dünya'dan çok daha büyük olmasına rağmen gökyüzünde küçük görünmesinin sebebini
- Büyük bir nesneyi (Güneş) uzakta, küçük bir nesneyi (Dünya) yakında tutarak büyük olanın küçük görünmesini sağlamak perspektif kuralı ile ilgilidir.
- Bu etkinlik gökyüzünde devasa boyuttaki Güneş'in neden küçük bir daire gibi göründüğünü modellemek için yapılır.
SoruGüneş, Dünya ve Ay'ın Hareketleri ve Büyüklükleri9
Bir uzay gözlemcisi, Ay yüzeyinde inceleme yaparken şu gözlemlerde bulunmuştur:
- Astronotların ayak izlerinin uzun yıllar boyunca hiç bozulmadan kaldığını fark etmiştir.
- Yüzeyde çok sayıda irili ufaklı çukur (krater) olduğunu görmüştür.
Bu durumların temel sebebi sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
- A) Ay'ın kendi etrafında dönmemesi - Güneş ışınlarını doğrudan yansıtması
- B) Ay'ın Dünya'nın tek doğal uydusu olması - Ay yüzeyindeki sıcaklık farkının az olması
- C) Ay'ın atmosferinin yok denecek kadar ince olması - Ay'ın atmosferinin çok ince olması nedeniyle gök taşlarının yüzeye düşmesi
- D) Ay'ın hacminin Dünya'dan küçük olması - Ay'ın rüzgâr almayan bir yörüngede dolanması
CevapGüneş, Dünya ve Ay'ın Hareketleri ve Büyüklükleri9
C) Ay'ın atmosferinin yok denecek kadar ince olması - Ay'ın atmosferinin çok ince olması nedeniyle gök taşlarının yüzeye düşmesi
- Ay'da atmosferin yok denecek kadar ince olması, rüzgâr ve hava olaylarının olmamasını sağlar; bu da ayak izlerinin uzun yıllar bozulmadan kalmasının sebebidir.
- Atmosferin ince oluşu aynı zamanda gök taşlarının yanarak yok olmasını engelleyerek doğrudan yüzeye çarpmasına ve kraterlerin oluşmasına yol açar.
- Bu durumlar sırasıyla atmosferin yok denecek kadar ince olması ile açıklanır.