A
Ezberledinmi.com
9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Deneme Türü ve Özellikleri Karma Seviye Test 2 · Türk Dili ve Edebiyatı · 9. sınıf
Adı Soyadı:Sınıf / No: Puan:
10 soru · süre 15 dakika · Sınav kodu: 8VGXKM
🔗 Online çöz: ezberledinmi.com/soruluk/?sinav=8VGXKM (PDF'te bağlantıya tıklayınca sınav doğrudan açılır)
1.Deneme türü üzerine araştırma yapan bir öğrenci, dünya edebiyatında bu türün kurucusu kabul edilen ünlü Fransız yazarın eserlerinde insanı ve doğayı ele alış biçimini incelemiştir. Bu yazarın, en küçük gündelik olaylardan derin felsefi sonuçlar çıkararak okuyucusuna adeta kendi penceresinden hayatı sorgulattığı görülmüştür. Bu parçada sözü edilen deneme öncüsü aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Montaigne
- B)Voltaire
- C)Jean-Jacques Rousseau
- D)Blaise Pascal
- E)Albert Camus
2.Günümüzde doğanın betonlaşması, yeşil alanların azalması ve bu durumun insan ruhunda yarattığı sıkışmışlık hissi üzerine düşünen bir yazar; bu düşüncelerini kanıtlama gereği duymadan, okuyucuyla karşılıklı konuşuyormuş gibi içten bir üslupla kaleme almıştır. Bu parçada aşağıdaki edebî türlerin hangisinden yararlanılmıştır?
- A)Makale
- B)Fıkra
- C)Deneme
- D)Haber yazısı
- E)Eleştiri
3.Deneme türü ile makale türü karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi iki tür arasındaki temel farklardan biri olamaz?
- A)Makalede savunulan düşüncelerin kanıtlanması zorunluyken denemede böyle bir zorunluluk yoktur.
- B)Makale yazarı nesnel bir tutum izlerken deneme yazarı tamamen öznel bir yaklaşım sergiler.
- C)Makalede ağır ve akademik bir dil kullanılırken denemede okurla sohbet ediyormuş gibi samimi bir dil tercih edilir.
- D)Makale bilgi vermek amacıyla yazılırken deneme yazarın kişisel dünyasını yansıtmayı amaçlar.
- E)Makale ve deneme yazarları kaleme aldıkları konularda kesin yargılara varmak ve gerçeği kanıtlamak zorundadır.
4.Sanatın ve edebiyatın dünü ile bugünü üzerine kaleme alınan bir denemede, yazarın ileri sürdüğü düşünceleri benimsetmek için yabancı kuramcılara ve ustalara başvurması aşağıdaki düşünceyi geliştirme yollarından hangisine örnek oluşturur?
- A)Tanımlama
- B)Benzetme
- C)Tanık gösterme
- D)Sayısal verilerden yararlanma
- E)Örneklendirme
5.- I.
Yazarı, seçtiği herhangi bir konuda kesin kurallara varmadan serbestçe düşüncelerini aktarır.
- II.
Anlatımda içtenlik ve samimiyet ön plandadır; yazar sanki kendi kendine konuşuyormuş gibi bir üslup kullanır.
- III.
Bilimsel veriler ve istatistikler metnin bütününde kanıtlanmak istenen ana düşüncenin temelini oluşturur.
- IV.
Edebiyat, sanat, doğa ve insan hayatına dair akla gelen her konu denemenin sınırları içinde işlenebilir.
Yukarıda numaralanmış yargıların hangilerinde deneme türünün özelliklerine yer verilmiştir?
- A)I, II ve III
- B)I, II ve IV
- C)I, III ve IV
- D)II, III ve IV
- E)Yalnız III
6.- I.
Metin: Sanatçının bir konudaki kişisel duygu ve düşüncelerini kanıtlama kaygısı gütmeden, kendi kendisiyle konuşuyormuş gibi kaleme aldığı metin türüdür.
- II.
Metin: Bir yazarın herhangi bir konudaki görüşlerini, kesin sonuçlara varmadan, samimi bir üslupla anlattığı düz yazı türüdür.
Yukarıda açıklamaları verilen metin türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Makale
- B)Fıkra
- C)Eleştiri
- D)Deneme
- E)Haber yazısı
7.Kitapların insan hayatındaki yeri ve okuma sevgisi üzerine yazılmış bir metinde geçen aşağıdaki cümlelerin hangisinde deneme türünün en belirgin özelliği vurgulanmıştır?
- A)Araştırma sonucunda elde edilen veriler kesin olarak bir rapor halinde sunulmuştur.
- B)Toplumsal sorunların çözümü için istatistiki bilgilere ve belgelere yer verilmiştir.
- C)Olaylar birinci kişi ağzından kronolojik bir sıraya göre okura aktarılmaktadır.
- D)Yazar, seçtiği konuda kesin sonuçlara varmadan kişisel duygu ve düşüncelerini aktarır.
- E)Dil, her türlü süslemeden uzak, tamamen terimlere dayalı ve nesnel bir yapıdadır.
8.Bir deneme yazarının kaleme aldığı yazıda kullandığı düşünceyi geliştirme yolları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A)Okuyucuyu ikna etmek ve metne nesnel bir nitelik kazandırmak için tezini bilimsel kanıtlar ve laboratuvar sonuçlarıyla kesinleştirmek zorundadır.
- B)İleri sürdüğü fikrin doğruluğunu kanıtlamak amacıyla alanında tanınmış kişilerin sözlerine ve görüşlerine başvurabilir.
- C)İki farklı kavram, olay veya varlık arasındaki benzerlik ya da farkları ortaya koymak için karşılaştırma yöntemini kullanabilir.
- D)Yazar, soyut bir düşünceyi somutlaştırmak veya okurun zihninde daha kalıcı kılmak için örneklemeden yararlanabilir.
- E)Bir kavramın ne olduğunu ya da ne anlama geldiğini okura açıklamak için tanımlama yoluna başvurabilir.
9.Bir edebiyat sohbetinde konuşan bir yazar, deneme türünün en belirgin niteliğini açıklarken şöyle demiştir: "Deneme yazarı, okuruna ders vermeye kalkışmaz; kürsüye çıkıp nutuk atmaz. O, kendi iç sesini dinlerken okuru da bu huzurlu yolculuğa ortak eder. Düşüncelerini bir teorem ispatlar gibi katı kurallara bağlamaz; aksine okurun kafasında yeni pencereler aralar." Bu açıklamaya göre aşağıdaki cümlelerin hangisi deneme türünün bu anlatım tutumunu örnekleyen bir cümle olamaz?
- A)İnsanın kitaplarla kurduğu dostluk, ömrün en ıssız zamanlarında bile sığınacak güvenli bir liman gibidir bence.
- B)Geçmişin tozlu raflarında bıraktığımız o eski sokaklar, sanırım artık sadece anılarımızın sığınağı oldu.
- C)Şiir, kelimelerin kalbimize dokunan en ince ninnisidir; onu mantık terazisinde tartmak büyük bir haksızlıktır.
- D)Sabah kahvesini yudumlarken pencereden sokağı izlemek, insanın kendi iç sesine varabileceği en sakin demlerdendir.
- E)Yapılan son istatistikler, ülkemizde kitap okuma oranlarının son on yılda yüzde yirmi arttığını açıkça kanıtlamaktadır.
10.Bir yazar kaleme aldığı denemesinde şu cümlelere yer vermiştir: "Sanatçı, geçmişin köklerinden beslenirken hazır kalıpları ezberci bir zihniyetle kopyalamaz; o mirası kendi potasında eritip yeniden biçimlendirir." Bu cümlede vurgulanan temel düşünceyi en iyi destekleyen yargı aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Geleneksel sanat anlayışından kopan her eser, kısa süre içinde unutulmaya mahkûm birer taslaktan öteye gidemez.
- B)Sanat eserlerinde özgünlük, geçmişin birikimini körü körüne taklit etmekle değil, onu bugünün ruhuyla yeniden yorumlamakla elde edilir.
- C)Bir yazarın başarılı olabilmesi için mutlaka eski edebiyatın biçim ve kalıplarını birebir eserinde uygulaması şarttır.
- D)Sanatta yenilik arayışı, geçmişteki tüm birikimlerin ve kültürel değerlerin tamamen reddedilmesiyle başlar.
- E)Edebî eserlerde biçim ile öz birbirinden bağımsız iki ayrı unsur olarak ele alınmalıdır.
Cevap anahtarı · A kitapçığı
1A2C3E4C5B6D7D8A9E10B
Ezberledinmi.com · Soruluk · Online çöz: ezberledinmi.com/soruluk/?sinav=8VGXKM