🃏 Flash kart Online çöz → PDF için yazdırma penceresinde "Hedef: PDF olarak kaydet" seç.
A

Ezberledinmi.com

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Edebî Dil ve Günlük Dil Zor Seviye Test 1 · Türk Dili ve Edebiyatı · 9. sınıf
Adı Soyadı:Sınıf / No: Puan:

10 soru · süre 15 dakika · Sınav kodu: UEAFSE

🔗 Online çöz: ezberledinmi.com/soruluk/?sinav=UEAFSE (PDF'te bağlantıya tıklayınca sınav doğrudan açılır)

1.

Şair, kelimeleri sözlükteki yerlerinden alıp kendi hayal dünyasında yeniden yoğurur. Onun elinde "taş" yalnızca bir taş değildir; bazen sabrın, bazen bir ayrılığın ağırlığıdır. Okur da bu kelimelerle karşılaştığında kendi yaşantısından renkler katarak şiiri yeniden yazar gibi okur ve içinde bir heyecan duyar.

Bu metinden hareketle edebî dil ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A)Günlük dildeki kurallara ve sınırlamalara tamamen bağlı kalır.
  2. B)Okuyucunun hayal dünyasını harekete geçiren imgeler barındırır.
  3. C)Kelimeler sözlük anlamlarının dışına çıkarılarak zenginleştirilir.
  4. D)Okurda estetik bir beğeni ve duygusal bir etki uyandırmayı amaçlar.
  5. E)Sanatçının bireysel duygu ve hayallerini aktarmada temel bir araçtır.
2.

Bu dizelerde vurgulanan gümüş sözcüğüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Dağların ardında gümüş bir tül gibi,

Sessizce yayılan sabah sisiydi.

İçimde uyanan o eski türkü gibi,

Ruhumu saran tatlı bir nefesti.

  1. A)Parlak, beyaz ve tül gibi ince olan sis tabakası
  2. B)Değerli madenlerden yapılmış bir süs eşyası
  3. C)Gecenin karanlığını aydınlatan ay ışığı
  4. D)Zenginliği ve ihtişamı simgeleyen bir renk
  5. E)Soğuk kış günlerinde donmuş su damlaları
3.

Bu metindeki numaralanmış cümlelerin hangisinde günlük dilin anlatım özelliklerinden uzaklaşılarak edebî söyleyişe yer verilmiştir?

(I) Köyün ortasından geçen dere, yaz sıcaklarında iyiden iyiye çekilmişti.

(II) Evlerin bacalarından duman tütmüyordu.

(III) İhtiyar çınar, yılların yükünü omuzlarında taşıyan yorgun bir derviş gibi dikiliyordu meydanda.

(IV) Çocuklar okuldan dönerken tozlu yollarda neşeyle koşturuyordu.

(V) Güneş, dağların ardında batmak üzereydi.

  1. A)I
  2. B)II
  3. C)III
  4. D)IV
  5. E)V
4.

Akşamüstü sahile indiğimde deniz, bütün gün biriktirdiği yorgunluğu kıyıya bırakıyordu. Martıların çığlıkları gökyüzünde ince birer çizik açıyor, iskelenin ucundaki yaşlı balıkçı ağlarını değil sanki geçmiş yıllarını topluyordu. Ben de o an, içimde uzun zamandır susan bir şarkının yeniden mırıldandığını duydum.

Bu parça ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A)Anlatımda gözleme dayalı somut ayrıntılara yer verilmiştir.
  2. B)Kelimelere yüklenen mecaz anlamlarla imgeler oluşturulmuştur.
  3. C)Yazar, iç dünyasındaki duyguları ve izlenimleri yansıtmayı amaçlamıştır.
  4. D)Okuyucuyu bilgilendirmek amacıyla nesnel bir anlatım tercih edilmiştir.
  5. E)Edebî dilin anlatım olanaklarından ve çağrışım gücünden yararlanılmıştır.
5.

Bu iki metinle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

I. Metin:

Sokak lambalarının sarı ışığı altında, ıslak kaldırımlarda yürüyordu. Uzaktan gelen bir tren sesi, gecenin sessizliğini ortadan ikiye bölüyordu.

II. Metin:

Karanlık sokakların sinesine saplanan sarı bir hançerdi lamba ışığı. Gecenin uykusunu kaçıran o demir ses, ruhumda derin yaralar açıyordu.

  1. A)Her iki metin de aynı konuyu günlük dilin kurallarıyla ve nesnel olarak ele almıştır.
  2. B)Her iki metin de bilimsel terimlerin yoğun olarak kullanıldığı öğretici metinler grubuna girer.
  3. C)I. metinde edebî sanatlar ve çağrışımlar ağırlıktayken, II. metin tamamen bilgilendirici bir makaleden alınmıştır.
  4. D)II. metinde kelimeler tamamen sözlük anlamlarıyla kullanılarak olaylar kronolojik sırayla verilmiştir.
  5. E)I. metin günlük dilin sade ve doğrudan anlatımıyla yazılmışken, II. metin edebî dilin imgeli ve mecazlı yapısıyla oluşturulmuştur.
6.

Aşağıdaki tabloda edebî dil ile günlük dilin bazı özellikleri karşılaştırılmıştır.

ÖzellikGünlük DilEdebî Dil
IAmacıBilgi aktarmak ve anlaşmayı sağlamakEstetik zevk uyandırmak ve duygu aktarmak
IIKelime anlamıGenellikle temel (gerçek) anlamYan, mecaz ve imgesel anlamlar
IIIAnlatımSade ve doğrudanÇağrışımlı, dolaylı ve özgün
IVSözcük kullanımıSözcükler çoğunlukla mecaz anlamlıdırSözcükler yalnızca sözlük anlamıyla kullanılır
VKalıcılıkAnlık iletişime dayanırKalıcı ve çok katmanlıdır

Bu karşılaştırmaların hangisinde bir bilgi yanlışlığı yapılmıştır?

  1. A)I
  2. B)II
  3. C)III
  4. D)IV
  5. E)V
7.

Bu metnin düşünce akışına göre ikinci bir paragraf hangi cümleyle başlamalıdır?

(I) Sanat eseri, yazarın veya şairin iç dünyasından süzülerek okura ulaşan özgün bir ifadedir.

(II) Edebî metinlerde dil, günlük iletişimdeki sıradan işlevinden sıyrılarak estetik bir boyut kazanır.

(III) Günlük dilde ise amaç yalnızca bilgi aktarmak veya anlaşmayı sağlamaktır.

(IV) Sözcükler günlük hayatta herkesin bildiği ve bizzat kullandığı temel anlamlarıyla tercih edilir.

(V) Bu durum günlük dilin kurallara bağlı, pratik ve doğrudan iletim odaklı bir yapıya sahip olduğunu gösterir.

  1. A)I
  2. B)II
  3. C)III
  4. D)IV
  5. E)V
8.

Bu şiire hâkim olan duygu ve tema aşağıdakilerden hangisidir?

Bir rüzgâr eser ıssız odamda,

Perdeler hafifçe dalgalanır.

Uzaklardan gelen bir sesle canda,

Eski bir hatıra birden canlanır.

Penceremin altında solan çiçek,

Sanki bana geçmişi fısıldar.

Gidenler bir daha dönmeyecek,

Kalbimde acı bir hüzün saklar.

  1. A)Kahramanlık ve vatan sevgisi
  2. B)Doğanın uyanışına duyulan hayranlık
  3. C)Gurbet elinde çekilen maddi sıkıntılar
  4. D)Gelecek günlere olan inanç ve umut
  5. E)Yalnızlık ve geçip giden zamana duyulan özlem
9.

Numaralanmış dizelerin hangilerinde edebî söyleyiş belirgin olarak günlük dilden ayrılmaktadır?

  • I.
    Bahçedeki elma ağacı bu yıl çok fazla meyve verdi.
  • II.
    Akşamın alacasında hüzünlü bir neva çalar içimde.
  • III.
    Gökyüzü bulutlarla kaplanınca yağmur yağmaya başladı.
  • IV.
    Mavi düşler ülkesinde demir atar ömrümün gemisi.
  1. A)I ve II
  2. B)II ve IV
  3. C)I ve III
  4. D)III ve IV
  5. E)II ve III
10.

Aşağıdakilerin hangisinde kelime gerçek anlamından uzaklaştırılıp imgesel bir değer kazanarak edebî bir söyleyiş oluşturmuştur?

  1. A)Okulun bahçesindeki sarı yapraklar rüzgarla birlikte etrafa uçuşuyordu.
  2. B)Yazar, yeni romanında köy hayatının zorluklarını sade bir dille anlatmış.
  3. C)Irmak kenarındaki eski değirmen yıllardır sessizce dönmeye devam ediyor.
  4. D)Odanın ortasındaki masanın üzerine mavi kapaklı bir defter bıraktı.
  5. E)Zaman, sessiz adımlarla ömrümüzün baharını ellerimizden aldı gitti.

Cevap anahtarı · A kitapçığı

1A2A3C4D5E6D7C8E9B10E

Ezberledinmi.com · Soruluk · Online çöz: ezberledinmi.com/soruluk/?sinav=UEAFSE

✍️ Soruyu düzelt

Formülleri $…$ arasına yaz (ör. $\sqrt{2}$). Değişiklik bu tarayıcıda, yalnızca senin kâğıt testinde geçerli olur.