5. Sınıf Fen Bilimleri Hücre ve Organelleri Orta Seviye Test 1 — sorular ve çözümler
10 soru · Fen Bilimleri · 5. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.
1590'lı yıllarda gözlük üreticisi olan bir baba ve oğul, mercekleri bir tüp içerisine yerleştirerek nesnelerin görüntüsünün normalden daha fazla büyütülebileceğini fark etmiş ve ilk mikroskobu icat etmişlerdir. Tarihteki ilk mikroskobu icat eden bu kişiler aşağıdakilerden hangisidir?
- Robert ve Hooke
- Anton ve Leeuwenhoek
- Hans ve Zacharias Janssen
- Pasteur ve Akşemseddin
Cevap ve çözüm
Cevap: C)
- Tarihteki ilk mikroskobu mercekleri bir tüp içine yerleştirerek icat edenler baba oğul Hans ve Zacharias Janssen'dir.
- Verilen seçenekler arasında bu isimler "Hans ve Zacharias Janssen" seçeneğinde yer almaktadır.
- Dolayısıyla doğru yanıt "Hans ve Zacharias Janssen" seçeneğidir.
Canlıların yapısını inceleyen Robert Hooke, 1665 yılında şişe mantarından aldığı ince kesitleri mikroskop altında incelemiş ve gördüğü küçük odacıklara Latince 'Cellula' adını vermiştir. Hooke'un bu çalışması hangi kavramın temelini oluşturmuştur?
- Hücre
- Organizma
- Doku
- Sistem
Cevap ve çözüm
Cevap: A)
- Robert Hooke 1665 yılında şişe mantarı kesitini incelemiş ve gördüğü boşluklara hücre anlamında 'Cellula' adını vermiştir.
- Bu çalışma biyolojide 'hücre' kavramının ve hücre teorisinin doğmasını sağlamıştır.
- Doğru cevap: "Hücre".
Fen bilimleri laboratuvarında bitki ve hayvan hücrelerini inceleyen bir araştırmacı, protein sentezinden sorumlu olan yapının her iki hücre çeşidinde de ortak olarak bulunduğunu gözlemlemiştir. Sadece protein üretimi ile görevli olan bu temel yapı aşağıdakilerden hangisidir?
- Kloroplast
- Lizozom
- Sentrozom
- Ribozom
Cevap ve çözüm
Cevap: D)
- Soruda hem bitki hem de hayvan hücrelerinde ortak olarak bulunan ve protein sentezinden sorumlu organel sorulmaktadır.
- Lizozom hayvan hücrelerinde (bazı gelişmiş bitkiler hariç) bulunur, sentrozom hayvan hücrelerinde bulunur, kloroplast ise sadece bitki hücrelerinde bulunur.
- Protein sentezinden sorumlu olan ve tüm canlı hücrelerde (bakterilerden bitki ve hayvan hücrelerine kadar) ortak bulunan yapı ribozomdur.
- Bu nedenle doğru seçenek "Ribozom"'dır.
Ömer, laboratuvarda hazırladığı preparatı mikroskop tablasına yerleştirip incelemeye başlamıştır. Görüntüyü netleştirmek ve daha ayrıntılı inceleme yapmak isteyen Ömer'in mikroskop üzerinde kullanması gereken ilk ve en önemli ayar yapısı aşağıdakilerden hangisidir?
- Oküler ve ayna
- Taşıma kolu ve maşa
- Kaba ve ince ayar vidası
- Tabla ve lamel
Cevap ve çözüm
Cevap: C)
- Mikroskopta görüntüyü netleştirmek ve ayrıntılı inceleme yapmak için kaba ayar vidası ve ince ayar vidası kullanılır.
- Kaba ayar vidası görüntüyü büyük oranda netleştirirken, ince ayar vidası netliği hassas bir şekilde artırır.
- Bu temel ayar elemanları "Kaba ve ince ayar vidası" seçeneğinde verilmiştir.
Alp, spor yaptıktan sonra kas hücrelerinin yoğun bir şekilde enerji harcadığını ve bu yüzden bu hücrelerde enerji üretiminden sorumlu organelin sayısının diğer hücrelere göre çok daha fazla olduğunu öğrenmiştir. Alp'in bahsettiği bu organel aşağıdakilerden hangisidir?
- Lizozom
- Mitokondri
- Ribozom
- Sentrozom
Cevap ve çözüm
Cevap: B)
- Kas hücreleri gibi yoğun enerji harcayan hücrelerde enerji üretiminden sorumlu organel mitokondridir.
- Mitokondri hücrenin enerji santralidir ve enerji ihtiyacı fazla olan hücrelerde sayısı çok daha fazladır.
- Doğru seçenek: "Mitokondri".
Hücreyi dışarıdan sararak ona şekil veren, hücrenin dağılmasını önleyen, madde giriş çıkışını kontrol eden ve seçici geçirgen özellik gösteren temel yapı aşağıdakilerden hangisidir?
- Hücre zarı
- Hücre duvarı
- Çekirdek
- Sitoplazma
Cevap ve çözüm
Cevap: A)
- Hücreyi dışarıdan sararak ona şekil veren ve dağılmasını önleyen yapı hücre zarıdır.
- Hücre zarı canlı, esnek ve seçici geçirgen özelliktedir, aynı zamanda madde giriş çıkışını kontrol eder.
- Bu özelliklere sahip temel yapı hücre zarı olduğundan doğru seçenek "Hücre zarı"'dir.
Hücre zarı ile çekirdek arasında yer alan, içinde yaşamsal faaliyetleri gerçekleştiren yapı ve organelleri bulunduran yarı akışkan ve saydam sıvı aşağıdakilerden hangisidir?
- Endoplazmik retikulum
- Kloroplast
- Mitokondri
- Sitoplazma
Cevap ve çözüm
Cevap: D)
- Hücre zarı ile çekirdek arasında yer alan, yaşamsal faaliyetleri gerçekleştiren organelleri barındıran yarı akışkan ve saydam sıvı sitoplazmadır.
- Sitoplazma büyük ölçüde sudan oluşur ve hücre içi faaliyetlerin merkezidir.
- Açıklamalara uygun olan seçenek "Sitoplazma" seçeneğidir.
Su, mikroskop altında incelediği iki farklı hücre örneğinde şu gözlemleri yapmıştır: Birinci hücrede hücre duvarı ve kloroplast bulunurken, ikinci hücrede hücre duvarı bulunmamış ve sentrozom organeli tespit edilmiştir. Bu gözlemlere dayanarak Su, aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşabilir?
- Her iki hücre de kesinlikle bitki hücresidir.
- Birinci hücre hayvan, ikinci hücre bitki hücresidir.
- Birinci hücre bitki, ikinci hücre hayvan hücresidir.
- Her iki hücrede de kloroplast ortak olarak bulunur.
Cevap ve çözüm
Cevap: C)
- Hücre çeşitleri ve organellerin dağılımını hatırlayalım: Hücre duvarı ve kloroplast sadece bitki hücrelerinde bulunur.
- Sentrozom organeli ise gelişmiş bitki hücrelerinde bulunmaz, hayvan hücrelerinde bulunur; ayrıca hayvan hücrelerinde hücre duvarı yoktur.
- Birinci hücrede hücre duvarı ve kloroplast olduğuna göre bu hücre bir bitki hücresidir.
- İkinci hücrede hücre duvarı bulunmayıp sentrozom tespit edildiğine göre bu hücre bir hayvan hücresidir.
- Sonuç olarak, birinci hücre bitki, ikinci hücre hayvan hücresidir.
Nehir, hazırladığı ödev tablosunda hücre organelleri ve görevlerini eşleştirirken bir hata yapmıştır. Öğretmeninin uyarısıyla hatasını düzelten Nehir, aşağıdaki organellerden hangisinin görevini yanlış yazmıştır?
- Mitokondri - Enerji üretmek
- Ribozom - Protein üretmek
- Kloroplast - Besin ve oksijen üretmek
- Lizozom - Salgı maddesi paketlemek
Cevap ve çözüm
Cevap: D)
- Hücre organelleri ve görevlerini inceleyelim.
- Mitokondri organeli hücrenin enerji ihtiyacını karşılar, yani enerji üretir ("Mitokondri - Enerji üretmek" seçeneği doğrudur).
- Ribozom organeli protein sentezinden sorumludur, yani protein üretir ("Ribozom - Protein üretmek" seçeneği doğrudur).
- Kloroplast organeli fotosentez yaparak bitki için besin ve oksijen üretir ("Kloroplast - Besin ve oksijen üretmek" seçeneği doğrudur).
- Lizozom organeli hücre içi sindirimden sorumludur; salgı maddesi paketlemek ise Golgi cisimciğinin görevidir, dolayısıyla "Lizozom - Salgı maddesi paketlemek" seçeneğindeki eşleştirme yanlıştır.
Bitki ve hayvan hücreleri incelendiğinde bazı temel kısımların her iki hücre çeşidinde de ortak olarak bulunduğu görülür. Buna göre aşağıdakilerden hangisi hem bitki hem de hayvan hücresinde ortak olarak bulunan temel kısımlardan biridir?
- Sitoplazma
- Hücre duvarı
- Kloroplast
- Sentrozom
Cevap ve çözüm
Cevap: A)
- Hücre zarı, sitoplazma ve çekirdek hem bitki hem de hayvan hücresinde ortak olarak bulunan temel kısımlardır.
- Hücre duvarı, kloroplast ve sentrozom ise tüm hücrelerde ortak değildir; örneğin hücre duvarı ve kloroplast bitki hücresinde bulunur ancak hayvan hücresinde bulunmaz.
- Verilen seçenekler incelendiğinde sitoplazma her iki hücre tipinde de ortak bulunan temel kısımlardan biridir.
- Bu nedenle doğru seçenek "Sitoplazma"'dir.
Soru-cevap kartları
Bu testin konularına ait 20 kısa soru-cevap. Önce kendin cevaplamaya çalış, sonra açıp kontrol et.
🃏 Online çalış🖨 Kart olarak yazdır📝 Çalışma kâğıdı📄 Soru-cevap listesi
Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimine ne ad verilir?
Hücre
Gözle görülemeyecek kadar küçük varlıkları büyatarak incelememizi sağlayan araç nedir?
Mikroskop
Hücrenin dışını çevreleyen, canlı, esnek ve seçici geçirgen kısım hangisidir?
Hücre zarı
Hücre zarının dışında bitki hücrelerinde bulunan, sert ve cansız yapı hangisidir?
Hücre duvarı / Hücre çeperi
Hücre zarı ile çekirdek arasında yer alan, yumurta akı kıvamındaki sıvı kısım nedir?
Sitoplazma
Hücrenin yönetim ve kontrol merkezi olan kısım hangisidir?
Çekirdek
Hücrede solunum yaparak enerji üreten organel hangisidir?
Mitokondri
Bitki hücrelerine yeşil renk veren ve fotosentez yapmasını sağlayan organel hangisidir?
Kloroplast
Hücre içi su, besin ve atık maddeleri depolayan kese şeklindeki organel nedir?
Koful
Protein üretimi ile görevli en küçük organel hangisidir?
Ribozom
Hücrede madde iletimini sağlayan, kanal sistemine benzeyen organel nedir?
Endoplazmik retikulum
Maddelerin paketlenmesi ve salgı maddelerinin üretilmesinden sorumlu organel hangisidir?
Golgi cisimciği / Golgi aygıtı
Hücre içi sindirim yapan ve yaşlı organelleri yok eden kese şeklindeki organel nedir?
Lizozom
Hayvan hücrelerinde hücre bölünmesinde görev alan çift halindeki organel hangisidir?
Sentrozom
Hücre duvarı hangi hücre çeşidinde bulunur?
Bitki hücresi
Kloroplast hangi hücre çeşidinde bulunmaz?
Hayvan hücresi
Sentrozom organeli hangi hücre çeşidinde bulunmaz?
Gelişmiş bitki hücresi
Bitki hücrelerinde kofullar hayvan hücrelerine göre nasıldır?
Büyük ve az sayıda
Hayvan hücrelerinde kofullar bitki hücrelerine göre nasıldır?
Küçük ve çok sayıda
Bitki hücresinin şekli hayvan hücresine göre genellikle nasıldır?
Köşeli