9. Sınıf Coğrafya Coğrafya Biliminin Gelişimi Zor Seviye Test 1 – 10 Soru (Çözümlü)

9. Sınıf Coğrafya Coğrafya Biliminin Gelişimi Zor Seviye Test 1 — sorular ve çözümler

10 soru · Coğrafya · 9. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.

1. Tarihî süreç incelendiğinde her çağın coğrafya bilimine yaklaşımının farklı olduğu görülmektedir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi Eski Çağ'da coğrafya biliminin gelişiminde rol oynayan etkenler arasında gösterilemez?

   1. Sanayi Devrimi etkisiyle fabrika yer seçimlerinin analiz edilmesi
   2. Yazının icadı ve ticaretin gelişmesi
   3. Gezilen görülen yerlerin tasvir edilmesi ve haritalandırılması
   4. Anadolu, Mezopotamya ve Mısır'da ilk medeniyetlerin kurulması
   5. Dünya'nın şekli, boyutları ve koordinat sistemi üzerine çalışmalar yapılması
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Soru kökünde Eski Çağ'da coğrafya biliminin gelişiminde rol oynayan etkenlerin sorulduğu belirtilmiştir.
   2. Eski Çağ döneminde ilk medeniyetlerin kurulması, ticaretin gelişmesi, yerlerin tasvir edilmesi, haritalandırılması ve Dünya hakkında ilk matematiksel ölçümlerin yapılması coğrafyayı geliştirmiştir.
   3. Sanayi Devrimi ise 18. yüzyıldan itibaren (Yeni Çağ sonu ve Yakın Çağ'da) ortaya çıkmış bir süreçtir.
   4. Bu nedenle Sanayi Devrimi etkisiyle fabrika yer seçimlerinin analizi Eski Çağ'ın değil, Yakın Çağ'ın bir özelliğidir.
   5. Doğru seçenek A şıkkıdır.

2. Coğrafya kavramı ilk kez Eski Çağ'da kullanılmış olup kelime kökeni itibarıyla Yunanca yer anlamına gelen 'geo' ile tasvir etmek anlamına gelen 'graphein' sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir. Bu terimi ilk defa kullanan ve coğrafya biliminin isim babası kabul edilen Eski Çağ bilgini aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Batlamyus
   2. Strabon
   3. Eratosthenes
   4. Heredot
   5. Aristoteles
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Coğrafya terimi ilk defa 'Geographika' adlı eseri yazan ve terimi türeten Eratosthenes tarafından kullanılmıştır.
   2. Bu nedenle coğrafyanın isim babası Eratosthenes kabul edilir.
   3. Doğru seçenek C'dir.

3. Cumhuriyet Dönemi'nde Türkiye'de coğrafya biliminin kurumsallaşmasında ve gelişmesinde pek çok Türk bilim insanı önemli çalışmalar yapmıştır. Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet Dönemi'nde coğrafya bilimine katkı sağlayan Türk bilim insanları arasında yer almaz?

   1. Besim Darkot
   2. Seydi Ali Reis
   3. Sırrı Erinç
   4. Faik Sabri Duran
   5. Reşat İzbırak
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Besim Darkot, Reşat İzbırak, Sırrı Erinç ve Faik Sabri Duran Cumhuriyet Dönemi coğrafyasına damga vurmuş isimlerdir.
   2. Seydi Ali Reis ise 16. yüzyılda yaşamış bir Osmanlı denizcisi ve yazarıdır.
   3. Doğru seçenek B'dir.

4. Eski Çağ'da coğrafi bilgiler genellikle gezilen görülen yerlerin tasvir edilmesi, haritalandırılması ve Dünya'nın şekli ile boyutlarının tartışılması şeklinde ilerlemiştir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi Eski Çağ'da coğrafya alanında çalışmalar yapan bilginler arasında yer almaz?

   1. Eratosthenes
   2. Strabon
   3. Batlamyus
   4. Mercator
   5. Tales
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Eratosthenes, Strabon, Batlamyus ve Tales Eski Çağ'da coğrafi çalışmalar yapmıştır.
   2. Mercator ise 16. yüzyılda, yani Yeni Çağ'da yaşamış bir Avrupalı haritacıdır.
   3. Doğru seçenek D'dir.

5. Yeni Çağ'da Avrupa'da yaşanan aydınlanma, reform hareketleri ve sömürgecilik faaliyetleri coğrafya biliminin yönünü değiştirmiştir. Bu dönemde deniz aşırı seyahatler ve yeni kıtaların keşfi hız kazanmıştır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi Yeni Çağ'da coğrafyanın gelişmesinde öncülük eden isimlerden biri değildir?

   1. Kristof Kolomb
   2. Magellan
   3. Piri Reis
   4. Carl Ritter
   5. Ortelius
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Kristof Kolomb, Magellan, Piri Reis ve Ortelius Yeni Çağ'daki keşifler ve harita çalışmalarıyla bilinir.
   2. Carl Ritter ise 19. yüzyılda, yani Yakın Çağ döneminde yaşamış modern coğrafyanın kurucularından bir Alman bilim insanıdır.
   3. Bu yüzden Carl Ritter Yeni Çağ'da değil Yakın Çağ'da öncülük etmiştir.
   4. Doğru seçenek D'dir.

6. Orta Çağ'da coğrafya biliminin gelişiminde Müslüman bilginlerin ve seyyahların çalışmaları büyük rol oynamıştır. Aşağıdaki bilginlerden hangisi Orta Çağ'da coğrafya bilimine katkı sağlayan İslam bilginleri arasında gösterilemez?

   1. Biruni
   2. Muhammed İdrisi
   3. Piri Reis
   4. Harizmi
   5. İbni Haldun
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Biruni, Harizmi, Muhammed İdrisi ve İbni Haldun Orta Çağ'da yaşamış ve eserleriyle coğrafyaya katkı sağlamış İslam bilginleridir.
   2. Piri Reis ise Yeni Çağ'da (16. yüzyıl) yaşamış Osmanlı denizcisi ve haritacısıdır.
   3. Bu nedenle Piri Reis Orta Çağ bilginleri arasında gösterilemez.
   4. Doğru seçenek C'dir.

7. Yakın Çağ'da coğrafya biliminin bir sistematiğe oturmasında ve üniversitelerde akademik bir disiplin hâline gelmesinde Alman coğrafyacıların katkısı büyüktür. Buna göre Yakın Çağ'da coğrafyanın gelişmesine öncülük eden Von Humboldt ve Carl Ritter hangi ülkenin bilim insanlarıdır?

   1. Fransa
   2. İspanya
   3. İngiltere
   4. İtalya
   5. Almanya
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. Alexander von Humboldt ve Carl Ritter Alman coğrafyacılardır.
   2. Modern coğrafyanın temellerini atmışlardır.
   3. Doğru seçenek E'dir.

8. Tarihî süreç içerisinde coğrafya biliminin kapsamı, yöntemleri ve ele aldığı konular çağdan çağa değişim göstermiştir. Özellikle coğrafyanın veri toplama, mekânsal dağılışı inceleme ve neden-sonuç ilişkilerini sorgulama bakımından bugünkü modern kimliğine en yakın döneme evrildiği tarihî çağ aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Eski Çağ
   2. Yakın Çağ
   3. Yeni Çağ
   4. Orta Çağ
   5. Tarih Öncesi Dönem
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Coğrafya bilimi tarih boyunca farklı evrelerden geçmiştir.
   2. Veri toplama, mekânsal dağılış ve neden-sonuç ilişkilerinin sistemli olarak sorgulanması Yakın Çağ'da kazanılmıştır.
   3. Bu nedenle coğrafyanın modern kimliğine en yakın olduğu dönem Yakın Çağ'dır.
   4. Doğru seçenek B'dir.

9. Yeni Çağ'da haritacılık alanındaki çalışmaları, çizdiği dünya haritaları ve denizcilik alanındaki eserleriyle coğrafya biliminin gelişimine önemli katkılar sunan Türk denizci aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Piri Reis
   2. Kâtip Çelebi
   3. Evliya Çelebi
   4. Biruni
   5. Harizmi
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Soru Yeni Çağ'da haritacılık çalışmaları yapan, dünya haritaları çizen ve denizcilik alanındaki eserleriyle tanınan Türk denizcisini sormaktadır.
   2. Piri Reis, Kitab-ı Bahriye adlı eseri ve çizdiği dünya haritalarıyla bu özelliklerin tümünü taşır.
   3. Kâtip Çelebi ve Evliya Çelebi de Yeni Çağ'da yaşamıştır ancak denizci değildir; Biruni ve Harizmi ise Orta Çağ İslam bilginleridir.
   4. Doğru seçenek A'dır.

10. Coğrafya bilimi tarih boyunca farklı toplumsal ihtiyaçlar ve ekonomik faaliyetler doğrultusunda şekillenmiştir. Buna göre, Orta Çağ'da İslam dünyasında namaz vakitleri, oruç süresi ve hac yollarının belirlenmesi gibi dini ve sosyal ihtiyaçlar öncelikli olarak aşağıdaki hangi bilim dalına olan ilgiyi artırmış ve coğrafi bilgi birikimini tetiklemiştir?

    1. Pedoloji ve Botanik
    2. Jeoloji ve Jeofizik
    3. Demografi ve İstatistik
    4. Arkeoloji ve Siyaset
    5. Matematik ve Astronomi
    Cevap ve çözüm

    Cevap: E)

    1. Orta Çağ'da İslam dünyasında yön bulma, namaz vakitlerini ve hac yollarını belirleme gibi dini ihtiyaçlar astronomi ve matematik bilimlerinin gelişmesini zorunlu kılmıştır.
    2. Bu bilim dalı aynı zamanda coğrafi bilgi birikimini de tetiklemiştir.
    3. Doğru seçenek E'dir.