9. Sınıf Fizik Fizik Bilimi Zor Seviye Test 1 — sorular ve çözümler
10 soru · Fizik · 9. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.
Türkiye'de ve dünyada bilimsel araştırmaların yürütüldüğü, teknoloji üreten pek çok merkez bulunmaktadır. Buna göre;
- I.Türkiye'nin uzay ve havacılık alanındaki projelerini yürütmek ve uzay ekosistemini geliştirmek amacıyla kurulan devlet kuruluşu TUA'dır.
- II.Nükleer teknoloji, parçacık hızlandırıcılar ve iyonlaştırıcı radyasyon alanlarında ülkemizde çalışmalar yapan kurum TENMAK'tır.
- III.Fransa-İsviçre sınırında bulunan ve evrenin en temel parçacıklarını inceleyen dünyanın en büyük parçacık fiziği laboratuvarı NASA'dır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
- Yalnız I
- Yalnız III
- I ve II
- II ve III
- I, II ve III
Cevap ve çözüm
Cevap: C)
- I: Türkiye Uzay Ajansı (TUA) uzay çalışmalarını yürütür; doğru.
- II: TENMAK nükleer teknoloji, parçacık hızlandırıcıları ve radyasyon alanlarında çalışır; doğru.
- III: Fransa-İsviçre sınırındaki laboratuvar CERN'dir, NASA değildir; yanlış.
- Doğru olanlar I ve II.
- I.
Fizik biliminin diğer disiplinlerle ilişkisi göz önüne alındığında aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
- Müzik ve akustiğin incelenmesi -> Dalgalar ve ses fiziği
- Spor dalında atış açısı ve hareketin incelenmesi -> Kuvvet ve mekanik
- Canlıların hücre zarındaki iyon geçişleriyle elektrik akımı oluşumu -> Biyoloji ve elektrik ilişkisi
- Arkeolojik kalıntıların karbon-14 yöntemiyle yaş tayini -> Nükleer fizik
- Gökkuşağının oluşumu ve gözlük camlarındaki odaklama -> Katı hâl fiziği
Cevap ve çözüm
Cevap: E)
- Gökkuşağı ve gözlük camlarındaki odaklama ışığın kırılması ile ilgilidir; bu Optik alanıdır.
- Katı hâl fiziği ile eşleştirilmesi yanlıştır.
- Diğer eşleştirmeler doğrudur.
Bilim insanlarında bulunması gereken karakteristik özellikler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- Meraklı ve sorgulayıcı olmak
- Bilgileri araştırmadan ve denemeden peşin hükümle kabul etmek
- Kararlı, sabırlı ve azimli olmak
- Eleştiriye açık ve açık fikirli olmak
- Objektif (nesnel) bir bakış açısıyla çalışmak
Cevap ve çözüm
Cevap: B)
- Bilim insanları meraklı, sorgulayıcı, sabırlı, azimli, eleştiriye açık ve nesnel olmalıdır.
- Bilgileri araştırmadan ve denemeden peşin hükümle kabul etmek bilimsel tutuma aykırıdır; bilim insanı kanıt ister.
- Bu nedenle yer almayan özellik B seçeneğidir.
Bilim tarihi boyunca pek çok medeniyet ve bilgin bilimin sınıflandırılması ve doğanın anlaşılması için katkı sunmuştur. İslam felsefesinde bilimleri sınıflandıran ve "İhsâü'l-Ulûm" adlı eseriyle bilimin tasnifine öncülük eden ünlü Türk bilgini aşağıdakilerden hangisidir?
- İbnülheysem
- Alper Gezeravcı
- Hazini
- Feza Gürsey
- Farabi
Cevap ve çözüm
Cevap: E)
- Soruda belirtilen ve bilimleri dil, mantık, matematik, tabiat bilimi, metafizik ve siyaset bilimi olmak üzere sınıflandıran ünlü Türk bilgini Farabi'dir.
- İbnülheysem optik ve eleştirel düşünceyle, Hazini ise yoğunluk ve terazilerle tanınır.
- Doğru cevap E.
Aşağıdaki durumlardan hangisi fizik biliminin termodinamik alt dalının inceleme alanına girmez?
- Floresan ve neon lambaların içinde plazma hâlinin incelenmesi
- Maddelerin sıcaklık değişimleri ve maddeler arasındaki ısı alışverişi
- Klimaların ve soğutma sistemlerinin çalışma prensipleri
- Kış aylarında binaların dış cephelerine ısı yalıtımı yapılması
- Maddelerin erime, donma ve hâl değiştirme olayları
Cevap ve çözüm
Cevap: A)
- Isı yalıtımı, ısı alışverişi, klima/soğutma sistemleri ve hâl değişimleri termodinamiğin konusudur.
- Plazma hâlinin incelenmesi ise yüksek enerji ve plazma fiziğinin alanıdır.
- Cevap A.
Bir mühendislik öğrencisi, seçtiği meslekte başarılı olmak için fizik biliminin alt dallarından yararlanmaktadır. Öğrencinin derslerinde gördüğü;
- Kuvvet etkisi altındaki cisimlerin dayanıklılığı ve durgun hâlleri (Mukavemet)
- Isı ve ısı transferi ilkeleri
- Nanoteknolojik ürünlerin üretim yöntemleri ve yarı iletkenler
konuları sırasıyla fizik biliminin hangi alt dalları ile doğrudan ilişkilidir?
- Yüksek enerji ve plazma fiziği - Optik - Mekanik
- Optik - Nükleer fizik - Atom fiziği
- Termodinamik - Mekanik - Elektromanyetizma
- Mekanik - Termodinamik - Katı hâl fiziği
- Katı hâl fiziği - Mekanik - Termodinamik
Cevap ve çözüm
Cevap: D)
- Her konuyu fizik biliminin ilgili alt dalıyla eşleştirelim.
- Kuvvet etkisindeki cisimlerin dayanıklılığı ve durgun hâlleri (statik, mukavemet) Mekanik'in konusudur.
- Isı ve ısı transferi ilkeleri Termodinamik'in konusudur.
- Nanoteknoloji ve yarı iletkenler maddenin katı hâlinin özellikleriyle ilgilidir, yani Katı hâl fiziği'dir.
- Sıralama: Mekanik - Termodinamik - Katı hâl fiziği. Bu da D seçeneğidir.
Bir lise öğrencisi, fen bilimleri dersinde hazırladığı projede bazı doğa olaylarını incelemiş ve bu olayları ilgili oldukları fizik alt dallarıyla eşleştirmek istemiştir:
- Yıldırımın oluşması ve havadaki yüklerin etkileşimi
- Metal hurda atıkların elektromıknatıs yardımıyla ayrıştırılması
Buna göre öğrencinin incelediği bu olaylar hangi fizik alt dalının çalışma alanına doğrudan girer?
- Nükleer fizik
- Elektromanyetizma
- Optik
- Termodinamik
- Mekanik
Cevap ve çözüm
Cevap: B)
- Yıldırım ve yüklerin etkileşimi elektrik yükleriyle ilgilidir.
- Elektromıknatıs, elektrik akımının oluşturduğu manyetik etkiyi kullanır.
- Her iki olay da Elektromanyetizma alanındadır.
Fizik bilimine katkı sağlayan bilim insanlarının çalışmaları ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
- İbnülheysem, görme olayının gözden çıkan ışınlarla gerçekleştiğini savunmuş ve bu teoriyi geliştirmiştir.
- Marie Curie, radyoaktivite çalışmalarıyla sadece tıp alanında Nobel Ödülü almıştır.
- Isaac Newton, Kepler ve Galileo'nun çalışmalarından yararlanarak dinamiğin yasa ve ilkelerini ortaya koymuştur.
- Albert Einstein, tüm bilimsel kariyeri boyunca hiçbir bilim insanından destek almamıştır.
- Stephen Hawking, fiziksel engelleri nedeniyle evrenin ilkeleri üzerine hiçbir teorik çalışma yapamamıştır.
Cevap ve çözüm
Cevap: C)
- A yanlış: İbnülheysem görmenin gözden çıkan ışınlarla olduğu görüşünü reddetmiştir.
- B yanlış: Curie hem fizik hem kimya alanında Nobel almıştır.
- C doğru: Newton, Kepler ve Galileo'nun çalışmalarından yararlanarak dinamiğin yasalarını ortaya koymuştur.
- D ve E aşırı genellemelerdir ve yanlıştır.
- Doğru cevap C.
Günlük hayatımızda karşılaştığımız bazı teknolojik ürünler ve doğa olayları şunlardır:
- I.LCD televizyonlarda görüntü eldesi
- II.Maglev (manyetik kaldırma) trenlerinin raylar üzerinde sürtünmesiz ilerlemesi
- III.Akıllı telefonlardaki hafızalı metaller ve yarı iletken bileşenler
Bu durumların incelenmesinde ve teknolojilerin geliştirilmesinde doğrudan rol oynayan fizik alt dalı aşağıdakilerden hangisidir?
- Katı hâl fiziği
- Atom fiziği
- Termodinamik
- Yüksek enerji ve plazma fiziği
- Mekanik
Cevap ve çözüm
Cevap: A)
- LCD ekranlar (sıvı kristaller), maglev trenleri (süper iletkenler), hafızalı metaller ve yarı iletkenler maddenin katı/yoğun hâlinin özellikleriyle ilgilidir.
- Maddenin katı hâldeki yapısını ve özelliklerini inceleyen alt dal Katı hâl fiziğidir.
- Sonuç: A.
- I.
Tarih boyunca bilim insanları doğayı ve evreni anlamak için çeşitli yöntemler izlemişlerdir. Aşağıdaki ifadelerden hangisi, fizik biliminin doğası ve çalışma yöntemleri açısından yanlıştır?
- Fizik bilimi, evrende gerçekleşen olayları açıklarken deney ve gözlem verilerinden yararlanır.
- Fiziksel yasalar ortaya konurken matematiksel modellerden ve bağıntılardan sıkça faydalanılır.
- Fizik biliminin amacı evreni kuvvet, madde, enerji, uzay ve zaman ilişkileri çerçevesinde incelemektir.
- Fizik bilimindeki bilgiler mutlak ve değiştirilemez doğrulardır, zamanla hiçbir şekilde güncellenmez.
- Bilim insanları şüpheci ve eleştirel bir yaklaşımla mevcut bilgileri sorgulayarak yeni keşifler yapar.
Cevap ve çözüm
Cevap: D)
- Yanlış ifadeyi arıyoruz.
- Fizik deney, gözlem ve matematiksel modellere dayanır; A, B, C ve E doğrudur.
- D'de bilgilerin mutlak ve değişmez olduğu söylenir; oysa bilimsel bilgi yeni verilerle güncellenir. Bu ifade yanlıştır.
- Doğru cevap D.
Soru-cevap kartları
Bu testin konularına ait 20 kısa soru-cevap. Önce kendin cevaplamaya çalış, sonra açıp kontrol et.
🃏 Online çalış🖨 Kart olarak yazdır📝 Çalışma kâğıdı📄 Soru-cevap listesi
Madde ve enerji arasındaki etkileşimleri inceleyen temel bilim dalı nedir?
Fizik
Doğa olaylarını gözlem ve deneylerle inceleyen bilimlerin genel adı nedir?
Pozitif bilimler
Fizik bilimi hangi temel yöntemle doğrulanabilir bilgilere ulaşır?
Deney ve gözlem
Fizik sorularına matematiksel modellerle açıklama getiren araç nedir?
Matematik
Canlıların yapısındaki fiziksel süreçleri inceleyen fizik ve biyoloji ortak alanına ne ad verilir?
Biyofizik
Kimya biliminde maddelerin atomik yapısını incelemede fizik yasalarından yararlanan disiplinler arası alan nedir?
Fizikokimya
Dünya'nın hareketini, yapısını ve uzayla etkileşimini fiziksel yasalarla inceleyen bilim dalı hangisidir?
Jeofizik
Bilimsel araştırmalarda ölçü aletleri kullanılarak yapılan gözleme ne denir?
Nicel gözlem
Duyu organlarına dayanan ve kişiden kişiye değişen gözleme ne ad verilir?
Nitel gözlem
Bilimsel araştırmada gözlem ve verilere dayanılarak yapılan geçici açıklamaya ne denir?
Hipotez
Çok sayıda deneyle doğrulanmış ve geçerliliği kabul edilmiş genel açıklamaya ne denir?
Teori
Doğada her koşulda geçerli olan ve değişmeyen kurala ne ad verilir?
Yasa / Kanun
SI birim sisteminde uzunluk temel büyüklüğünün birimi nedir?
Metre
SI birim sisteminde zaman temel büyüklüğünün birimi nedir?
Saniye
SI birim sisteminde kütle temel büyüklüğünün birimi nedir?
Kilogram
Kişiden kişiye değişmeyen, herkes tarafından aynı kabul edilen ölçüme ne denir?
Kesin ölçüm
Bir büyüklüğün kendinden başka birimlerle ifade edilemeyen haline ne ad verilir?
Temel büyüklük
Birden fazla temel büyüklüğün çarpılması veya bölünmesiyle oluşan büyüklüklere ne denir?
Türetilmiş büyüklük
SI birim sisteminde kuvvet türetilmiş büyüklüğünün birimi nedir?
Newton
Fiziksel büyüklükler sadece sayı ve birimle ifade ediliyorsa bu büyüklüklere ne ad verilir?
Skaler büyüklük