9. Sınıf Biyoloji Bilimin Doğası ve Bilimsel Araştırma Süreçleri Karma Seviye Test 1 – 10 Soru (Çözümlü)

9. Sınıf Biyoloji Bilimin Doğası ve Bilimsel Araştırma Süreçleri Karma Seviye Test 1 — sorular ve çözümler

10 soru · Biyoloji · 9. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.

1. Bilimsel araştırma basamaklarında, kontrollü bir deneyde bağımsız değişkene bağlı olarak değişen değişkene ne ad verilir?

   1. Kontrol grubu
   2. Bağımsız değişken
   3. Bağımlı değişken
   4. Hipotez
   5. Tahmin
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Kontrollü deneyde bağımsız değişken değiştirilir.
   2. Buna bağlı olarak değişen ve ölçülen değişken bağımlı değişkendir.
   3. Doğru seçenek C'dir.

2. Doğal olayların "nasıl" gerçekleştiğini açıklayan, deneysel verilerle desteklenen ancak teorilere dönüşmeyen veya teorilerden hiyerarşik üstünlüğü olmayan bilimsel kavram aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Hipotez
   2. Teori
   3. Kanun
   4. Tahmin
   5. Çıkarım
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Doğal olayların 'nasıl' gerçekleştiğini anlatan, deneysel verilerle desteklenen ve teoriye dönüşmeyen bilgi kanundur.
   2. Kanunlar olayların nasıl olduğunu betimler. Teoriler ise 'neden' sorusunu açıklar.
   3. Kanun ile teori arasında hiyerarşi yoktur.
   4. Doğru seçenek C'dir.

3. Aşağıdakilerden hangisi bilimin doğası ile ilgili yanlış bir ifadedir?

   1. Bilim insanlarının öznelliği bilimsel bilginin şekillenmesinde rol oynayabilir.
   2. Bilimsel bilgi üretilirken tek bir evrensel bilimsel yöntem basamakları sırası takip edilir.
   3. Bilimsel bilgi zamanla yeni kanıtlar bulunduğunda değişebilir.
   4. Bilimsel bilginin elde edilmesinde gözlemler ve çıkarımlar temel oluşturur.
   5. Bilimsel araştırmalar farklı disiplinlerde farklı yöntemlerle yürütülebilir.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Bilimin doğasına göre bilimsel bilgi kanıta dayanır, değişebilir ve bilim insanlarının öznelliğinden etkilenebilir.
   2. A, C, D ve E seçenekleri bilimin doğasıyla uyumludur.
   3. B seçeneği yanlıştır; çünkü tek bir evrensel, sabit sıralı bilimsel yöntem yoktur. Araştırmalar farklı yollarla yürütülebilir.
   4. Yanlış ifade B'dir.

4. Bilimsel araştırma süreçlerinde, bir olayın nedenini, bağlantısını veya sonucunu açıklamak için sunulan ve deneysel yöntemlerle test edilip doğruluğu ya da yanlışlığı ispatlanabilir olan geçici çözüm önerisine ne ad verilir?

   1. Hipotez
   2. Teori
   3. Kanun
   4. Çıkarım
   5. Tahmin
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Soruda tanımlanan kavram, bir olayı açıklamak için önerilen, test edilebilir ve geçici bir çözüm önerisidir.
   2. Bu tanım hipoteze aittir.
   3. Teori ve kanun geçici değil, daha köklü bilgilerdir. Çıkarım ve tahmin ise bu tanıma uymaz.
   4. Doğru seçenek A'dır.

5. Aşağıdakilerden hangisi bilimin doğası özelliklerinden biri olarak kabul edilemez?

   1. Bilimsel bilgiler kesin, mutlak ve değişmezdir.
   2. Bilimsel bilgi ve bilim sosyal ve kültürel yapıdan bağımsız düşünülemez.
   3. Bilimsel bilginin üretilmesinde gözlemler ve çıkarımlar önemli rol oynar.
   4. Teori ve kanunlar arasında hiyerarşik bir ilişki yoktur.
   5. Bilimde evrensel olarak kabul edilen tek bir bilimsel yöntem yoktur.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Bilimin doğasına göre bilimsel bilgi kesin ve mutlak değildir; yeni kanıtlarla değişebilir.
   2. A seçeneği 'kesin, mutlak ve değişmezdir' dediği için yanlıştır.
   3. Diğer seçenekler bilimin doğasına uygundur.
   4. Doğru seçenek A'dır.

6. Bilimsel araştırma sürecinde gözlemlerden elde edilen veriler ışığında, çözüme ulaştırılmak istenen durumun tam olarak ifade edilerek "Neden?" veya "Nasıl?" sorularının sorulduğu basamak aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Gözlem yapma
   2. Deney tasarlama
   3. Hipotez oluşturma
   4. Problemi veya durumu belirleme
   5. Sonuç çıkarma
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Bilimsel araştırmada önce gözlem yapılır ve veriler toplanır.
   2. Bu verilere dayanarak çözülmek istenen durum açıkça ifade edilir ve 'Neden?' ya da 'Nasıl?' soruları sorulur.
   3. Bu basamağın adı problemi veya durumu belirlemedir.
   4. Doğru seçenek D'dir.

7. Bilimsel bir araştırmanın ilk aşaması olan, duyu organları ve araç gereçler kullanılarak olayların sistemli bir şekilde incelenmesine ne denir?

   1. Tahmin
   2. Gözlem
   3. Deney
   4. Çıkarım
   5. Hipotez
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Duyu organları ve araç gereçlerle olayların sistemli incelenmesi gözlemdir.
   2. Gözlem bilimsel araştırmanın ilk basamağıdır.
   3. Doğru seçenek B'dir.

8. Bilimsel bir araştırmada hipotezlerin doğruluğunu doğrudan test etmeden hipotezden akıl yürütme yoluyla çıkarılan ve çalışmalarda zaman kaybını önleyen sonuca ne ad verilir?

   1. Bulgu
   2. Gözlem
   3. Teori
   4. Kanun
   5. Tahmin
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. Hipotezden akıl yürütmeyle çıkarılan ve doğrudan test edilmeden önceden söylenen sonuç tahmindir.
   2. Tahmin, gereksiz deneyleri önleyerek zaman kazandırır.
   3. Bulgu ve gözlem veridir, teori ve kanun ise tahmin değildir.
   4. Doğru seçenek E'dir.

9. Kontrollü deneylerde araştırmacı tarafından değiştirilen ve etkisi araştırılan değişkene ne ad verilir?

   1. Bağımlı değişken
   2. Kontrol grubu
   3. Sonuç değişkeni
   4. Sabit tutulan değişken
   5. Bağımsız değişken
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. Kontrollü deneyde araştırmacının bilerek değiştirdiği değişken bağımsız değişkendir.
   2. Bu değişkenin etkisi bağımlı değişken üzerinde ölçülür.
   3. Doğru seçenek E'dir.

10. Detaylı gözlemler ve kontrollü deneyler sonucunda elde edilen veriler kurulan hipotezi desteklemediğinde veya çeliştiğinde bir bilim insanının izlemesi gereken en uygun bilimsel yol aşağıdakilerden hangisidir?

    1. Elde edilen verileri değiştirerek hipotezi haklı çıkarmak
    2. Çalışmayı tamamen sonlandırmak ve verileri kamuoyundan gizlemek
    3. Bağımsız değişkeni sabit tutarak sadece kontrol grubunu değiştirmek
    4. Deney sonuçlarını dikkate almadan hipotezi kanun olarak ilan etmek
    5. Hipotezi gözden geçirmek, gerekiyorsa değiştirmek veya yeni deneyler tasarlamak
    Cevap ve çözüm

    Cevap: E)

    1. Bilimsel araştırma sürecinde elde edilen bulgular kurulan hipotez ile çelişirse veya hipotezi desteklemek için yetersiz kalırsa bilim insanı hipotezini yeniden gözden geçirir.
    2. Gerektiğinde hipotez değiştirilir veya farklı yöntemlerle yeni veriler elde edilmeye çalışılır.
    3. Verileri tahrif etmek veya değiştirmek bilim etiğine ve bilimsel yöntem kurallarına tamamen aykırıdır.
    4. Doğru yaklaşım hipotezi gözden geçirmek ve yenilemektir.