9. Sınıf Kimya Atom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi Karma Seviye Test 1 – 5 Soru (Çözümlü)

9. Sınıf Kimya Atom Orbitalleri ve Elektron Dizilimi Karma Seviye Test 1 — sorular ve çözümler

5 soru · Kimya · 9. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.

1. Çok elektronlu atomlarda orbitallerin doluş sırasını belirleyen Aufbau ilkesine göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

   1. Elektronlar önce en düşük enerjili orbitallere yerleşir.
   2. Elektronlar önce en yüksek enerjili orbitallere yerleşir.
   3. Aynı enerji seviyesindeki tüm orbitallerin enerjisi eşittir.
   4. Her orbital en fazla dört elektron alabilir.
   5. d orbitalleri her zaman s orbitallerinden önce dolar.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Aufbau ilkesine göre elektronlar orbitallere enerjisi en düşük olandan başlayarak yerleşir.
   2. B bu ilkenin tersidir. C yanlış: aynı alt kabuktaki orbitallerin enerjisi eşittir ama aynı enerji seviyesindeki s, p, d orbitallerinin enerjisi farklıdır. D yanlış: bir orbital en fazla 2 elektron alır. E yanlış: örneğin 4s, 3d'den önce dolar.
   3. Doğru cevap A'dır.

2. f orbitalleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

   1. Aynı enerji seviyesindeki tüm f orbitalleri eş enerjilidir.
   2. Toplam 7 eş enerjili orbitalden oluşur.
   3. Elektronların bulunma olasılığı açısal koordinatlara bağlıdır.
   4. Üçüncü temel enerji seviyesinden itibaren başlar.
   5. Maksimum 14 elektron alabilir.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. f orbitalleri ilk kez n = 4 temel enerji seviyesinde bulunur (4f); üçüncü seviyede f orbitali yoktur. D yanlıştır.
   2. Aynı seviyedeki f orbitalleri eş enerjilidir (A doğru); 7 orbitalden oluşur (B doğru).
   3. Elektron bulunma olasılığı açısal koordinatlara bağlıdır (C doğru).
   4. 7 orbital × 2 = en fazla 14 elektron alır (E doğru).
   5. Doğru cevap D.

3. Temel hâldeki n = 3 temel enerji düzeyinde bulunan toplam orbital sayısı ve bu düzeyde alabilecek en fazla elektron sayısı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

   1. 3 orbital, 6 elektron
   2. 9 orbital, 18 elektron
   3. 5 orbital, 10 elektron
   4. 16 orbital, 32 elektron
   5. 7 orbital, 14 elektron
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. n = 3 düzeyinde alt kabuklar 3s, 3p, 3d'dir.
   2. Orbital sayıları: s = 1, p = 3, d = 5; toplam 9 orbital (n² = 9).
   3. Her orbital en fazla 2 elektron alır: 9 × 2 = 18 elektron (2n² = 18).

4. Temel hâldeki $_{7}\text{N}$ atomunun elektron dağılımı yazıldığında $\text{2p}$ orbitallerindeki elektronların yerleşimi Hund kuralına göre nasıl gerçekleşir?

   1. Üç elektron aynı orbitalde ve aynı spinli olarak yerleşir.
   2. Üç elektron da $\text{2s}$ orbitaline geçer.
   3. İki elektron bir orbitalde, bir elektron diğer orbitalde yerleşir.
   4. Üç elektron farklı $\text{p}$ orbitallerine birer birer aynı spinli olarak yerleşir.
   5. Elektronlar sadece $\text{2p}_z$ orbitaline eşleşerek yerleşir.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. N'nin atom numarası 7'dir; dizilim 1s² 2s² 2p³'tür.
   2. Hund kuralına göre aynı enerjili orbitallere elektronlar önce birer birer, aynı spinli olarak yerleşir; eşleşme ancak tüm orbitaller yarı dolunca başlar.
   3. 2p'de 3 orbital ve 3 elektron olduğundan her orbitale birer elektron, aynı spinli yerleşir.

5. Temel hâldeki bir atomun elektron diziliminde yer alan f orbitalleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

   1. Dördüncü temel enerji seviyesinden itibaren başlar.
   2. Aynı enerji seviyesinde bulunan f orbitalleri eş enerjilidir.
   3. Bir alt enerji seviyesinde en fazla 14 elektron bulundurabilir.
   4. Açısal koordinatlara bağlı yönelim özellikleri gösterir.
   5. Farklı yönelimlere sahip 5 özdeş orbitalden oluşur.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. f alt kabuğu ilk kez n = 4'te bulunur; A doğru.
   2. Aynı alt seviyedeki f orbitalleri eş enerjilidir; B doğru.
   3. 7 orbital × 2 = 14 elektron; C doğru.
   4. f orbitalleri uzayda belirli yönelimlere sahiptir; D doğru.
   5. 5 orbital d alt seviyesi için geçerlidir; f için orbital sayısı 7'dir, E yanlıştır.
   6. Yanlış ifade E'dir.