9. Sınıf Tarih Tarih Araştırma ve Yazımında Dijital Dönüşüm Kolay Seviye Test 1 — sorular ve çözümler
10 soru · Tarih · 9. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.
Aşağıdakilerden hangisi dijital tarih araştırmalarında kullanılan araç ve teknolojilerden biri değildir?
- Elektronik veri tabanları
- Coğrafi bilgi sistemleri (CBS)
- Mürekkep hokkası ve tüy kalem
- Bulut tabanlı ortak çalışma programları
- Dijital tarayıcılar
Cevap ve çözüm
Cevap: C)
- Soru, dijital tarih araştırmalarında kullanılan araç ve teknolojilerden biri olmayanı bulmamızı istemektedir.
- Mürekkep hokkası ve tüy kalem geleneksel yazı araçlarıdır ve dijital tarih teknolojileri arasında yer almaz.
- Coğrafi bilgi sistemleri (CBS), elektronik veri tabanları, bulut tabanlı programlar ve dijital tarayıcılar dijital tarih çalışmalarında aktif olarak kullanılır.
- Bu nedenle doğru seçenek mürekkep hokkası ve tüy kalemdir.
Dijitalleşme dönemindeki tarih araştırmalarında, büyük veri setlerini ve binlerce dijital belgeyi insan gözüyle tek tek okumak yerine bilgisayar araçları ve yazılımlar yardımıyla toplu olarak inceleme yöntemine ne ad verilir?
- Yakın okuma
- Uzak okuma
- Bireysel yazma
- Sayısallaştırma
- Arşiv taraması
Cevap ve çözüm
Cevap: B)
- Büyük veri setlerini insan gözüyle tek tek okumak yerine yazılımlarla toplu inceleme yöntemi sorulmaktadır.
- Dijital beşeri bilimlerde bu yöntem 'uzak okuma' (distant reading) olarak adlandırılır.
- Doğru cevap B seçeneğidir.
Dijitalleştirilen verilerin daha kolay sınıflandırılabilmesi, aranabilmesi ve yönetilebilmesi için verilerin adına, yazarına veya konusuna göre ek bilgilerle etiketlenmesine ne denir?
- Hiper metin
- Meta veri
- Büyük veri
- Açık veri
- Otomatik sözlük
Cevap ve çözüm
Cevap: B)
- Verilerin aranabilmesi ve yönetilebilmesi için ek bilgilerle etiketlenmesi süreci sorulmaktadır.
- Veri hakkında veri anlamına gelen bu etiketleme sistemi 'meta veri' (metadata) olarak bilinir.
- Doğru seçenek B'dir.
Tarih araştırmalarında, ağ siteleri, çevrim içi forumlar, e-kitaplar ve dijital ses kayıtları gibi doğrudan dijital ortamda üretilmiş olan kaynaklar hangi adla anılır?
- Geleneksel sözlü kaynak
- Sonradan dijitalleştirilmiş kaynak
- Yazılı arşiv belgesi
- Doğuştan dijital veri
- Birinci elden nesne
Cevap ve çözüm
Cevap: D)
- Doğrudan dijital ortamda üretilmiş, basılı bir kopyası olmayan kaynakların türü sorulmaktadır.
- Bu tür kaynaklar 'doğuştan dijital veri' (born-digital) olarak adlandırılır.
- Doğru cevap D seçeneğidir.
Birbiriyle bağlantılı yazı, görsel, video gibi dijital öğeleri içeren ve genel ağ üzerindeki sayfalar arasında geçiş yapmayı sağlayan metin organizasyonu sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
- Büyük veri
- Meta veri
- Hiper metin
- Sayısallaştırma
- Veri tabanı
Cevap ve çözüm
Cevap: C)
- Sayfalar arasında geçiş yapmayı sağlayan ve bağlantılı öğeleri içeren metin organizasyonu sorulmaktadır.
- Bu sistem 'hiper metin' (hypertext) olarak adlandırılır.
- Doğru seçenek C'dir.
Aşağıdakilerden hangisi dijital tarih çalışmalarında kullanılan süreçlerden biri değildir?
- Fiziksel belgeleri elle çoğaltma
- Araştırma ve veri toplama
- Verileri dijitalleştirme
- Verileri düzenleme ve kataloglama
- Sonuçları paylaşma ve sunma
Cevap ve çözüm
Cevap: A)
- Dijital tarih çalışmalarının yöntem ve süreçleri incelenmelidir.
- Fiziksel belgeleri elle çoğaltma geleneksel ve dijital olmayan bir yöntemdir, dolayısıyla dijital tarih süreci değildir.
- Doğru seçenek A'dır.
Dijitalleşme öncesi dönem ile dijital dönemdeki tarih araştırmaları karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi dijital dönemin getirdiği yeniliklerden biridir?
- İş birlikli ve bulut tabanlı eş zamanlı yazma ortamları
- Sadece tek bir kütüphane arşivine fiziksel bağımlılık
- Bilgilerin yalnızca el yazması defterlerle saklanması
- Araştırmacılar arasında iletişimin tamamen kesilmesi
- Verilere ulaşmak için aylarca posta yoluyla beklemek
Cevap ve çözüm
Cevap: A)
- Dijital dönemin tarih araştırmalarına getirdiği yenilikler analiz edilmelidir.
- Bulut tabanlı eş zamanlı yazma ve çalışma ortamları dijital çağın getirdiği en önemli yeniliklerdendir.
- Doğru seçenek A'dır.
Farklı coğrafyalardaki milyonlarca veri noktasının ve karmaşık ilişkilerin işlenerek anlamlı örüntülere dönüştürüldüğü büyük bilgi havuzlarına ve veri tabanlarına verilen genel ad nedir?
- Analog arşiv
- Hiper metin
- Meta veri
- Dijital sözlük
- Büyük veri
Cevap ve çözüm
Cevap: E)
- Milyonlarca veri noktasının işlendiği büyük bilgi havuzları tanımlanmaktadır.
- Bu büyük bilgi yığınları 'büyük veri' (big data) kavramı ile ifade edilir.
- Doğru seçenek E'dir.
Dijital tarih araştırmalarında, fiziksel olarak var olan belge veya bilgilerin bilgisayar ortamına aktarılması için uygun dosya formatlarına (PDF, JPEG, TIFF vb.) dönüştürülmesi aşaması aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?
- Hiper metin
- Veri madenciliği
- Uzak okuma
- Sayısallaştırma
- Meta veri
Cevap ve çözüm
Cevap: D)
- Dijital tarih araştırmalarında fiziksel belgelerin bilgisayar ortamına aktarılması işlemi tanımlanmaktadır.
- Bu süreç, analog verilerin sayısal koda dönüştürülmesi anlamına gelen sayısallaştırma (digitization) olarak adlandırılır.
- Seçenekler incelendiğinde doğru karşılık D seçeneğinde verilmiştir.
Tarih araştırmacılarının dijital ortamlarda binlerce belge arasından gizli kalmış bağlantıları, ilişkileri ve örüntüleri ortaya çıkarmak için kullandığı veri analizi yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
- Analog tarama
- Sayısallaştırma
- Yakın okuma
- Elle kataloglama
- Veri madenciliği
Cevap ve çözüm
Cevap: E)
- Soru, tarih araştırmacılarının dijital ortamlarda binlerce belge arasından gizli kalmış bağlantıları, ilişkileri ve örüntüleri ortaya çıkarmak için kullandığı veri analizi yöntemini sormaktadır.
- Veri madenciliği, büyük veri setleri içindeki gizli örüntüleri, ilişkileri ve kalıpları ortaya çıkaran analitik bir yöntemdir.
- Sayısallaştırma belgelerin dijital ortama aktarılmasıdır, yakın okuma geleneksel bir metin inceleme yöntemidir, elle kataloglama ve analog tarama dijital veri analizi yöntemi değildir.
- Bu doğrultuda doğru seçenek Veri madenciliğidir.
Soru-cevap kartları
Bu testin konularına ait 20 kısa soru-cevap. Önce kendin cevaplamaya çalış, sonra açıp kontrol et.
🃏 Online çalış🖨 Kart olarak yazdır📝 Çalışma kâğıdı📄 Soru-cevap listesi
Dijital teknolojilerin tarih araştırmalarına uyarlanmasıyla ortaya çıkan yeni alan ne ad verilir?
Dijital tarih
Tarih araştırmalarında kullanılan geleneksel kâğıt belgelerin sayısal ortama aktarılmasına ne denir?
Dijitalleştirme
Geçmişe ait verilerin internet ortamında haritalandırılmasıyla yapılan çalışmalara ne ad verilir?
Tarihsel coğrafi bilgi sistemleri
Tarihsel belgelerin okunmasında ve çözümlenmesinde yapay zekâ kullanımının sağladığı en önemli avantaj nedir?
Hız ve doğruluk
Milyonlarca dijital belgenin toplandığı çevrim içi depolara ne denir?
Dijital arşiv
Tarih araştırmacılarının makale ve kitaplara hızlıca erişmesini sağlayan büyük arama sistemleri ne olarak adlandırılır?
Akademik veri tabanı
Dijital tarih araştırmalarında çok büyük veri küçültme ve analiz etme süreçlerine ne denir?
Büyük veri analizi
Osmanlı arşiv belgelerinin internet üzerinden araştırmacıların hizmetine sunulduğu sistemin adı nedir?
Devlet Arşivleri Başkanlığı sistemi
Tarihsel verilerin dijital ortamda saklanmasında karşılaşılan en büyük teknik risk nedir?
Veri kaybı
Geçmişteki olayların internet siteleri üzerinden sanal müze olarak sergilenmesine ne denir?
Sanal sergi
Dijital kaynakların güvenilirliğini test etmek için yapılan işleme ne ad verilir?
Dijital tenkit
Tarih araştırmalarında kullanılan dijital haritalar araştırmacılara hangi imkânı sağlar?
Mekânsal analiz
Elektronik ortamdaki tarih belgelerinin uzun süre bozulmadan saklanması için ne gereklidir?
Sürekli yedekleme
Tarih yazımında geleneksel yöntemlerle dijital yöntemlerin birlikte kullanılmasına ne denir?
Hibrit tarih yazımı
Dijital tarih çalışmalarında kullanılan açık erişimli kütüphaneler neyi amaçlar?
Bilgiye kolay erişim
Tarihi metinlerin dijital ortamda kelime taramasına uygun hale getirilmesi için hangi teknoloji kullanılır?
Optik karakter tanıma
Dijital ortamlarda yayımlanan yanıltıcı tarihsel bilgilere ne ad verilir?
Dijital dezenformasyon
Tarih araştırmacılarının sosyal medya verilerini inceleyerek toplumsal algıyı incelemesine ne denir?
Dijital sosyoloji
Dünya genelindeki kütüphane kataloglarını birleştiren büyük dijital ağa ne ad verilir?
Küresel katalog
Dijital dönemin tarih araştırmalarına kazandırdığı en temel nitelik nedir?
Hız ve erişilebilirlik