9. Sınıf Coğrafya Coğrafya Biliminin Gelişimi Orta Seviye Test 1 — sorular ve çözümler
10 soru · Coğrafya · 9. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.
Coğrafya biliminin tarihsel gelişim süreci incelendiğinde, olayların sebep ve sonuçlarının derinlemesine ele alındığı, bilimsel yöntemlerin oluşturulduğu ve coğrafyanın bugünkü sistematik halini aldığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?
- Eski Çağ
- Yakın Çağ
- Yeni Çağ
- Orta Çağ
- Tarih Öncesi Dönem
Cevap ve çözüm
Cevap: B)
- Coğrafya biliminin bugünkü sistematik halini aldığı, sebep-sonuç ilişkilerinin derinlemesine incelendiği ve bilimsel yöntemlerin kurumsallaştığı dönem Yakın Çağ'dır.
- Bu dönemde fiziki ve beşeri coğrafya ayrımı netleşmiş, modern üniversitelerde kürsüler kurulmuştur.
- Doğru cevap Yakın Çağ'dır.
Aşağıdakilerden hangisi Orta Çağ'da coğrafya bilimine katkı veren seyyahlar ve yazarlar arasında yer alır?
- İbni Battuta
- Evliya Çelebi
- Kâtip Çelebi
- Seydi Ali Reis
- Piri Reis
Cevap ve çözüm
Cevap: A)
- Orta Çağ'da İslam dünyasından seyyahlar ve bilginler coğrafyada ön plana çıkmıştır.
- İbni Battuta 14. yüzyılda yaşamış, dünyaca ünlü bir seyyah ve yazardır.
- Evliya Çelebi, Kâtip Çelebi, Seydi Ali Reis ve Piri Reis ise Yeni Çağ'da yaşamıştır.
- Doğru seçenek A'dır.
Orta Çağ'da coğrafya biliminin gelişmesinde Müslüman bilginlerin çalışmalarının payı oldukça büyüktür. Bu dönemde coğrafyaya ilgiyi artıran ihtiyaçlar arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
- Namaz vakitlerinin belirlenmesi
- Oruç süresinin tespit edilmesi
- Okyanus aşırı keşif seferleriyle yeni kıtaların haritalandırılması
- İpek Yolu ve Baharat Yolu ticaretinin geliştirilmesi
- Hac yollarının belirlenmesi
Cevap ve çözüm
Cevap: C)
- Orta Çağ'da Müslüman bilginlerin çalışmaları namaz, oruç, hac gibi dini ihtiyaçlara ve ticaret yollarının belirlenmesine dayanır.
- Okyanus aşırı keşif seferleri ve yeni kıtaların haritalandırılması ise Yeni Çağ'daki Coğrafi Keşiflerle ilgilidir.
- Doğru seçenek C'dir.
Eski Çağ'da coğrafya biliminin gelişmesinde rol oynayan etkenler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- Anadolu, Mezopotamya ve Mısır gibi bölgelerde ilk medeniyetlerin kurulması
- Sanayi Devrimi sonrasında bilimsel keşif gezilerinin düzenlenmesi
- Gezilen görülen yerlerin tasvir edilmesi ve haritalanması
- Ticaretin gelişmesi ve yazının icat edilmesi
- Tales, Heredot ve Aristoteles gibi düşünürlerin ilk coğrafi fikirleri ortaya koyması
Cevap ve çözüm
Cevap: B)
- Eski Çağ'da ilk medeniyetlerin kurulması, ticaret, yazının icadı, tasvirler, haritalar ve filozofların çalışmaları coğrafyanın gelişimini desteklemiştir.
- Sanayi Devrimi, Yakın Çağ'da gerçekleşmiş bir dönemdir ve Eski Çağ ile doğrudan bir ilgisi yoktur.
- Bu nedenle Sanayi Devrimi sonrasındaki gelişmeler Eski Çağ etkenleri arasında yer almaz.
Yeni Çağ'da coğrafya biliminin gelişimine katkı sağlayan, "Seyahatname" adlı eseriyle tanınan Türk yazar ve gezgin aşağıdakilerden hangisidir?
- Kâtip Çelebi
- Piri Reis
- Seydi Ali Reis
- Matrakçı Nasuh
- Evliya Çelebi
Cevap ve çözüm
Cevap: E)
- Yeni Çağ'da Osmanlı döneminde yazdığı "Seyahatname" ile tanınan gezgin Evliya Çelebi'dir.
- Kâtip Çelebi, Piri Reis, Seydi Ali Reis ve Matrakçı Nasuh da Yeni Çağ'da coğrafyaya katkı sağlamış Osmanlı bilginleridir ancak Seyahatname'nin yazarı değildir.
- Doğru seçenek E'dir.
Yeni Çağ'da Avrupa'da yaşanan aydınlanma ve sömürgecilik hareketleri coğrafya bilimini doğrudan etkilemiştir. Aşağıdakilerden hangisi Yeni Çağ'da coğrafya biliminin gelişmesinde öncü olan isimlerden biridir?
- Piri Reis
- Eratosthenes
- Biruni
- Strabon
- Sırrı Erinç
Cevap ve çözüm
Cevap: A)
- Yeni Çağ'daki coğrafi keşifler ve bilimsel gelişmeler döneminde Osmanlı ve İslam dünyasından da önemli isimler yetişmiştir.
- Seçenekler incelendiğinde Piri Reis dünya haritası ve Kitab-ı Bahriye eseriyle Yeni Çağ'da öncü olan Türk denizci ve coğrafyacıdır.
- Diğer isimler farklı çağlarda yaşamıştır veya Türk coğrafyacısı değildir.
Cumhuriyet Dönemi'nde Türkiye'de coğrafya biliminin gelişmesine katkı sağlayan bilim insanları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
- Besim Darkot
- Faik Sabri Duran
- Reşat İzbırak
- Sırrı Erinç
- Kâtip Çelebi
Cevap ve çözüm
Cevap: E)
- Cumhuriyet Dönemi'nde Türkiye'de coğrafyanın kurumsallaşmasında Besim Darkot, Faik Sabri Duran, Reşat İzbırak ve Sırrı Erinç gibi isimler büyük katkı sağlamıştır.
- Kâtip Çelebi ise Osmanlı İmparatorluğu döneminde (17. yüzyılda) yaşamış önemli bir bilgin ve yazardır.
- Bu nedenle Kâtip Çelebi Cumhuriyet Dönemi coğrafyacıları arasında gösterilemez.
Yakın Çağ döneminde coğrafyanın gelişmesinde öncülük eden Von Humboldt ve Carl Ritter gibi isimler hangi ülkenin bilim insanlarıdır?
- İtalya
- Fransa
- İngiltere
- Almanya
- İspanya
Cevap ve çözüm
Cevap: D)
- Yakın Çağ döneminde coğrafyanın bilimsel ve modern temellerinin atılmasında öncülük eden Alexander von Humboldt ve Carl Ritter coğrafya tarihine damga vurmuş isimlerdir.
- Bu iki önemli bilim insanı Alman coğrafyacılardır ve modern coğrafyanın kurucuları olarak kabul edilirler.
- Bilgi doğrudan coğrafya tarihinden alındığı için doğru ülke Almanya'dır.
- Bu doğrultuda doğru seçenek D seçeneğidir.
Orta Çağ'da matematik ve astronomi alanlarındaki çalışmalarıyla coğrafya bilimine önemli katkılar sunan Türk-İslam bilginleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?
- Piri Reis
- Kâtip Çelebi
- Biruni
- Evliya Çelebi
- Besim Darkot
Cevap ve çözüm
Cevap: C)
- Orta Çağ'da İslam coğrafyası ve astronomisinde öne çıkan Türk-İslam bilginlerinden biri Biruni'dir.
- Biruni Dünya'nın yarıçapını hesaplamış ve coğrafyaya büyük katkılar sunmuştur.
- Piri Reis, Kâtip Çelebi ve Evliya Çelebi Yeni Çağ'da, Besim Darkot ise Cumhuriyet Dönemi'nde yaşamıştır.
- Doğru seçenek C'dir.
Coğrafya terimini ilk defa kullanan ve Yunanca "geo" ile "graphein" kelimelerini birleştirerek bu bilimin isimlendirilmesini sağlayan Eski Çağ bilgini aşağıdakilerden hangisidir?
- Heredot
- Strabon
- Batlamyus
- Eratosthenes
- Tales
Cevap ve çözüm
Cevap: D)
- Coğrafya terimini ilk defa kullanan Eski Çağ bilgini Eratosthenes'tir.
- Yunanca yer anlamına gelen "geo" ile tasvir etmek anlamına gelen "graphein" kelimelerini birleştirmiştir.
- Heredot, Strabon, Batlamyus ve Tales de Eski Çağ'da yaşamıştır ancak terimi ilk kullanan onlar değildir.
- Doğru seçenek D'dir.
Soru-cevap kartları
Bu testin konularına ait 20 kısa soru-cevap. Önce kendin cevaplamaya çalış, sonra açıp kontrol et.
🃏 Online çalış🖨 Kart olarak yazdır📝 Çalışma kâğıdı📄 Soru-cevap listesi
Tarih boyunca insanların doğa ile ilişkilerini inceleyen ve bu süreci yazılı hale getiren ilk medeniyetlerden biri hangisidir?
Eski Yunan
Coğrafya kelimesini tarihte ilk kez kullanan ve bu bilim dalının kurucusu kabul edilen Eski Yunan bilgin kimdir?
Eratosthenes
Antik dönemde yazdığı sekiz ciltlik Coğrafya (Geographika) eseriyle tanınan Amasyalı ünlü bilgin kimdir?
Strabon
Orta Çağ'da İslam dünyasında coğrafi çalışmaların yapılmasında hangi dinin inanç ve ibadet esasları etkili olmuştur?
İslamiyet
İslam coğrafyacılığının temellerinin atıldığı ve bilimsel tercümelerin yapıldığı Bağdat'taki önemli bilim merkezi neresidir?
Beytü'l-Hikme
Halife Memun'un emriyle Dünya'nın çevresini ölçme çalışmalarına katılan ve harita hazırlayan Türk-İslam bilginleri grubu kimlerdir?
Müslüman gökbilimciler
El-Kitabü'l-Muhtari fi Zikri'l-Bilad ve'l-Ebad adlı eseriyle bilinen, İslam coğrafyasının öncülerinden olan bilgin kimdir?
El-Harezmi
Kitabü'l-Mesalik ve'l-Memalik adlı eseriyle yollar ve ülkeler coğrafyasını başlatan bilgin kimdir?
İbn Hurdazbih
Seyahatnameleri ile ünlü, yazdığı coğrafi eserlerde gezdiği yerlerin fiziki ve beşeri özelliklerini anlatan Faslı seyyah kimdir?
İbn Battuta
Türk dünyasının en önemli coğrafyacılarından biri olan, 'Divanü Lügati't-Türk' adlı eserinde ilk Türk dünya haritasına yer veren bilgin kimdir?
Kaşgarlı Mahmud
Kaşgarlı Mahmud'un eserinde yer alan ve Türk ellerini gösteren harita ne tür bir haritadır?
Dünya haritası
Kanuni Sultan Süleyman döneminde yaşamış, Kitab-ı Bahriye adlı denizcilik eseriyle tanınan Türk denizcisi kimdir?
Piri Reis
Piri Reis'in hazırladığı ve günümüzde de ilgi çeken ünlü harita neyi göstermektedir?
Dünya haritası
Tarihte coğrafya bilimini sistematik hale getiren ve 'Kitabü Ruceri' adlı eseri yazan Endülüslü bilgin kimdir?
İbn Said / El-İdrisi
Avrupa'da coğrafya biliminin yeniden canlanmasında ve yeni yerlerin keşfedilmesinde etkili olan döneme ne ad verilir?
Coğrafi Keşifler
Coğrafi Keşifler döneminde Ümit Burnu'nu keşfeden Portekizli denizci kimdir?
Vasco da Gama / Bartolomeu Dias
Yeni Çağ'da coğrafyanın teorik ve deneysel temellerini atan, modern coğrafyanın kurucuları kabul edilen Alman bilginler kimlerdir?
Alexander von Humboldt ve Carl Ritter
Osmanlı döneminde coğrafya alanında eser veren, 'Cihannüma' adlı eserin yazarı olan Türk bilgin kimdir?
Kâtip Çelebi
Orta Çağ İslam dünyasında boylam derecelerini hesaplayan ve dağların yüksekliklerini ölçen Ünlü Türk-İslam bilgini kimdir?
Biruni
Dünyanın çevresini ve eksen eğikliğini çok yakın bir oranla hesaplayan İslam bilgini kimdir?
Biruni