5. Sınıf Fen Bilimleri Geri Kazanım, İleri Dönüşüm ve Atık Yönetimi Karma Seviye Test 1 – 10 Soru (Çözümlü)

5. Sınıf Fen Bilimleri Geri Kazanım, İleri Dönüşüm ve Atık Yönetimi Karma Seviye Test 1 — sorular ve çözümler

10 soru · Fen Bilimleri · 5. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.

1. Elif, fen bilimleri dersinde atıkların türlerine göre ayrı kutularda toplanmasının faydalarını tartışmaktadır. Atıkların kaynağında ayrı ayrı toplanmasının en önemli gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Atıkların birbirini kirleterek geri dönüşümü zorlaştırmasını engellemek
   2. Çöp toplama kamyonlarının yakıt tüketimini artırmak
   3. Geri dönüşüm tesislerinde çalışan işçi sayısını azaltmak
   4. Tüm atıkların yakılarak enerji elde edilmesini sağlamak
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Atıkların kaynağında ayrı toplanması, farklı türdeki atıkların (örneğin gıda atığı ile kağıdın) birbirini kirletmesini önler.
   2. Kirlenmeyen atıkların geri dönüşümü çok daha kolay ve verimli olur.
   3. Doğru seçenek: "Atıkların birbirini kirleterek geri dönüşümü zorlaştırmasını engellemek".

2. Nil, hazırladığı sunumda atıkların üretim amaçları ile aynı amaç için tekrar kullanılmasına ne ad verildiğini açıklamıştır. Nil'in bahsettiği kavram aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Geri dönüşüm
   2. İleri dönüşüm
   3. Yeniden kullanım
   4. Enerji geri kazanımı
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Atıkların herhangi bir fiziksel veya kimyasal değişim işlemine (geri dönüşüme) tabi tutulmadan, orijinal amaçları doğrultusunda tekrar kullanılmasına yeniden kullanım denir.
   2. Nil'in bahsettiği kavram yeniden kullanımdır.
   3. Doğru seçenek: "Yeniden kullanım".

3. Bir okulda bir ay boyunca toplanan bazı geri dönüştürülebilir atık türleri ve miktarları aşağıdaki grafikte verilmiştir.

   📐

   Bu grafiğe göre en çok toplanan atık türü aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Kâğıt
   2. Plastik
   3. Cam
   4. Metal
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Grafikte kâğıt 30 kg, plastik 20 kg, cam 10 kg olarak verilmiştir.
   2. En yüksek sütun kâğıda aittir.
   3. Bu nedenle en çok toplanan atık türü kâğıttır.

4. Ozan, fen bilimleri ödevi için evsel atıkları incelediğinde bazı maddelerin geri dönüştürülemediğini fark etmiştir. Aşağıdaki maddelerden hangisi geri dönüşüm kutularına atılması uygun olmayan maddelerden biridir?

   1. Kullanılmış alüminyum içecek kutusu
   2. Kullanılmış gazete kâğıdı
   3. Yağlanmış kâğıt ve havlu kâğıt
   4. Camdan yapılmış içecek şişesi
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Geri dönüşüm için atıkların temiz ve ayrıştırılabilir olması gerekir.
   2. Yağlanmış kağıt ve havlu kağıtlar kirlenmiş ve yapısı bozulmuş olduğu için geri dönüşüm sürecine uygun değildir.
   3. Doğru seçenek: "Yağlanmış kâğıt ve havlu kâğıt".

5. Yusuf, büyükannesinin eski kot pantolonundan çanta ve fırın eldiveni yaptığını görmüştür. Atık malzemelerin daha yüksek değere sahip yeni ürünlere dönüştürülmesi süreci olarak tanımlanan bu uygulama aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?

   1. Doğrudan yakma
   2. Geri kazanım
   3. Bertaraf etme
   4. İleri dönüşüm
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Atık malzemelerin veya eski eşyaların kalitesini düşürmeden, daha yüksek değere sahip yeni ürünlere dönüştürülmesi 'ileri dönüşüm' olarak adlandırılır.
   2. Büyükannenin eski kot pantolondan çanta ve eldiven yapması bu sürece örnektir.
   3. Doğru seçenek: "İleri dönüşüm".

6. Selin evinde kullandığı atık yağları lavaboya dökmek yerine sızdırmaz kaplarda biriktirerek uygun toplama noktalarına ulaştırmaktadır. Selin'in bu davranışı aşağıdakilerden hangisinin önlenmesine en doğrudan katkı sağlar?

   1. Kâğıt atıkların miktarının artmasının
   2. Temiz su kaynaklarının kirlenmesinin
   3. Plastik şişelerin doğada birikmesinin
   4. Toprakta pil atıklarının çoğalmasının
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Atık yağların lavaboya dökülmesi su giderleri yoluyla akarsu, göl ve deniz gibi temiz su kaynaklarına ulaşarak su kirliliğine neden olur.
   2. Seline ait davranış, yağların suya karışmasını önleyerek doğrudan su kaynaklarını korur.
   3. Doğru seçenek: "Temiz su kaynaklarının kirlenmesinin".

7. Günlük yaşamda kullanılan plastik torbaların doğada çok uzun süre kaybolmaması çevre sorunlarına yol açmaktadır. Bu sorunun çözümünde sıfır atık yaklaşımına göre ilk olarak hangi adım atılmalıdır?

   1. Plastik torbaların üretim miktarını artırmak
   2. Tüm plastik torbaları doğrudan yakarak bertaraf etmek
   3. Plastik torbaları evsel organik atıklarla aynı çöpe atmak
   4. Alışverişlerde bez torba veya çanta tercih ederek plastik poşet kullanımını önlemek
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Sıfır atık yaklaşımının temelinde atık oluşumunun en baştan engellenmesi (önleme/azaltma) yatar.
   2. Plastik poşet kullanımını önlemek için alışverişlerde bez torba veya çanta tercih etmek atık oluşumunu kaynağında önleyen ilk adımdır.
   3. Doğru seçenek: "Alışverişlerde bez torba veya çanta tercih ederek plastik poşet kullanımını önlemek".

8. Su, fen bilimleri dersinde atıkların üretim amaçları ile aynı amaç için tekrar kullanılmasını anlatan bir kavram öğrenmiştir.

   Eski bir sandalyenin bakım ve onarımı yapılarak tekrar kullanılmaya devam edilmesi hangi kavramla ifade edilir?

   1. Bertaraf
   2. İleri dönüşüm
   3. Geri dönüşüm
   4. Yeniden kullanım
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Atık veya eskiyen eşyaların yapısı değiştirilmeden, bakım ve onarım yapılarak veya aynı amaçla tekrar kullanılmasına yeniden kullanım denir.
   2. Sandalyenin onarılıp tekrar kullanılması bu kapsama girer.
   3. Doğru seçenek: "Yeniden kullanım".

9. Arda, sıfır atık projesinin amaçlarını ve günlük yaşamda alınabilecek önlemleri incelemektedir.

   Buna göre sıfır atık projesinin temel hedefleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

   1. İsrafın önüne geçilerek üretim maliyetlerinin azaltılması
   2. Ürün verimliliğinin artırılması
   3. Doğal kaynakların tükenmesi için yeni alanların açılması
   4. Hammadde kullanımının ve atık miktarının azaltılması
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Sıfır atık projesinin temel hedefleri israfı önlemek, hammadde kullanımını ve atık miktarını azaltmak, ürün verimliliğini artırmak ve doğal kaynakları korumaktır.
   2. Doğal kaynakların tükenmesi için yeni alanların açılması projenin hedeflerine tamamen aykırıdır, amaç kaynakların tükenmesini durdurmaktır.
   3. Bu nedenle doğru seçenek "Doğal kaynakların tükenmesi için yeni alanların açılması"'dir.

10. Baran, atık pillerin çevreye ve insan sağlığına etkileri üzerine bir araştırma yapmıştır.

    Buna göre atık piller ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    1. Yapılarındaki zehirli maddelerin suya ve toprağa karışması önlenmelidir.
    2. Atık pil toplama kutularında biriktirilmelidir.
    3. Atık piller diğer evsel çöplerle aynı poşete atılmalıdır.
    4. Zedelenmiş piller atılırken gerekli güvenlik önlemleri alınmalıdır.
    Cevap ve çözüm

    Cevap: C)

    1. Atık piller yapılarında ağır metaller ve zararlı kimyasallar barındırdığı için diğer evsel çöplerle aynı poşete atılmamalıdır.
    2. Piller ayrı olarak atık pil toplama kutularında biriktirilmeli ve çevreye zarar vermesi önlenmelidir.
    3. "Atık piller diğer evsel çöplerle aynı poşete atılmalıdır" seçeneğinde pillerin diğer çöplerle aynı poşete atılması gerektiği belirtildiği için bu ifade yanlıştır.