5. Sınıf Fen Bilimleri Hücre ve Organelleri Karma Seviye Test 1 — sorular ve çözümler
10 soru · Fen Bilimleri · 5. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.
Salih hazırladığı proje ödevinde hücre organellerinin görevlerini yazarken bir organelin salgı maddelerinin üretilmesi ve paketlenmesinden sorumlu olduğunu belirtmiştir. Salih'in bahsettiği bu organel aşağıdakilerden hangisidir?
- Koful
- Golgi cisimciği
- Endoplazmik retikulum
- Mitokondri
Cevap ve çözüm
Cevap: B)
- Soruda salgı maddelerinin üretilmesi ve paketlenmesinden sorumlu olan organel sorulmaktadır.
- Koful madde depolama, endoplazmik retikulum madde taşıma, mitokondri ise enerji üretimi ile görevlidir.
- Salgı üretimi ve paketleme görevini üstlenen organel Golgi cisimciğidir.
- Bu nedenle doğru seçenek "Golgi cisimciği"'dir.
Hücre içerisindeki atık maddelerin depolanmasında ve su tutulmasında görevli olan kofullar, bitki ve hayvan hücrelerinde büyüklük ve sayı bakımından farklılık gösterir. Bitki ve hayvan hücrelerindeki koful özellikleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- Bitki ve hayvan hücrelerinin ikisinde de büyük ve tek sayıdadır.
- Bitki hücresinde küçük ve çok sayıda, hayvan hücresinde büyük ve az sayıdadır.
- Bitki hücresinde büyük ve az sayıda, hayvan hücresinde küçük ve çok sayıdadır.
- Bitki hücresinde hiç bulunmaz, hayvan hücresinde çok büyüktür.
Cevap ve çözüm
Cevap: C)
- Kofullar hücre içi atıkların depolanmasında ve su tutulmasında görevlidir.
- Bitki hücrelerinde koful sayısı az ancak boyutları büyüktür.
- Hayvan hücrelerinde ise koful sayısı çok ancak boyutları küçüktür.
- Bu kural "Bitki hücresinde büyük ve az sayıda, hayvan hücresinde küçük ve çok sayıdadır" seçeneğinde doğru olarak verilmiştir.
Hücre içi faaliyetlerin gerçekleşmesinde ve maddelerin taşınmasında görev alan organeller incelenmektedir. Hücrenin içi madde iletiminden sorumlu olan ve ağsı kanallar sistemine benzeyen yapı aşağıdakilerden hangisidir?
- Golgi cisimciği
- Ribozom
- Mitokondri
- Endoplazmik retikulum
Cevap ve çözüm
Cevap: D)
- Hücre içi madde iletiminden sorumlu olan ve hücre içinde ağsı kanallar sistemi şeklinde uzanan organel endoplazmik retikulumdur.
- Golgi cisimciği salgı üretimi ve paketlenmesinden sorumludur.
- Mitokondri enerji üretir.
- Ribozom protein sentezi yapar.
- Madde iletimi ve taşıma kanalları görevi endoplazmik retikuluma aittir.
Evde soğan zarı incelemesi yapan Baran, mikroskobun okülerinden baktığında köşeli şekle sahip hücreleri net bir şekilde görmüştür. Baran'ın incelediği hücrelerin bitki hücresi olduğunu kanıtlayan en belirgin yapı veya organel aşağıdakilerden hangisidir?
- Mitokondri
- Hücre zarı
- Çekirdek
- Hücre duvarı
Cevap ve çözüm
Cevap: D)
- Bitki hücrelerinde hayvan hücrelerinden farklı olarak hücre duvarı bulunur.
- Mitokondri, hücre zarı ve çekirdek hem bitki hem de hayvan hücrelerinde bulunur.
- Kloroplast bitkilerin yeşil kısımlarında bulunur; soğan zarı yeşil olmadığı için soğan zarı hücrelerinde kloroplast görülmez.
- Bu nedenle soğan zarı hücrelerinin bitki hücresi olduğunu gösteren yapı hücre duvarıdır.
Hücre içi sindirim olayından sorumlu olan ve hayvan hücrelerinde yaygın olarak bulunurken bitki hücrelerinin çoğunda bulunmayan organel aşağıdakilerden hangisidir?
- Lizozom
- Ribozom
- Çekirdek
- Sitoplazma
Cevap ve çözüm
Cevap: A)
- Soruda hücre içi sindirim olayından sorumlu olan ve hayvan hücrelerinde yaygın bulunup bitki hücrelerinin çoğunda bulunmayan organel sorulmaktadır.
- Ribozom protein sentezler, çekirdek yönetici aractır, sitoplazma ise sıvı kısımdır.
- Hücre içi sindirim yapan ve bitkilerde bulunmayıp hayvanlarda bulunan organel lizozomdur.
- Bu nedenle doğru seçenek "Lizozom"'dır.
Yaptığı incelemeler sırasında şişe mantarından aldığı çok ince kesitleri mikroskop altında gözlemleyen bir bilim insanı, gördüğü küçük odacıklara Latince hücre anlamına gelen 'Cellula' adını vermiştir. Bu çalışmayı gerçekleştiren bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
- Hans Janssen
- Zacharias Janssen
- Anton van Leeuwenhoek
- Robert Hooke
Cevap ve çözüm
Cevap: D)
- Şişe mantarı kesitlerini mikroskop altında inceleyip gördüğü odacıklara 'Cellula' adını veren bilim insanı Robert Hooke'tur.
- Tarihte hücre kelimesini ilk kez kullanan ve hücrenin keşfini gerçekleştiren kişi Robert Hooke'un ta kendisidir.
- Seçenekler incelendiğinde doğru yanıtın Robert Hooke olduğu görülür.
Fen bilimleri sınavında öğretmen, öğrencilerine bitki ve hayvan hücreleri arasındaki farkları sormuştur. Öğrencilerden Melis sınav kağıdına şu maddeleri yazmıştır:
- I. Bitki hücrelerinin şekli köşeli, hayvan hücrelerinin şekli ise ovaldir.
- II. Bitki hücrelerinde hücre duvarı bulunurken hayvan hücrelerinde hücre duvarı yoktur.
- III. Hayvan hücrelerinde kloroplast bulunurken bitki hücrelerinde kloroplast bulunmaz.
Buna göre Melis'in yazdığı maddelerden hangileri doğrudur?
- I ve II
- I ve III
- II ve III
- I, II ve III
Cevap ve çözüm
Cevap: A)
- Bitki hücreleri hücre duvarına sahip olduğu için genellikle köşeli bir şekle sahiptir, hayvan hücrelerinde ise hücre duvarı olmadığı için şekilleri genellikle oval veya esnektir, bu nedenle I numaralı madde doğrudur.
- Bitki hücrelerinde hücre zarının dışında ek olarak cansız ve dayanıklı hücre duvarı bulunur, hayvan hücrelerinde ise hücre duvarı kesinlikle yoktur, bu nedenle II numaralı madde doğrudur.
- Kloroplast organeli fotosentez yaparak besin ve oksijen üretir ve sadece bitki hücrelerinde (ve bazı ilkel canlılarda) bulunur, hayvan hücrelerinde kloroplast bulunmaz, bu nedenle III numaralı madde yanlıştır.
- Doğru olan maddeler I ve II'dir ve bu seçenek "I ve II" seçeneğinde verilmiştir.
Fen bilimleri dersinde hücre modellemesi yapmak isteyen bir grup öğrenci, ellerindeki malzemelerle bir bitki hücresi tasarlayacaktır. Öğrencilerin hazırlayacakları bu modelde aşağıdaki yapım aşamalarından hangisini uygulamaları yanlıştır?
- Hayvan hücresine özgü olan ve hücre bölünmesinde görev alan sentrozom organelini bitki hücresinin merkezine koymalıdırlar.
- Sitoplazmanın içine enerji üreten mitokondri ve protein üreten ribozom organellerini yerleştirmelidirler.
- Hücrenin yönetim merkezi olan çekirdeği ve besin üreten kloroplast organelini modele dahil etmelidirler.
- Hücrenin en dış kısmına esnek ve seçici-geçirgen olan hücre zarının yanı sıra kalın, sert ve cansız hücre duvarı eklemelidirler.
Cevap ve çözüm
Cevap: A)
- Bitki hücresi modellerinde hücre duvarı ve hücre zarı bulunur, "Hücrenin en dış kısmına esnek ve seçici-geçirgen olan hücre zarının yanı sıra kalın, sert ve cansız hücre duvarı eklemelidirler" seçeneği doğrudur.
- Mitokondri ve ribozom her iki hücrede de ortak olarak bulunur, "Sitoplazmanın içine enerji üreten mitokondri ve protein üreten ribozom organellerini yerleştirmelidirler" seçeneği doğrudur.
- Çekirdek ve kloroplast bitki hücresinde bulunur, "Hücrenin yönetim merkezi olan çekirdeği ve besin üreten kloroplast organelini modele dahil etmelidirler" seçeneği doğrudur.
- Sentrozom organeli hayvan hücrelerine özgüdür ve gelişmiş bitki hücrelerinde bulunmaz, bu nedenle "Hayvan hücresine özgü olan ve hücre bölünmesinde görev alan sentrozom organelini bitki hücresinin merkezine koymalıdırlar" seçeneğindeki ifade yanlıştır.
Mikroskop kullanarak soğan zarı ve ağız içi epitel hücresi incelemesi yapan Burak, iki hücre arasında bazı ortak ve farklı özellikler gözlemlemiştir. Burak'ın yaptığı bu gözlemlerle ilgili hazırladığı rapordaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Soğan zarı hücresinde sentrozom organeli aktif olarak bölünmeyi sağlar.
- Ağız içi epitel hücresinde hücre duvarı ve kloroplast gözlemlenmiştir.
- Soğan zarı hücresinin şekli oval, ağız içi epitel hücresinin şekli köşelidir.
- Her iki hücrede de hücre zarı, sitoplazma ve çekirdek ortak olarak bulunur.
Cevap ve çözüm
Cevap: D)
- Soğan zarı hücresi bitki hücresi, ağız içi epitel hücresi ise hayvan hücresidir.
- Hücrenin temel kısımları olan hücre zarı, sitoplazma ve çekirdek her iki hücre çeşidinde de ortak olarak bulunur.
- Sentrozom bitki hücresinde bulunmaz; hayvan hücresinde hücre duvarı ve kloroplast yoktur; bitki hücresi köşeli, hayvan hücresi ovaldir.
Bir canlıya ait sistemlerin ve yapıların karmaşıklık basamakları incelendiğinde aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlış olur?
- Kas hücresi $\rightarrow$ En küçük yapı birimidir.
- Dolaşım sistemi $\rightarrow$ Sadece tek bir organdan oluşan yapıdır.
- Kalp $\rightarrow$ Birden fazla dokunun bir araya gelmesiyle oluşmuş organdır.
- İnsan $\rightarrow$ Trilyonlarca hücrenin uyum içinde çalışmasıyla oluşan organizmadır.
Cevap ve çözüm
Cevap: B)
- Kas hücresi, canlı vücudunun en küçük yapı birimlerinden biridir, "Kas hücresi $\rightarrow$ En küçük yapı birimidir" seçeneği doğrudur.
- Kalp, birden fazla dokunun bir araya gelmesiyle oluşmuş bir organdır, "Kalp $\rightarrow$ Birden fazla dokunun bir araya gelmesiyle oluşmuş organdır" seçeneği doğrudur.
- Dolaşım sistemi sadece tek bir organdan değil, kalp, damarlar gibi birden fazla organdan oluşur, bu yüzden "Dolaşım sistemi $\rightarrow$ Sadece tek bir organdan oluşan yapıdır" seçeneği yanlıştır.
- İnsan, trilyonlarca hücrenin uyum içinde çalışmasıyla oluşan bir organizmadır, "İnsan $\rightarrow$ Trilyonlarca hücrenin uyum içinde çalışmasıyla oluşan organizmadır" seçeneği doğrudur.
Soru-cevap kartları
Bu testin konularına ait 20 kısa soru-cevap. Önce kendin cevaplamaya çalış, sonra açıp kontrol et.
🃏 Online çalış🖨 Kart olarak yazdır📝 Çalışma kâğıdı📄 Soru-cevap listesi
Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimine ne ad verilir?
Hücre
Gözle görülemeyecek kadar küçük varlıkları büyatarak incelememizi sağlayan araç nedir?
Mikroskop
Hücrenin dışını çevreleyen, canlı, esnek ve seçici geçirgen kısım hangisidir?
Hücre zarı
Hücre zarının dışında bitki hücrelerinde bulunan, sert ve cansız yapı hangisidir?
Hücre duvarı / Hücre çeperi
Hücre zarı ile çekirdek arasında yer alan, yumurta akı kıvamındaki sıvı kısım nedir?
Sitoplazma
Hücrenin yönetim ve kontrol merkezi olan kısım hangisidir?
Çekirdek
Hücrede solunum yaparak enerji üreten organel hangisidir?
Mitokondri
Bitki hücrelerine yeşil renk veren ve fotosentez yapmasını sağlayan organel hangisidir?
Kloroplast
Hücre içi su, besin ve atık maddeleri depolayan kese şeklindeki organel nedir?
Koful
Protein üretimi ile görevli en küçük organel hangisidir?
Ribozom
Hücrede madde iletimini sağlayan, kanal sistemine benzeyen organel nedir?
Endoplazmik retikulum
Maddelerin paketlenmesi ve salgı maddelerinin üretilmesinden sorumlu organel hangisidir?
Golgi cisimciği / Golgi aygıtı
Hücre içi sindirim yapan ve yaşlı organelleri yok eden kese şeklindeki organel nedir?
Lizozom
Hayvan hücrelerinde hücre bölünmesinde görev alan çift halindeki organel hangisidir?
Sentrozom
Hücre duvarı hangi hücre çeşidinde bulunur?
Bitki hücresi
Kloroplast hangi hücre çeşidinde bulunmaz?
Hayvan hücresi
Sentrozom organeli hangi hücre çeşidinde bulunmaz?
Gelişmiş bitki hücresi
Bitki hücrelerinde kofullar hayvan hücrelerine göre nasıldır?
Büyük ve az sayıda
Hayvan hücrelerinde kofullar bitki hücrelerine göre nasıldır?
Küçük ve çok sayıda
Bitki hücresinin şekli hayvan hücresine göre genellikle nasıldır?
Köşeli