5. Sınıf Fen Bilimleri Maddenin Işık Geçirgenliği Karma Seviye Test 1 – 10 Soru (Çözümlü)

5. Sınıf Fen Bilimleri Maddenin Işık Geçirgenliği Karma Seviye Test 1 — sorular ve çözümler

10 soru · Fen Bilimleri · 5. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.

1. Elif, fen bilimleri dersinde maddelerin ışığı geçirme durumlarını öğrenmiştir. Öğretmeni, Elif'ten sırasıyla cam, yağlı kâğıt ve tahta parçası örneklerini vermesini istemiştir. Buna göre Elif'in verdiği örnekler sırasıyla maddelerin hangi ışık geçirgenliği sınıflarında yer alır?

   1. Yarı saydam - Saydam - Saydam olmayan (opak)
   2. Saydam - Yarı saydam - Saydam olmayan (opak)
   3. Saydam olmayan (opak) - Yarı saydam - Saydam
   4. Saydam - Saydam olmayan (opak) - Yarı saydam
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Maddelerin arkasından bakan kişiye görüntüyü nasıl ilettiğine bakarak ışık geçirgenlik sınıflarını hatırlarız.
   2. Cam, ışığı büyük ölçüde geçirdiği ve arkasındaki nesnelerin net görülmesini sağladığı için 'saydam' maddedir.
   3. Yağlı kâğıt, ışığın bir kısmını geçirip görüntüyü bulanık gösterdiği için 'yarı saydam' maddedir.
   4. Tahta parçası, ışığı hiç geçirmediği ve arkasını göstermediği için 'saydam olmayan (opak)' maddedir.
   5. Bu sırasıyla "Saydam - Yarı saydam - Saydam olmayan (opak)" seçeneğinde verilmiştir.

2. Defne, ödev hazırlarken maddeleri ışığı geçirme özelliklerine göre sınıflandırmak istemiştir. Aşağıdaki maddelerden hangisi diğerlerinden farklı bir ışık geçirgenliği sınıfında yer alır?

   1. Kitap
   2. Tahta masa
   3. Silgi
   4. Hava
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Seçeneklerdeki maddelerin ışık geçirgenlik özelliklerini inceleyelim.
   2. Kitap, ışığı geçirmez ve opaktır.
   3. Tahta masa, ışığı geçirmez ve opaktır.
   4. Silgi, ışığı geçirmez ve opaktır.
   5. Hava ise ışığı tamamen geçiren saydam bir maddedir.
   6. Bu nedenle hava diğerlerinden farklı bir sınıfta yer alır.

3. Kaan, elindeki el fenerini sırasıyla tül perde, pencere camı ve tahta deftere tutmuştur. Fenerin ışığının bu maddelerden geçiş durumuna göre doğru eşleştirilmesi aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Tül perde: Yarı saydam - Pencere camı: Saydam olmayan - Tahta defter: Saydam
   2. Tül perde: Saydam - Pencere camı: Yarı saydam - Tahta defter: Saydam olmayan
   3. Tül perde: Saydam olmayan - Pencere camı: Saydam - Tahta defter: Yarı saydam
   4. Tül perde: Yarı saydam - Pencere camı: Saydam - Tahta defter: Saydam olmayan
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Maddelerin ışığı geçirme özelliklerine göre sınıflandırıldığını biliriz: Işığı çok net geçirenlere saydam, kısmen geçirenlere yarı saydam, hiç geçirmeyenlere ise saydam olmayan (opak) denir.
   2. Tül perde ışığı kısmen geçirdiği için yarı saydam maddedir.
   3. Pencere camı ışığı net bir şekilde geçirdiği için saydam maddedir.
   4. Tahta defter ışığı hiç geçirmediği için saydam olmayan maddedir.
   5. Bu eşleştirme "Tül perde: Yarı saydam - Pencere camı: Saydam - Tahta defter: Saydam olmayan" seçeneğinde doğru olarak verilmiştir.

4. Su altındaki balıkların akvaryum camından net bir şekilde görülebilmesi, su ve camın hangi ortak özelliği ile açıklanır?

   1. Saydam madde olmaları
   2. Yarı saydam madde olmaları
   3. Opak madde olmaları
   4. Işığı soğurmaları
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Su altındaki balıkların akvaryum camından net görülebilmesi için hem suyun hem de camın ışığı iyi geçirmesi gerekir.
   2. Işığı büyük ölçüde geçiren ve arkasındaki nesnelerin net görünmesini sağlayan maddelere saydam madde denir.
   3. Hem su hem de akvaryum camı saydam maddelerdir.
   4. Doğru seçenek: "Saydam madde olmaları".

5. İpek, mutfaktaki dolapları incelerken bazı malzemelerin arkasını hiç göremediğini, bazılarının arkasını ise çok net görebildiğini fark etmiştir. Arkasını hiç göremediği bir kapak için İpek hangi sınıflandırmayı yapmalıdır?

   1. Yarı saydam madde
   2. Saydam madde
   3. Saydam olmayan (opak) madde
   4. Işık kaynağı
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Maddelerin ışığı geçirme durumlarına göre saydam, yarı saydam ve saydam olmayan (opak) olmak üzere üçe ayrıldığını hatırlarız.
   2. Soru metninde İpek'in mutfaktaki bazı dolap kapaklarının arkasını hiç göremediği belirtilmektedir.
   3. Arkasındaki nesnelerin hiç görünmemesini sağlayan maddeler ışığı geçirmeyen maddelerdir ve bu maddelere saydam olmayan (opak) madde denir.
   4. Bu nedenle doğru seçenek "Saydam olmayan (opak) madde" şıkkıdır.

6. Aşağıdaki maddelerden hangisi "yarı saydam" madde sınıfına örnek olarak gösterilebilir?

   1. Yağlı kâğıt
   2. Su
   3. Demir levha
   4. Ayna
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Yarı saydam maddeler, ışığın bir kısmını geçiren ve arkasındaki cisimleri net olarak göstermeyen maddelerdir.
   2. Yağlı kâğıt yarı saydam bir maddedir.
   3. Su saydamdır, demir levha ve ayna ise opak (saydam olmayan) maddelerdir.
   4. Doğru seçenek: "Yağlı kâğıt".

7. 📐

   Bir öğrenci el fenerinin önüne sırasıyla üç farklı levha koymuş ve duvarda oluşan ışık miktarını gözlemlemiştir. Işığı tamamen geçiren bir levha seçmek isteyen bu öğrenci, aşağıdakilerden hangisini tercih etmelidir?

   1. Pencere camı
   2. Buzlu cam
   3. Alüminyum folyo
   4. Tahta levha
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Soru bizden ışığı tamamen geçiren (saydam olan) bir levha seçmemizi istemektedir.
   2. Pencere camı, arkasındaki nesnelerin net görünmesini sağladığı için ışığı tamamen geçiren saydam bir maddedir.
   3. Buzlu cam yarı saydam, alüminyum folyo ve tahta levha ise opak (saydam olmayan) maddelerdir.
   4. Doğru seçenek: "Pencere camı".

8. Saydam olmayan maddeler ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

   1. Işık ışınlarını hiç geçirmezler.
   2. Arkasındaki cisimlerin görünmesini engellerler.
   3. Hava ve temiz su saydam olmayan maddelere örnektir.
   4. Kitap, tuğla ve tahta saydam olmayan maddelerdendir.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Saydam olmayan (opak) maddeler ışığı hiç geçirmez ve arkalarındaki cisimlerin görünmesini engeller.
   2. Kitap, tuğla ve tahta opak maddelere örnektir.
   3. Ancak "Hava ve temiz su saydam olmayan maddelere örnektir" seçeneğinde verilen 'Hava ve temiz su saydam olmayan maddelere örnektir' ifadesi yanlıştır, çünkü hava ve temiz su saydam maddelerdir.
   4. Doğru seçenek: "Hava ve temiz su saydam olmayan maddelere örnektir".

9. Lina, akşam odasındaki pencereden dışarıya bakarken camın arkasındaki ağaçları çok net görebildiğini fark etmiştir. Ancak annesinin pencereye kalın bir perde taktığında dışarıyı hiç göremediğini gözlemlemiştir. Bu durum maddelerin hangi özelliği ile ilgilidir?

   1. Sıcaklıkları
   2. Işığı geçirme durumları
   3. Kütleleri
   4. Hacimleri
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Lina'nın dışarıyı camdan net görebilmesi ve kalın perde takıldığında hiç görememesi durumunu inceleyelim.
   2. Bu durum kullanılan malzemelerin (cam ve kalın perde) ışığı geçirme yeteneklerinin farklı olmasıyla ilgilidir.
   3. Maddelerin arkalarındaki nesneleri gösterme veya ışığı geçirme özellikleri onların ışık geçirgenlik durumlarını belirtir.
   4. Doğru seçenek: "Işığı geçirme durumları".

10. Kerem, kalınlıkları farklı olan özdeş üç şeffaf cam levhayı sırasıyla üst üste koyarak arkalarındaki yazıyı okumaya çalışıyor. Tek bir cam levha arkasından bakıldığında yazı net okunabilirken, iki cam levha üst üste konulduğunda yazı daha bulanık okunuyor, üç cam levha üst üste konulduğunda ise yazı hiç okunmuyor. Bu gözlemden yola çıkarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

    1. Kalınlık arttıkça ışığın doğrusal yayılması engellenir.
    2. Cam levha sayısı arttıkça maddeler tamamen opak hâle gelir.
    3. Saydam ve yarı saydam maddelerin kalınlığı artırıldıkça ışık geçirgenliği azalır.
    4. Saydam maddeler sadece tek katlı olduklarında ışığı geçirir.
    Cevap ve çözüm

    Cevap: C)

    1. Soruda kalınlıkları farklı olan özdeş şeffaf cam levhaların üst üste konulmasıyla arkadaki yazının okunabilirlik durumunun değiştiği gözlemlenmiştir.
    2. Tek cam levha arkasından yazı net okunurken, levha sayısı (dolayısıyla kalınlık) arttıkça yazı önce bulanıklaşmış, ardından hiç okunmaz hâle gelmiştir.
    3. Bu durum, saydam maddelerin kalınlığı arttıkça ışığı geçirme yeteneklerinin (ışık geçirgenliğinin) azaldığını gösterir.
    4. Bu sonuca göre doğru seçenek "Saydam ve yarı saydam maddelerin kalınlığı artırıldıkça ışık geçirgenliği azalır" şıkkıdır.