5. Sınıf Fen Bilimleri Kuvvetin Ölçülmesi ve Dinamometreler Karma Seviye Test 1 – 10 Soru (Çözümlü)

5. Sınıf Fen Bilimleri Kuvvetin Ölçülmesi ve Dinamometreler Karma Seviye Test 1 — sorular ve çözümler

10 soru · Fen Bilimleri · 5. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.

1. Eren, fen bilimleri dersinde kuvveti ölçen bir alet tasarlamak istemektedir. Eren'in tasarımı için kullanması gereken temel alet aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Kronometre
   2. Eşit kollu terazi
   3. Termometre
   4. Dinamometre
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Kuvveti ölçmek için kullanılan standart araç dinamometredir (yaylı kantar).
   2. Eşit kollu terazi kütleyi, termometre sıcaklığı, kronometre ise zamanı ölçer.
   3. Bu nedenle Eren'in kullanması gereken alet dinamometredir.

2. Fen bilimleri laboratuvarında farklı kalınlıklarda yaylara sahip K, L ve M dinamometreleri incelenmektedir. Yayların cinsleri aynı olduğuna göre, en kalın yaya sahip dinamometre en büyük kuvveti ölçebilmektedir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi dinamometrenin ölçebileceği kuvvet aralığını ve hassasiyetini doğrudan etkileyen özelliklerden biridir?

   1. Kullanılan yayın cinsi ve kesit alanı
   2. Dinamometrenin rengi
   3. Dış kabuğun yapıldığı plastik malzeme
   4. Asılan cismin rengi
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Dinamometrelerin ölçebileceği kuvvet aralığı ve hassasiyeti yayın kalınlığı, cinsi ve esneklik özelliklerine bağlıdır.
   2. Dinamometrenin rengi, dış kabuğun malzemesi veya asılan cismin rengi ölçüm hassasiyetini etkilemez.
   3. Bu nedenle doğru özellik kullanılan yayın cinsi ve kalınlığıdır.

3. Kuvvetin büyüklüğünü ölçmek amacıyla kullanılan, içinde esnek sarmal yay bulunduran araç aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Eşit kollu terazi
   2. Termometre
   3. Dinamometre
   4. Kronometre
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Kuvvetin büyüklüğünü ölçmek için kullanılan araçları hatırlayalım.
   2. İçinde esnek sarmal yay bulunduran ve kuvvet ölçmeye yarayan araç dinamometredir.
   3. Eşit kollu terazi kütle, termometre sıcaklık, kronometre ise zaman ölçer.
   4. Bu doğrultuda doğru araç dinamometredir.

4. Tuna, yapacağı hassas bir ölçüm için en küçük kuvvet değişimlerini bile gösterebilecek bir dinamometre seçmek istemektedir. Bu amaçla iki farklı dinamometreyi karşılaştırmıştır. Buna göre Tuna, ince yaylı dinamometreyi seçmelidir çünkü:

   1. Daha ağır cisimleri ölçebilir
   2. Kalın yaylı dinamometreye göre daha hassas ölçüm yapar
   3. Daha büyük kuvvet aralığına sahiptir
   4. Yay kalınlığı arttıkça hassasiyet artar
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Hassas ölçüm yapmak isteyen biri ince yaylı dinamometre tercih etmelidir çünkü ince yaylar küçük kuvvetlerde bile daha fazla uzar.
   2. Yay kalınlığı arttıkça dinamometrenin hassasiyeti azalır ancak ölçebileceği maksimum kuvvet artar.
   3. Bu durumda ince yay daha hassas ölçüm yapar.

5. 📐

   Şekildeki dinamometrenin ölçebileceği en büyük kuvvet değeri 50 N'dur. Buna göre dinamometreye asılan cismin ağırlığı kaç N'dur?

   1. 20 N
   2. 25 N
   3. 30 N
   4. 50 N
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Dinamometrenin ölçebileceği en büyük değer 50 N'dur ve ölçek eşit bölmelere ayrılmıştır.
   2. Şekilde dinamometrenin göstergesi 30 N çizgisinin hizasındadır.
   3. Buna göre cismin ağırlığı 30 N'dur.

6. Aşağıdaki cisimlerden hangisi, üzerine kuvvet uygulandığında şekil değiştiren ve kuvvetin etkisi kalktığında tekrar eski şekline dönebilen bir esnek madde örneğidir?

   1. Oyun hamuru
   2. Cam bardak
   3. Taş parça
   4. Paket lastiği
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Esnek maddeler, kuvvet uygulandığında şekil değiştiren ve kuvvet kalktığında eski haline dönebilen maddelerdir.
   2. Oyun hamuru esnek değildir, kalıcı şekil değiştirir. Taş ve cam bardak ise serttir ve esnek değildir.
   3. Paket lastiği esnek bir maddedir ve kuvvet kalkınca eski haline döner.

7. Lina, pazar yerinde sergilenen ürünleri tartmak için kullanılan el kantarının çalışma prensibini incelemiştir. El kantarının hangi bilimsel araç türüne benzediğini fark etmiştir?

   1. Eşit kollu terazi
   2. Dinamometre
   3. Termometre
   4. Dereceli silindir
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. El kantarları içindeki yayın esneme prensibiyle çalışır ve cisimlerin ağırlığını (kuvveti) ölçer.
   2. Bu çalışma prensibi dinamometrelerin çalışma prensibiyle aynıdır.
   3. Dolayısıyla el kantarı dinamometreye benzer.

8. Kuvvetin büyüklüğünü ölçmek için kullanılan standart birim aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Kilogram
   2. Newton
   3. Metre
   4. Joule
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Kuvvetin büyüklüğünü ölçmek için kullanılan araç dinamometredir ve birimi ünlü fizikçi Isaac Newton'un adından gelen Newton'dur.
   2. Seçenekleri incelediğimizde Kilogram kütle birimi, Metre uzunluk birimi, Joule ise enerji birimidir.
   3. Bu nedenle kuvvetin birimi Newton'dur.

9. Duru, fen bilimleri sınavında kuvvet ile ilgili şu notu almıştır: "Kuvvet .... adı verilen aletle ölçülür ve birimi ....'dır." Bu cümleyi doğru tamamlayan kelime çifti aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Dinamometre - Newton
   2. Eşit kollu terazi - Kilogram
   3. Termometre - Derece
   4. Kronometre - Saniye
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Kuvvetin ölçüldüğü alet dinamometredir.
   2. Kuvvetin birimi ise Newton'dur.
   3. Verilen boşluklara sırasıyla Dinamometre ve Newton kelimeleri gelmelidir.

10. Baran, elinde tuttuğu dinamometre modelinin hassasiyetini artırmak veya ölçebileceği en büyük kuvvet aralığını değiştirmek istemektedir. Arkadaşlarına tasarladığı değişikliklerle ilgili şu fikirleri sunmuştur:

    • I.
      Yayda kullanılan telin kalınlığını (kesit alanını) azaltmak, dinamometrenin daha hassas ölçüm yapmasını sağlar.
    • II.
      Yayın yapıldığı maddenin cinsini değiştirmek, yayın esneklik sınırını ve ölçüm aralığını etkiler.
    • III.
      Dinamometredeki bölme sayısını artırmak, yayın esneklik özelliğini doğrudan değiştirerek daha ağır cisimleri ölçmesini sağlar.

    Buna göre Baran'ın sunduğu fikirlerden hangileri doğrudur?

    1. Yalnız I
    2. I ve II
    3. II ve III
    4. I, II ve III
    Cevap ve çözüm

    Cevap: B)

    1. Yay telinin kalınlığını azaltmak yayın esnekliğini artırır ve daha hassas ölçüm yapılmasını sağlar, I doğrudur.
    2. Yayın yapıldığı maddenin cinsi yayın esneklik sınırını ve ölçüm aralığını etkiler, II doğrudur.
    3. Bölme sayısını artırmak yayın fiziksel kalınlığını veya cinsini değiştirmez, sadece çizelgeyi değiştirir; yayın esneklik özelliğini doğrudan değiştirmez, III yanlıştır.
    4. Buna göre I ve II doğrudur, doğru seçenek "I ve II"'dir.