5. Sınıf Fen Bilimleri Isı ve Sıcaklık Karşılaştırması ve Isı Alışverişi Karma Seviye Test 1 – 10 Soru (Çözümlü)

5. Sınıf Fen Bilimleri Isı ve Sıcaklık Karşılaştırması ve Isı Alışverişi Karma Seviye Test 1 — sorular ve çözümler

10 soru · Fen Bilimleri · 5. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.

1. Sıcaklığı 50°C olan bir bardak su ile sıcaklığı 50°C olan başka bir kaptaki su özdeş iki kaba konulup birbirine karıştırılıyor. Bu karışım ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

   1. Sıcaklıkları eşit olduğu için aralarında ısı alışverişi gerçekleşmez, karışımın sıcaklığı 50°C olur.
   2. Aralarında ısı alışverişi gerçekleşir ve karışımın sıcaklığı 50°C olur.
   3. Sıcaklıkları eşit olduğu için ısı alışverişi olur ve son sıcaklık 100°C olur.
   4. Sıcaklıkları eşit olmasına rağmen kaptaki su dışarıya ısı verir ve sıcaklıkları sıfırlanır.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Isı alışverişinin gerçekleşmesi için maddeler arasında sıcaklık farkı olması gerekir.
   2. Her iki suyun da sıcaklığı 50 derece olduğundan aralarında sıcaklık farkı yoktur.
   3. Sıcaklıkları eşit olduğu için aralarında ısı alışverişi gerçekleşmez ve karışımın son sıcaklığı yine 50 derece olur.

2. Günlük yaşamda sıkça kullanılan ısı ve sıcaklık kavramları birbirinden farklıdır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi ısı için söylenemez?

   1. Bir enerji çeşididir.
   2. Kalorimetre kabı ile hesaplanır.
   3. Termometre ile ölçülür.
   4. Birimi joule veya kaloridir.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Isı, bir enerji çeşididir ve kalorimetre kabı ile hesaplanır.
   2. Isının birimi joule ya da kaloridir.
   3. Sıcaklık ise termometre ile ölçülen bir büyüklüktür, ısı termometre ile ölçülmez.
   4. Bu nedenle "Termometre ile ölçülür" seçeneğindeki ifade ısı için söylenemez.

3. Fen Bilimleri dersinde öğretmen öğrencilerden ısı ve sıcaklık arasındaki farkları tahtaya yazmalarını istemiştir. Buna göre, aşağıdaki öğrencilerden hangisinin yazdığı ifade yanlıştır?

   1. Kerem: Isı bir enerji türüdür, sıcaklık ise enerji değildir.
   2. Baran: Isı termometre ile ölçülür, sıcaklık kalorimetre kabı ile hesaplanır.
   3. Zeynep: Isının birimi joule veya kaloridir, sıcaklığın birimi derece Celsius'tur.
   4. Ada: Sıcaklık termometre ile ölçülür, ısı kalorimetre kabı ile hesaplanır.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Isı bir enerji türüdür ve kalorimetre kabı ile hesaplanır, birimi joule veya kaloridir.
   2. Sıcaklık ise enerji değildir, termometre ile ölçülür ve birimi derece Celsius'tur.
   3. Baran'ın ifadesinde ısı ve sıcaklığın ölçüm araçları birbiriyle yanlış verilmiştir (Isı termometre ile ölçülmez, sıcaklık kalorimetre ile hesaplanmaz).
   4. Bu nedenle Baran'ın yazdığı ifade yanlıştır.

4. Günlük yaşamda gerçekleşen bazı olaylar şunlardır:

   • I.
     Sıcak çay konulan bardağın dış kısmının bir süre sonra ısınması,
   • II.
     Balkonda unutulan metal sandalyenin soğuması,
   • III.
     Sıcak su kabının üzerine soğuk su eklenmesi. Bu olaylardan hangilerinde maddeler arasında ısı alışverişi gerçekleşmiştir?
   1. Yalnız I
   2. I ve II
   3. II ve III
   4. I, II ve III
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Isı alışverişi, sıcaklıkları farklı olan maddeler arasında gerçekleşir.

   2)

   I. Sıcak çay bardağa ısı vererek dış kısmının ısınmasına neden olur (ısı alışverişi vardır).

   3)

   II. Balkonda unutulan metal sandalye dış ortama ısı vererek soğur (ısı alışverişi vardır).

   4)

   III. Sıcak su kabına soğuk su eklendiğinde aralarında ısı alışverişi olur.

   5) Dolayısıyla tüm olaylarda ısı alışverişi gerçekleşmiştir.

5. Bir kapta bulunan sıcaklığı 30°C olan suya, sıcaklığı 60°C olan bir miktar su ilave ediliyor. Buna göre kapta gerçekleşen ısı alışverişi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

   1. İki suyun da sıcaklığı eşit olduğu için ısı alışverişi olmamıştır.
   2. Kaptaki su ilave edilen suya ısı vermiştir.
   3. İlave edilen su kaptaki suya ısı vermiştir.
   4. Kaptaki suyun sıcaklığı 30°C'nin altına düşmüştür.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Kaptaki suyun sıcaklığı 30 derece, ilave edilen suyun sıcaklığı ise 60 derecedir.
   2. Isı alışverişi sıcaklığı yüksek olan maddeden düşük olan maddeye doğru gerçekleşir.
   3. 60 derecedeki su, 30 derecedeki suya ısı vermiştir.
   4. Bu nedenle ilave edilen su kaptaki suya ısı vermiştir.

6. Sıcaklıkları farklı olan iki sıvı birbirine karıştırıldığında aralarında ısı alışverişi gerçekleşir. Sıcaklığı 90°C olan sıvı ile 10°C olan sıvı karıştırıldığında ısı akışının yönü ve bu alışverişin ne zaman duracağı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

   1. Isı, 90°C'lik sıvıdan 10°C'lik sıvıya akar; sıvıların sıcaklıkları eşitleninceye kadar devam eder.
   2. Isı, 10°C'lik sıvıdan 90°C'lik sıvıya akar; sıvılar eşit süre bekletildiğinde durur.
   3. Isı alışverişi sadece sıcaklıklar eşit olduğunda başlar ve sıcaklıklar farklılaşana kadar sürer.
   4. Isı alışverişi sırasında iki sıvının sıcaklığı da 100°C'ye ulaşınca durur.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Isı alışverişi sıcaklığı yüksek olan maddeden sıcaklığı düşük olan maddeye doğru gerçekleşir.
   2. Bu durumda ısı, 90 derecelik sıvıdan 10 derecelik sıvıya akar.
   3. Isı alışverişi, maddelerin sıcaklıkları eşitleninceye kadar devam eder.
   4. Doğru ifade "Isı, 90°C'lik sıvıdan 10°C'lik sıvıya akar; sıvıların sıcaklıkları eşitleninceye kadar devam eder" seçeneğinde verilmiştir.

7. Oda sıcaklığında bekletilen özdeş üç kaptaki saf suların sıcaklıkları sırasıyla 20°C, 40°C ve 70°C'dir. Bu sıvıların sıcaklık değerleri hangi araçla ölçülmüştür?

   1. Kalorimetre kabı
   2. Termometre
   3. Dinamometre
   4. Dereceli silindir
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Sıcaklık kavramı termometre adı verilen ölçüm aracıyla ölçülür.
   2. Soruda suların sıcaklık değerlerinin ölçülmesinden bahsedilmektedir.
   3. Bu ölçümü yapan araç termometredir.

8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıcaklık kavramı yerine yanlışlıkla ısı kavramı kullanılmıştır?

   1. Havanın ısısı 25°C olarak ölçüldü.
   2. Yemek pişerken tencereye verilen ısı arttı.
   3. Kalorifer peteği odaya ısı yaydı.
   4. Güneş dünyamıza ısı ve ışık gönderir.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Isı ve sıcaklık günlük hayatta sıklıkla karıştırılan iki farklı fiziksel büyüklüktür.
   2. Sıcaklık, bir maddeden diğerine aktarılan bir enerji değildir; termometre ile ölçülür ve birimi derece Celsius (°C) gibi birimlerle ifade edilir.
   3. "Havanın ısısı 25°C olarak ölçüldü" seçeneğinde 'Havanın ısısı 25°C olarak ölçüldü' ifadesinde derece (°C) birimi kullanılmasına rağmen 'ısı' kelimesi hatalı olarak kullanılmıştır, doğrusu 'havanın sıcaklığı' olmalıdır.
   4. Diğer seçeneklerde ısı kavramı doğru bir şekilde enerji aktarımı anlamında kullanılmıştır.

9. Sıcaklığı 20°C olan bir bardak suya, sıcaklığı 80°C olan sıcak su eklendiğinde son karışımın sıcaklığı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

   1. Kesinlikle 20°C olur.
   2. Kesinlikle 80°C olur.
   3. 20°C ile 80°C arasında bir değer olur.
   4. 100°C'den fazla olur.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Isı alışverişi kuralına göre, sıcaklıkları farklı iki madde bir araya geldiğinde sıcak olan madde ısı vererek soğur, soğuk olan madde ise ısı alarak ısınır.
   2. Bu süreç, maddelerin sıcaklıkları eşitlenene kadar veya ortak bir denge sıcaklığına ulaşana kadar devam eder.
   3. Karışımın son sıcaklığı, eklenen su miktarlarına da bağlı olmakla birlikte, her zaman başlangıçtaki iki sıcaklık değerinin arasında bir değer olur.
   4. Verilen bilgilere göre başlangıç sıcaklıkları 20°C ve 80°C olduğuna göre son sıcaklık bu iki değerin arasında olmalıdır.

10. Fen Bilimleri laboratuvarında öğretmen, öğrencilerine ısı alışverişinin yönünü kavratmak için bir deney tasarlamıştır. Sıcaklıkları sırasıyla 15°, 45° ve 45° olan üç özdeş sıvı verilmiştir. Hangi kaplardaki sıvılar birbirine karıştırılırsa aralarında hiçbir ısı alışverişi gerçekleşmez?

    1. Birinci ve ikinci kap
    2. Birinci ve üçüncü kap
    3. İkinci ve üçüncü kap
    4. Tüm kaplar bir arada
    Cevap ve çözüm

    Cevap: C)

    1. Isı alışverişinin gerçekleşmesi için maddeler arasında sıcaklık farkı olması gerekir.
    2. İkinci kabın sıcaklığı 45° ve üçüncü kabın sıcaklığı 45°'dir.
    3. Sıcaklıkları eşit olan ikinci ve üçüncü kaplardaki sıvılar birbirine karıştırıldığında aralarında sıcaklık farkı olmadığından hiçbir ısı alışverişi gerçekleşmez.