9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Mülakat (Görüşme) Türü Karma Seviye Test 2 – 7 Soru (Çözümlü)

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Mülakat (Görüşme) Türü Karma Seviye Test 2 — sorular ve çözümler

7 soru · Türk Dili ve Edebiyatı · 9. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.

1. Aşağıdakilerden hangisi bir mülakatçının (görüşmecinin) mülakat sürecinde uyması gereken kurallardan biri değildir?

   1. Görüşülecek kişi hakkında önceden kapsamlı bir araştırma yapmak
   2. Sorulacak soruları önceden hazırlamak ve tarafsız bir tutum takınmak
   3. Soruların okurun ilgisini çekecek nitelikte olmasına dikkat etmek
   4. Görüşme sırasında konuşmacının sözünü kesmemeye özen göstermek
   5. Alınan cevapları okuyucuya aktarırken kendi düşüncelerine göre değiştirmek
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. Mülakat yapan kişinin (görüşmecinin) temel sorumluluklarından biri, görüşülen kişinin sözlerini ve düşüncelerini tarafsız bir şekilde, objektifliğe sadık kalarak okuyucuya aktarmaktır.
   2. Doğru seçenekte "Alınan cevapları okuyucuya aktarırken kendi düşüncelerine göre değiştirmek" denmektedir ki bu gazetecilik ve mülakat etiğine tamamen aykırıdır.
   3. Görüşmeci kendi düşüncelerine göre ifadeleri değiştiremez.

2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde mülakat türünün diğer yazılı anlatım türleriyle (röportaj, deneme, biyografi) ilişkisi bakımından bir yanlışlık yapılmıştır?

   1. Deneme yazarı kendi düşüncelerini kanıtlama amacı güderken mülakat yazarı sanatçının görüşlerini tarafsızca aktarır.
   2. Röportajda olaylar, belgeler ve fotoğraflar ön plandayken mülakatta temel odak soru-cevap şeklindeki konuşmalardır.
   3. Mülakatlar, tanınmış bir kişinin yaşamına odaklanması yönüyle biyografi türüne kaynaklık edebilir.
   4. Mülakatta da röportajda da alanında uzman ya da ünlü kişilerle görüşme yapılması ortak bir özelliktir.
   5. Her iki türde de yazarın gözlemlerinden ve karşılıklı etkileşimden büyük ölçüde yararlanılır.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Doğru seçenekte deneme yazarının kendi düşüncelerini kanıtlama amacı güttüğü söylenmiştir; ancak deneme yazarı düşüncelerini kanıtlama amacı gütmez, onları öznel bir sohbet havasında okuyucuyla paylaşır.
   2. Mülakat yazarı ise karşısındaki kişinin görüşlerini aktarır.
   3. Bilgi yanlışı deneme türünün tanımıyla ilgilidir; deneme türünde kanıtlama zorunluluğu veya amacı bulunmaz (bu makalenin özelliğidir).

3. Bir dergi için mülakat hazırlığı yapan bir öğrenci, aşağıdaki aşamalardan hangisini diğerlerinden en son gerçekleştirmelidir?

   1. Görüşme yapılacak sanatçının eserlerini ve hayatını incelemek
   2. Mülakat metnini dergi yönetimine sunmadan önce son okumasını yapmak
   3. Görüşme sırasında konuşmaları not almak veya ses kaydı yapmak
   4. Elde edilen ses kayıtlarını ve notları soruları değiştirmeden düzenlemek
   5. Sanatçıya yöneltilecek net ve anlaşılır soruları belirlemek
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Mülakat hazırlığı sırasıyla şu aşamalarla yapılır: önce sanatçının eserleri ve hayatı incelenir, ardından sorular belirlenir.
   2. Görüşme sırasında konuşmalar not alınır ya da ses kaydı yapılır; sonra kayıtlar ve notlar sorular değiştirilmeden düzenlenir.
   3. En son aşama, metin dergi yönetimine sunulmadan önce son okumasının yapılmasıdır.

4. Gazeteci: Edebiyatımızda sizi en çok rahatsız eden şey nedir?

   Sanatçı: Hazır kalıplarla yazmak ve okurun zihnini hiç zorlamayan tek tip metinler üretmektir. Oysa sanat bir arayıştır.

   Bu diyalogdan hareketle sanatçının eleştirdiği durum aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Sanat eserlerinde toplumsal sorunlara yeterince yer verilmemesi
   2. Yaratıcılıktan uzak, alışılmış kalıplarla ve sığ bir anlayışla eser verilmesi
   3. Eserlerin dilinde günlük konuşma dilinden fazla yararlanılması
   4. Yazarların geçmiş dönem sanat anlayışlarına tamamen sırt çevirmesi
   5. Edebî türler arasındaki sınırların zamanla belirsizleşmesi
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Sanatçı soruya verdiği cevapta hazır kalıplarla yazmaktan ve okurun zihnini hiç zorlamayan tek tip metinler üretmekten şikayet etmiştir.
   2. Bu durum, yaratıcılıktan uzak, kalıplaşmış ve sığ bir anlayışla eser verilmesini eleştirdiğini gösterir.
   3. Seçenekler incelendiğinde doğru seçeneğin sanatçının eleştirdiği durumu tam olarak karşıladığı görülmektedir.

5. Görüşmeci ile ünlü bir şair arasında geçen mülakattan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde karşılıklı konuşmanın doğallığını artırmak için günlük dilin anlatım özelliklerinden yararlanılmıştır?

   1. Sanat eserinin kalıcılığı, yazarın biçim kusursuzluğuna verdiği önemle doğrudan orantılıdır.
   2. Şiir sanatında kelimelerin tınısı, anlamın önüne geçen en temel unsurlardan biridir.
   3. Sanatçının toplumsal sorumluluk bilinciyle hareket etmesi edebî niteliği artıran bir etkendir.
   4. Dilin estetik imkânları zorlanmadan ortaya konan metinler okurda derin bir iz bırakamaz.
   5. Eski şiirlerimizin yapısındaki o ince işçilik, modern dönem şairlerinde maalesef pek görülmüyor.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. Günlük dilin anlatım özellikleri ve samimi/doğal hava, kurallı ve akademik ifadeler yerine daha konuşma diline yakın sözcükler veya tonlamalarla sağlanır.
   2. Doğru seçenekteki "Eski şiirlerimizin yapısındaki o ince işçilik, modern dönem şairlerinde maalesef pek görülmüyor." cümlesinde günlük konuşma diline özgü eleştirel vurgular ve doğal söyleyiş mevcuttur.
   3. Diğer seçenekler daha çok teorik ve akademik bir üslupla kaleme alınmıştır.

6. Görüşmeci: Şiirlerinizde doğa betimlemeleri oldukça geniş yer tutuyor. Şehir hayatının gürültüsünden kaçıp kırsala sığınma arzusu mu bu?

   Şair: (I) Aslında tam olarak kaçış değil, aksine köklerime geri dönme çabasıdır.

   (II) Şehir insanı öğütürken, doğa insana unuttuğu insanlığını hatırlatır.

   (III) Son kitabımda yer alan şiirlerin yüzde sekseninde dağlar ve nehirler ana tema olarak işlenmiştir.

   (IV) Çünkü bana göre medeniyetin ilerlemesi ruhsal bir çoraklaşmayı da beraberinde getirmektedir.

   Bu mülakat parçasında numaralanmış cümlelerden hangisi kanıtlanabilirlik bakımından diğerlerinden farklıdır?

   1. I
   2. II
   3. III
   4. IV
   5. Hepsi özneldir
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Kanıtlanabilirlik, bir cümlenin nesnel (doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanabilen) ya da öznel (kişisel görüş içeren) olmasına bakılarak belirlenir.
   2. I numaralı cümle şairin kişisel anlayışını ve köklerine dönme çabasını ifade eder (öznel).
   3. II numaralı cümle doğanın insana unuttuğu insanlığını hatırlattığına dair kişisel bir yorumdur (öznel).
   4. III numaralı cümle son kitabındaki şiirlerin yüzde sekseninde dağlar ve nehirlerin işlendiğini söyler; bu oran sayısal bir veri olup kontrol edilebilir, yani nesneldir (kanıtlanabilir).
   5. IV numaralı cümle medeniyetin ilerlemesinin ruhsal çoraklaşma getirdiği yönünde şairin kişisel felsefi görüşüdür (öznel).

7. Gazeteci: Yazarlık serüveninizde sizi en çok besleyen kaynak ne olmuştur?

   Sanatçı: Çocukluğumun geçtiği taş sokaklar, pencere önündeki sardunyalar ve sabahları fırından gelen taze ekmek kokusu… Bunlar benim için sadece birer anı değil, her kitabımın gizli kahramanıdır.

   Bu mülakat parçasından hareketle mülakat türü ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

   1. Konuşmalar kurgulanmadan, tamamen doğaçlama bir sohbet havasında okura sunulur.
   2. Karşılıklı konuşmaya dayanan soru-cevap formunda oluşturulur.
   3. Görüşmecinin yönelttiği sorular, sanatçının iç dünyasını açığa çıkarmayı hedefler.
   4. Tanınmış kişilerin sanat anlayışları ve yaşamları hakkında okura bilgi aktarılır.
   5. Sanatçının kişisel izlenimleri ve geçmişine ait detaylar eserlerine yansıtılır.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Mülakatlar, ünlü ve alanında uzman kişilerle yapılan soru-cevap temelli görüşmelerdir ve bu metin de bu özelliktedir.
   2. Seçenekleri incelediğimizde diğer seçeneklerin parçayla örtüştüğü görülmektedir.
   3. Doğru seçenekte yer alan "Konuşmalar kurgulanmadan, tamamen doğaçlama bir sohbet havasında okura sunulur" ifadesi yanlıştır; çünkü mülakatlar gazetelerde veya dergilerde yayımlanmadan önce yazılı hale getirilirken edebi bir süzgeçten geçer, düzenlenir ve kurgulanır, tamamen doğaçlama değildir.