5. Sınıf Fen Bilimleri Basit Elektrik Devresinde Ampul Parlaklığını Etkileyen Değişkenler Karma Seviye Test 2 – 5 Soru (Çözümlü)

5. Sınıf Fen Bilimleri Basit Elektrik Devresinde Ampul Parlaklığını Etkileyen Değişkenler Karma Seviye Test 2 — sorular ve çözümler

5 soru · Fen Bilimleri · 5. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.

1. Su, elindeki özdeş pil ve ampullerle kurulu devre üzerinde bazı değişiklikler yaparak gözlemlerini not alıyor. Su'yun kurduğu iki farklı devrenin özellikleri şöyledir:

   • I. Devrede 2 pil ve 1 ampul vardır.
   • II. Devrede 1 pil ve 1 ampul vardır.

   Buna göre Su, bu iki devreyle hangi araştırmayı yapıyor olabilir?

   1. Pil sayısının ampul parlaklığına etkisi
   2. Ampul sayısının ampul parlaklığına etkisi
   3. Kablo uzunluğunun pil ömrüne etkisi
   4. Anahtarın açık veya kapalı olmasının duruma etkisi
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Su'yun kurduğu

   • I.
     devrede 2 pil ve 1 ampul vardır,
   • II.
     devrede ise 1 pil ve 1 ampul vardır.

   2) Her iki devrede de ampul sayıları aynı (1'er ampul) tutulmuştur.

   3) Devreler arasındaki tek fark pil sayısıdır (birinde 2 pil, diğerinde 1 pil vardır).

   4) Deneyde değiştirilen faktör pil sayısı olduğu için Su, pil sayısının ampul parlaklığına etkisini araştırmaktadır.

   5) Doğru seçenek: "Pil sayısının ampul parlaklığına etkisi".

2. Ömer, laboratuvarda kurduğu basit bir elektrik devresinde pil sayısını değiştirmeden ampul sayısını artırdığında ampul parlaklığının azaldığını gözlemliyor. Bu deneydeki bağımlı değişken aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Pil sayısı
   2. Ampul sayısı
   3. Bağlantı kablosu uzunluğu
   4. Ampul parlaklığı
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Bilimsel deneylerde, araştırmacının isteğine bağlı olarak değiştirilen faktöre bağımsız değişken denir.
   2. Araştırmacının yaptığı değişiklik sonucunda ortaya çıkan ve gözlemlenen sonuca bağımlı değişken denir.
   3. Soru metninde Ömer'in ampul sayısını artırdığı ve bunun sonucunda ampul parlaklığının azaldığını gözlemlediği belirtilmektedir.
   4. Burada gözlemlenen ve ölçülen durum ampul parlaklığıdır, dolayısıyla bağımlı değişken ampul parlaklığıdır.
   5. Doğru seçenek: "Ampul parlaklığı".

3. Zehra, hazırladığı bir sunumda elektrik devrelerindeki değişkenleri açıklarken şu tanımı yapıyor:

   'Deneyde merak edilen, araştırılan ve bağımsız değişkene bağlı olarak değişen durumdur.'

   Zehra'nın tanımını yaptığı değişken aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Bağımsız değişken
   2. Bağımlı değişken
   3. Kontrol edilen değişken
   4. Sabit tutulan değişken
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Bilimsel deneylerde araştırılan ve bağımsız değişkene bağlı olarak değişen, gözlenen duruma bağımlı değişken denir.
   2. Bağımsız değişken, bizim bilinçli olarak değiştirdiğimiz etkendir.
   3. Kontrol edilen değişken ise deney boyunca sabit tutulan etkendir.
   4. Zehra'nın tanımını yaptığı kavram bağımlı değişkendir.
   5. Doğru seçenek: "Bağımlı değişken".

4. Basit bir elektrik devresinde ampul parlaklığını etkileyen faktörlerle ilgili araştırma yapan Kerem, yaptığı tüm deneylerde sabit tuttuğu (kontrol edilen) değişkenleri belirlemek istiyor.

   Buna göre, pil sayısının ampul parlaklığına etkisini araştıran bir öğrencinin sabit tutması gereken değişken aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Pil sayısı
   2. Devredeki anahtarın konumu
   3. Ampul parlaklığı
   4. Ampul sayısı
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Pil sayısının ampul parlaklığına etkisinin incelendiği bir deneyde, araştırılan durum pil sayısıdır (bağımsız değişken).
   2. Deneyin geçerli olabilmesi için pil sayısı dışındaki tüm diğer değişkenlerin sabit tutulması gerekir.
   3. Sabit tutulan (kontrol edilen) değişkenlerden biri de devredeki ampul sayısıdır, çünkü ampul sayısı değiştirilirse sonuç pil sayısından mı yoksa ampul sayısından mı kaynaklandı anlaşılamaz.
   4. Bu nedenle ampul sayısı sabit tutulmalıdır.
   5. Doğru seçenek: "Ampul sayısı".

5. Bir öğrenci, ampul sayısının ampul parlaklığına etkisini incelemek için kuracağı deneyde aşağıdaki düzeneklerden hangisini kullanmalıdır?

   1. 1 pil ve 1 ampullü bir devre ile 1 pil ve 2 ampullü bir devreyi karşılaştırmalıdır.
   2. 1 pil ve 1 ampullü bir devre ile 2 pil ve 1 ampullü bir devreyi karşılaştırmalıdır.
   3. 2 pil ve 2 ampullü bir devre ile 3 pil ve 3 ampullü bir devreyi karşılaştırmalıdır.
   4. 1 pil ve 3 ampullü bir devre ile 3 pil ve 1 ampullü bir devreyi karşılaştırmalıdır.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Ampul sayısının ampul parlaklığına etkisini incelemek için 'bağımsız değişken' ampul sayısı olmalıdır.
   2. Bağımsız değişkenin ampul sayısı olabilmesi için karşılaştırılan iki devrede ampul sayıları farklı, pil sayıları ise aynı olmalıdır.
   3. "1 pil ve 1 ampullü bir devre ile 1 pil ve 2 ampullü bir devreyi karşılaştırmalıdır" seçeneğinde birinci devre 1 pil ve 1 ampullü, ikinci devre 1 pil ve 2 ampullüdür (pil sayıları sabit, ampul sayıları farklıdır).
   4. Bu düzenek ampul sayısının etkisini incelemek için uygundur.
   5. Doğru seçenek: "1 pil ve 1 ampullü bir devre ile 1 pil ve 2 ampullü bir devreyi karşılaştırmalıdır".