5. Sınıf Fen Bilimleri Isı ve Sıcaklık Karşılaştırması ve Isı Alışverişi Karma Seviye Test 3 – 5 Soru (Çözümlü)

5. Sınıf Fen Bilimleri Isı ve Sıcaklık Karşılaştırması ve Isı Alışverişi Karma Seviye Test 3 — sorular ve çözümler

5 soru · Fen Bilimleri · 5. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.

1. Ece, günlük yaşamda karşılaştığı olayları inceleyerek hangilerinin ısı alışverişi ile ilgili olduğunu belirlemek istemektedir. Buna göre Ece'nin verdiği aşağıdaki örneklerden hangisi ısı alışverişi ile açıklanamaz?

   1. Kış gününde dışarıda bırakılan demir bankın dokunulduğunda soğuk hissedilmesi
   2. Sıcak çayın içerisine bırakılan metal kaşığın bir süre sonra el yakması
   3. Buzdolabından çıkarılan tereyağının odada bir süre bekletilince yumuşaması
   4. Oda sıcaklığında bekletilen cam bardaktaki suyun kendi kendine kaynamaya başlaması
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Isı alışverişi, sıcaklıkları farklı maddeler arasında gerçekleşir.
   2. Demir bankın soğuk hissedilmesi, sıcak çayın kaşığı ısıtması ve buzdolabından çıkan tereyağının odadaki havadan ısı alarak yumuşaması ısı alışverişi ile açıklanır.
   3. Oda sıcaklığında bekletilen suyun kendi kendine kaynamaya başlaması gerçekleşmez; bu olay ısı alışverişi ile açıklanamaz.

2. Aras, sırasıyla sıcaklıkları 10 °C, 40 °C ve 70 °C olan özdeş üç kaptaki suları incelemektedir. Aras bu sularla ilgili olarak;

   • I.
     10 °C ve 40 °C'deki sular karıştırılırsa 40 °C'deki su ısı verir.
   • II.
     40 °C ve 70 °C'deki sular karıştırıldığında son sıcaklık 70 °C'den büyük olamaz.
   • III.
     Üç kaptaki su eşit miktarda karıştırılırsa aralarında hiç ısı alışverişi olmaz çünkü sıcaklıkları farklıdır. ifadelerinden hangilerini söyleyebilir?
   1. Yalnız I
   2. I ve II
   3. II ve III
   4. I, II ve III
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Isı akışı sıcaklığı yüksek olandan düşük olana doğrudur. 10 °C ve 40 °C'deki sular karıştırıldığında 40 °C'deki su ısı verir, birinci ifade doğrudur.
   2. 40 °C ve 70 °C'deki sular karıştırıldığında karışımın son sıcaklığı iki değer arasında olur, yani 70 °C'den büyük olamaz, ikinci ifade doğrudur.
   3. Sıcaklıkları farklı olan maddeler karıştırıldığında aralarında ısı alışverişi olur; sıcaklıklarının farklı olması ısı alışverişinin olmamasını değil, tam aksine gerçekleşmesini sağlar, üçüncü ifade yanlıştır.
   4. Bu durumda I ve II doğrudur.

3. Selin, laboratuvarda özdeş kaplar kullanarak sıcaklıkları ve miktarları farklı olan sularla bir deney tasarlamıştır. Bu deneyde kaplardaki suları birbirine karıştırmış ve son sıcaklıkları gözlemlemiştir. Sıvıların karıştırılmasıyla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi kesinlikle doğrudur?

   1. Karıştırılan sıvıların son sıcaklığı, ilk sıcaklığı yüksek olan sıvının sıcaklığından daha büyük olur.
   2. Eşit miktarda sıvılar karıştırıldığında karışımın son sıcaklığı her zaman sıcak sıvının ilk sıcaklığına eşit olur.
   3. Isı alışverişi sırasında sadece sıcaklığı düşük olan sıvı ısı alır, sıcaklığı yüksek olan sıvı ise hiç ısı vermez.
   4. Sıcaklıkları farklı iki sıvı karıştırıldığında, ısı alışverişi sıvıların sıcaklıkları eşitleninceye kadar devam eder.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Sıcaklıkları farklı iki madde birbiriyle temas ettirildiğinde veya karıştırıldığında aralarında sıcaklıkları eşitleninceye kadar ısı alışverişi gerçekleşir.
   2. Bu temel fiziksel kurala göre seçenekleri incelediğimizde, "Sıcaklıkları farklı iki sıvı karıştırıldığında, ısı alışverişi sıvıların sıcaklıkları eşitleninceye kadar devam eder" seçeneğindeki ifade ısı alışverişinin tanımını ve kuralını tam olarak ve kesinlikle doğru bir şekilde açıklamaktadır.

4. Yusuf, evde hazırladığı bir etkinlikte özdeş iki bardaktan birine sıcaklığı 80 °C olan çay, diğerine ise sıcaklığı 20 °C olan su koyup bir süre oda sıcaklığında bekletmiştir. Süre sonunda çayın sıcaklığının azaldığını, suyun sıcaklığının ise bir miktar arttığını gözlemlemiştir. Bu deneyle ilgili yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

   1. Çayın içerisindeki toplam ısı miktarı artmıştır.
   2. Su, çaya sıcaklık enerjisi vermiştir.
   3. Çaydan suya doğru ısı akışı gerçekleşmiştir çünkü ısı, sıcaklığı yüksek olan maddeden sıcaklığı düşük olan maddeye akar.
   4. Çayın ve suyun sıcaklıkları odada eşitlendikten sonra ısı alışverişi devam etmiştir.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Isı, sıcaklığı yüksek olan bir maddeden sıcaklığı düşük olan bir maddeye doğru akar.
   2. Çayın sıcaklığı 80 °C, suyun sıcaklığı ise 20 °C olduğundan ısı çaydan suya doğru geçmiştir.
   3. Bu durum "Çaydan suya doğru ısı akışı gerçekleşmiştir çünkü ısı, sıcaklığı yüksek olan maddeden sıcaklığı düşük olan maddeye akar" seçeneğinde doğru ifade edilmiştir.

5. 📐

   Özdeş bir kapta bulunan saf bir sıvıya özdeş ısıtıcı ile ısı verilmektedir. Sıvının sıcaklığının zamana bağlı değişimini gösteren yukarıdaki grafik incelendiğinde, 0. dakikadan 10. dakikaya kadar gerçekleşen süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

   1. 0 ile 5. dakikalar arasında sıvının sıcaklığı artarken, 5 ile 10. dakikalar arasında sıcaklık sabit kalmıştır çünkü bu süre zarfında saf madde hâl değiştirmektedir.
   2. Sıvı bu süre zarfında hiç ısı almamıştır.
   3. 5 ile 10. dakikalar arasında sıvı ısı almayı bırakmış ve sıcaklığı bu yüzden sabit kalmıştır.
   4. Sıvının ilk sıcaklığı 50 °C olup zamanla 10 °C'ye düşmüştür.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Verilen grafikte 0. dakikada sıcaklığın 10 °C olduğu, 5. dakikada sıcaklığın 50 °C'ye ulaştığı ve 5. dakikadan 10. dakikaya kadar sıcaklığın 50 °C'de sabit kaldığı görülmektedir.
   2. Saf maddeler hal değiştirirken aldıkları ısıyı sıcaklıklarını artırmak için değil hal değiştirmek için kullanırlar, bu yüzden sıcaklıkları sabit kalır.
   3. Buna göre "0 ile 5. dakikalar arasında sıvının sıcaklığı artarken, 5 ile 10. dakikalar arasında sıcaklık sabit kalmıştır çünkü bu süre zarfında saf madde hâl değiştirmektedir" seçeneğindeki açıklama grafikle tam olarak uyuşmaktadır.