5. Sınıf Fen Bilimleri Maddenin Hâl Değişimi Kolay Seviye Test 1 — sorular ve çözümler
10 soru · Fen Bilimleri · 5. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.
Donma olayı sırasında maddelerin ısı alışverişi ve tanecikler arasındaki boşluk değişimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Madde ısı verir, tanecikler arasındaki boşluk artar.
- Madde ısı alır, tanecikler arasındaki boşluk artar.
- Madde ısı verir, tanecikler arasındaki boşluk azalır.
- Madde ısı alır, tanecikler arasındaki boşluk azalır.
Cevap ve çözüm
Cevap: C)
- Donma olayı, bir maddenin sıvı hâlden katı hâle geçmesidir.
- Maddenin sıvı hâlden katı hâle geçerken çevreye ısı vermesi gerekir.
- Katı hâldeki maddelerin tanecikleri arasındaki boşluk, sıvı hâldekilere göre daha azdır.
- Bu nedenle donma sırasında tanecikler arasındaki boşluk azalır.
- Doğru seçenek: "Madde ısı verir, tanecikler arasındaki boşluk azalır".
Güneşli bir günde dışarıda unutulan ıslak çamaşırların bir süre sonra kuruduğu gözlemlenmiştir. Bu olayda çamaşırlar üzerindeki suyun kuruması hangi hâl değişimine örnektir?
- Kırağılaşma
- Yoğuşma
- Erime
- Buharlaşma
Cevap ve çözüm
Cevap: D)
- Islak çamaşırların üzerindeki su sıvı hâldedir.
- Çamaşırların kuruması suyun ısı alarak gaz hâline (su buharına) geçmesi ile gerçekleşir.
- Sıvı hâlden gaz hâline geçiş buharlaşma olarak adlandırılır.
- Doğru seçenek "Buharlaşma" şıkkıdır.
Kış aylarında sabah erken saatlerde araba camlarının üzerinde buz tabakasının oluştuğu gözlenir. Havadaki su buharının doğrudan buz hâline gelmesi olarak açıklanan bu olay aşağıdakilerden hangisidir?
- Yoğuşma
- Kırağılaşma
- Donma
- Süblimleşme
Cevap ve çözüm
Cevap: B)
- Havadaki gaz (su buharı) hâlindeki suyun soğuk yüzeylerde doğrudan katı hâle (buz tabakasına) geçmesi kırağılaşma olarak adlandırılır.
- Doğru seçenek "Kırağılaşma" şıkkıdır.
Saf bir katının erimesi veya saf bir sıvının kaynaması sırasında maddelerin sıcaklığı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Hâl değişimi süresince sıcaklık sürekli artar.
- Hâl değişimi süresince sıcaklık sabit kalır.
- Hâl değişimi süresince sıcaklık sürekli azalır.
- Önce artar sonra sıfırlanır.
Cevap ve çözüm
Cevap: B)
- Saf maddeler hâl değiştirirken (erime, kaynama vb.) aldıkları veya verdikleri ısı sıcaklığı artırmak veya azaltmak yerine hâl değişiminde kullanılır.
- Bu nedenle saf maddelerin hâl değişimi süresince sıcaklığı sabit kalır.
- Doğru seçenek "Hâl değişimi süresince sıcaklık sabit kalır" şıkkıdır.
📐
Şekilde gösterilen hâl değişim akış şemasına göre, sıvı bir maddenin ısı vererek katı hâle geçmesi olayı aşağıdakilerden hangisidir?
- Buharlaşma
- Erime
- Yoğuşma
- Donma
Cevap ve çözüm
Cevap: D)
- Sıvı hâldeki bir maddenin ısı vererek katı hâle geçmesi olayı donma olarak adlandırılır.
- Bu tanım "Donma" seçeneğinde verilmiştir.
- Doğru seçenek "Donma" şıkkıdır.
Aşağıdaki olayların hangisinde "süblimleşme" olayı gerçekleşmektedir?
- Naftalinin oda sıcaklığında bir süre sonra küçülmesi
- Çaydanlıktaki suyun kaynatılmasıyla buhar çıkması
- Buzdolabındaki suyun buz hâline gelmesi
- Yaz aylarında dondurmanın erimesi
Cevap ve çözüm
Cevap: A)
- Süblimleşme, katı bir maddenin sıvı hâle geçmeden doğrudan gaz hâline geçmesi olayıdır.
- Naftalin oda sıcaklığında katı hâlden doğrudan gaz hâline geçer (süblimleşir) ve zamanla küçülür.
- Çaydanlıktaki suyun buharlaşması sıvıdan gaza geçiştir.
- Suyun buz hâline gelmesi sıvıdan katıya (donma) geçiştir.
- Dondurmanın erimesi katıdan sıvıya geçiştir.
- Doğru seçenek: "Naftalinin oda sıcaklığında bir süre sonra küçülmesi".
Katı hâldeki bir maddenin ısı alarak doğrudan gaz hâline geçmesi olayı aşağıdakilerden hangisidir?
- Süblimleşme
- Kırağılaşma
- Erime
- Buharlaşma
Cevap ve çözüm
Cevap: A)
- Maddelerin katı hâlden doğrudan gaz hâline geçmesine süblimleşme denir.
- Katı hâldeki bir maddenin ısı alarak bu değişimi gerçekleştirmesi seçeneklerde süblimleşme olarak verilmiştir.
- Doğru seçenek "Süblimleşme" şıkkıdır.
Sıvı bir maddenin ısı alarak gaz hâline geçmesi olayı aşağıdakilerden hangisidir?
- Kırağılaşma
- Yoğuşma
- Donma
- Buharlaşma
Cevap ve çözüm
Cevap: D)
- Sıvı bir maddenin ısı alarak gaz hâline geçmesi olayı buharlaşmadır.
- Doğru seçenek "Buharlaşma" şıkkıdır.
Buzdolabından çıkarılan soğuk su şişesinin dış yüzeyinde bir süre sonra su damlacıklarının oluştuğu görülmüştür. Bu olayın gerçekleşmesinde rol oynayan hâl değişimi aşağıdakilerden hangisidir?
- Süblimleşme
- Buharlaşma
- Yoğuşma
- Donma
Cevap ve çözüm
Cevap: C)
- Soğuk şişenin dış yüzeyi soğuk olduğu için havadaki su buharı bu yüzeye çarparak ısı verir.
- Gaz hâlindeki su buharının ısı vererek sıvı hâle geçmesi yoğuşma olarak adlandırılır.
- Doğru seçenek "Yoğuşma" şıkkıdır.
Aşağıdaki olaylardan hangisinde madde ısı alarak hâl değiştirir?
- Buzdolabına konulan suyun donması
- Ayna üzerine üflendiğinde su damlacıklarının oluşması
- Katı çikolatanın sıcak odada erimesi
- Kış sabahı camlarda kırağı oluşması
Cevap ve çözüm
Cevap: C)
- Maddenin erimesi için ısı alması gerekir.
- Katı çikolatanın sıcak odada erimesi ısı alarak gerçekleşen bir hâl değişimidir.
- Donma, yoğuşma ve kırağılaşma olayları ısı vererek gerçekleşir.
- Doğru seçenek "Katı çikolatanın sıcak odada erimesi" şıkkıdır.
Soru-cevap kartları
Bu testin konularına ait 20 kısa soru-cevap. Önce kendin cevaplamaya çalış, sonra açıp kontrol et.
🃏 Online çalış🖨 Kart olarak yazdır📝 Çalışma kâğıdı📄 Soru-cevap listesi
Katı bir maddenin ısı alarak sıvı hâle geçmesine ne ad verilir?
Erime
Sıvı bir maddenin ısı vererek katı hâle geçmesine ne denir?
Donma
Sıvı bir maddenin ısı alarak gaz hâline geçiş sürecine ne ad verilir?
Buharlaşma
Gaz hâldeki bir maddenin ısı vererek sıvı hâle geçmesine ne denir?
Yoğuşma / Yoğunlaşma
Katı bir maddenin sıvı hâle geçmeden doğrudan gaz hâline geçmesine hangi ad verilir?
Süblimleşme
Gaz hâldeki bir maddenin sıvı hâle geçmeden doğrudan katı hâle geçmesine ne denir?
Kırağılaşma
Hâl değişimi sırasında maddeler çevrelerinden ne alışverişi yapar?
Isı
Erime ve buharlaşma olaylarında madde çevreye ısı mı verir, yoksa ısı mı alır?
Isı alır
Donma ve yoğuşma olaylarında madde çevreye ısı mı verir, yoksa ısı mı alır?
Isı verir
Naftalinin oda sıcaklığında zamanla gaz hâline geçmesi hangi hâl değişimi olayına örnektir?
Süblimleşme
Kış sabahlarında bitkilerin yapraklarında buz kristalleri oluşması hangi olaya örnektir?
Kırağılaşma
Buzdolabından çıkan soğuk su şişesinin dış yüzeyinde su damlacıklarının oluşması hangi hâl değişimiyle açıklanır?
Yoğuşma / Yoğunlaşma
Güneşte kalan ıslak çamaşırların kuruması hangi olaya örnektir?
Buharlaşma
Kışın göllerin ve akarsuların yüzeyinin buz tutması hangi olaya örnektir?
Donma
Dondurmanın sıcak bir ortamda bekletildiğinde sıvılaşması hangi hâl değişimi olayına girer?
Erime
Buharlaşma suyun hangi sıcaklık değerlerinde gerçekleşebilir?
Her sıcaklıkta
Saf maddelerin hâl değişimi süresince sıcaklıkları nasıl bir değişim gösterir?
Sabit kalır
Karpuzun kesilip güneşte bekletildiğinde serinlemesi hangi olayın sonucudur?
Buharlaşma
Yeryüzündeki su kaynaklarının buharlaşıp bulutları oluşturması ve ardından tekrar yeryüzüne dönmesi sürecinde hangi olaylar sırasıyla gerçekleşir?
Buharlaşma ve yoğuşma
Katıdan sıvıya geçişte maddenin tanecikleri arasındaki boşluk miktarı nasıl değişir?
Artar