9. Sınıf Biyoloji Bilim Etiği Kolay Seviye Test 1 – 10 Soru (Çözümlü)

9. Sınıf Biyoloji Bilim Etiği Kolay Seviye Test 1 — sorular ve çözümler

10 soru · Biyoloji · 9. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.

1. Aşağıdakilerden hangisi bilimsel araştırmalarda yapılan etik dışı (bilim etiğine aykırı) davranışlardan biri olarak değerlendirilemez?

   1. Araştırma sonuçlarını desteklemeyen verileri kasıtlı olarak yayımlamamak
   2. Başka bir araştırmacının verilerini izinsiz olarak kendi çalışması gibi göstermek
   3. Elde edilen bulguların güvenilir kaynaklardan doğrulanması
   4. Bilimsel raporda çalışmaya hiçbir katkısı olmayan kişilerin adını yazmak
   5. Anket sonuçlarını istenilen sonuca ulaşacak şekilde değiştirmek
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Soru etik dışı OLMAYAN davranışı soruyor.
   2. A (desteklemeyen verileri yayımlamamak), B (izinsiz veri kullanmak), D (katkısı olmayanı yazar yapmak) ve E (anket sonuçlarını değiştirmek) etik dışıdır.
   3. C'deki bulguların güvenilir kaynaklardan doğrulanması etik ve bilimsel bir davranıştır.
   4. Sonuç: C.

2. Canlılar üzerinde yapılan deneylerde veya insan katılımcıların yer aldığı çalışmalarda aşağıdakilerden hangisinin gözetilmesi bilim etiğinin temel gerekliliklerindendir?

   1. Elde edilen tüm kişisel verilerin internette herkese açık paylaşılması
   2. Deneklere hiçbir bilgilendirme yapılmadan çalışmanın bitirilmesi
   3. Katılımcılara karşı olabildiğince baskı uygulanması
   4. Araştırmanın bitiş süresinin maliyetten bağımsız olarak uzatılması
   5. Deneklerin haklarının, güvenliğinin ve gönüllülük esasının korunması
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. Bilim etiği, araştırmaların dürüst, güvenli ve insan ile canlı haklarına saygılı yürütülmesini gerektirir.
   2. Canlılar veya insanlar üzerinde çalışırken denekler bilgilendirilmeli, gönüllü olmalı, güvenlikleri ve hakları korunmalıdır.
   3. A kişisel verilerin gizliliğini ihlal eder, B bilgilendirmeyi yok sayar, C baskı uygular; D'deki maliyetten bağımsız uzatma ise etik bir gereklilik değildir.
   4. Yalnızca E etik ilkelere uygundur.

3. Bilimsel araştırmalarda anket veya deneyler sonucunda elde edilen verilerin güvenilir ve doğru olması neden büyük önem taşır?

   1. Sadece teorik bilgileri pratikten tamamen soyutlamak için
   2. Deney süresini olabildiğince uzatmak için
   3. Bağımsız değişken sayısını sabitlemek için
   4. Araştırmacının kişisel popülaritesini artırmak için
   5. Bilimsel bilginin doğruluğunu ve çalışmanın geçerliliğini sağlamak için
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. Veriler bilimsel sonuçların temelidir.
   2. Verilerin doğru ve güvenilir olması bilginin doğruluğunu ve çalışmanın geçerliliğini sağlar.
   3. Diğer seçenekler amaç olarak anlamsız veya yanlıştır.
   4. Sonuç: E.

4. Bilimsel bir araştırmada başka bir araştırmacının yayımlamış olduğu kitaptan, makaleden veya internet sitesinden bilgi alındığında aşağıdakilerden hangisinin yapılması zorunludur?

   1. Yazarın izniyle makalenin satın alınması
   2. Kaynak gösterilmesi
   3. Bilgilerin ezberlenmesi
   4. Metnin kelime bazında tamamen değiştirilmesi
   5. Orijinal yayının imha edilmesi
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Başkasının yayımlanmış bilgisini kullanırken emeğe saygı gerekir.
   2. Bunun yolu kaynak göstermektir; bu intihali de önler.
   3. Diğer seçenekler gereksiz veya yanlıştır.
   4. Sonuç: Kaynak gösterilmesi.

5. Bilimsel bir araştırmada elde edilen anket verilerinin ve gözlem sonuçlarının değiştirilmeden, tarafsız bir şekilde sunulması hangi kavramla doğrudan ilişkilidir?

   1. Bilim etiği
   2. Öznel değerlendirme
   3. Deney tasarımı
   4. Hipotez oluşturma
   5. Kontrollü deney
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Soru, verilerin değiştirilmeden ve tarafsız sunulmasının hangi kavramla ilgili olduğunu soruyor.
   2. Verilerin çarpıtılmaması, dürüstlük ve tarafsızlık ilkeleridir; bunlar bilim etiğinin temelidir.
   3. Diğer seçenekler (öznel değerlendirme, deney tasarımı, hipotez, kontrollü deney) yöntemle ilgilidir, veri dürüstlüğüyle doğrudan ilgili değildir.
   4. Sonuç: Bilim etiği.

6. Aşağıdakilerden hangisi bilimsel araştırmalarda uyulması gereken etik ilkeler arasında yer almaz?

   1. Araştırma verilerini tarafsız ve dürüst bir şekilde analiz etmek
   2. Yararlanılan tüm kaynakları eksiksiz göstermek
   3. Araştırma sonuçlarını istenilen sonuca göre uydurmak
   4. İnsan veya hayvan deneklerin haklarına ve sağlığına saygı duymak
   5. Çalışmaya katkı sağlayan kişilerin haklarını gözetmek
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Soru etik ilkeler arasında YER ALMAYANI soruyor.
   2. A, B, D ve E etik ilkelerdir: tarafsız analiz, kaynak gösterme, denek haklarına saygı, katkı sağlayanların haklarını gözetme.
   3. C'deki sonuçları istenilen sonuca göre uydurmak etik dışıdır.
   4. Sonuç: C.

7. Aşağıdaki durumlardan hangisi bilimsel araştırmalarda tarafsızlık ve dürüstlük ilkelerine tamamen uygundur?

   1. Anket sonuçlarının araştırmacının çıkarlarına göre düzenlenmesi
   2. Sadece hipotezi destekleyen verilerin rapora yazılması
   3. Beğenilmeyen verilerin deney masasından silinmesi
   4. Elde edilen tüm bulguların taraflı olmadan, olduğu gibi bilim dünyasına duyurulması
   5. Başka araştırmacıların yazılarının izinsiz kopyalanması
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Tarafsızlık ve dürüstlük, verilerin çarpıtılmadan, olduğu gibi raporlanmasını gerektirir.
   2. A veri manipülasyonudur, B seçici veri sunmadır, C veri gizleme/silmedir, E intihaldir.
   3. D tüm bulguların taraf tutmadan, olduğu gibi paylaşılmasını ifade eder; ilkelere tamamen uygundur.

8. Bilimsel bir makalede veya raporda başka bir araştırmacıya ait veriler, cümleler veya bulgular kaynak gösterilmeden kullanıldığında hangi etik dışı durum ortaya çıkar?

   1. Bağımlı değişken değişimi
   2. Deney hatası
   3. Hipotez çelişkisi
   4. İntihal (Aşırma)
   5. Öznel çıkarım
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Başkasının veri, cümle veya bulgusunu kaynak göstermeden kullanmak intihal (aşırma) olarak adlandırılır.
   2. Diğer seçenekler yöntemle ilgili terimlerdir.
   3. Sonuç: İntihal.

9. Bilimsel bir araştırma raporunda, çalışmanın gerçekleştirilmesinde ve yazılmasında hiçbir katkısı veya emeği bulunmayan kişilerin isimlerinin yazar listesine eklenmesi aşağıdakilerden hangisine aykırıdır?

   1. Deney basamaklarına
   2. Bilim etiğine
   3. Hipotez kurallarına
   4. Bağımsız değişken seçimine
   5. Gözlem yöntemine
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Katkısı olmayan kişileri yazar olarak eklemek bilimsel dürüstlük ilkesine aykırıdır.
   2. Bu durum bir etik ihlalidir; deney basamakları, hipotez vb. yöntemsel kavramlarla ilgili değildir.
   3. Sonuç: Bilim etiğine.

10. Bir araştırmacının yaptığı deneyin sonuçları kurduğu hipotezi desteklemediğinde, aşağıdakilerden hangisini yapması bilim etiğine ve bilimsel yönteme en uygundur?

    1. Sonuçları değiştirmeden olduğu gibi rapor etmek ve gerekirse hipotezi gözden geçirmek
    2. Hipotez doğru çıksın diye deney verilerini değiştirmek
    3. İstediği sonuca ulaştıran veriler dışındaki tüm verileri yok saymak
    4. Çalışmayı hiç kimseyle paylaşmayıp rapora yalan sonuçlar yazmak
    5. Verileri saklayıp sanki hipotez doğrulanmış gibi yayınlamak
    Cevap ve çözüm

    Cevap: A)

    1. Hipotez desteklenmese de bu bilimsel olarak değerli bir sonuçtur.
    2. Etik davranış, verileri değiştirmeden raporlamak ve hipotezi gözden geçirmektir.
    3. B, C, D ve E veri çarpıtma veya gizlemedir, etik dışıdır.
    4. Sonuç: A.