9. Sınıf Kimya Atom Teorileri ve Atomun Yapısı Orta Seviye Test 1 – 10 Soru (Çözümlü)

9. Sınıf Kimya Atom Teorileri ve Atomun Yapısı Orta Seviye Test 1 — sorular ve çözümler

10 soru · Kimya · 9. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.

1. Antik Yunan döneminde her şeyin temelinde bölünemez olan atomların bulunduğunu ilk kez savunan ve bu görüşüyle atom kavramına temel oluşturan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

   1. John Dalton
   2. Demokritos
   3. Aristoteles
   4. J. J. Thomson
   5. Empedokles
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Antik Yunan'da maddenin bölünemeyen en küçük parçacıklardan (atomos) oluştuğunu ilk savunan kişi Demokritos'tur.
   2. Dalton ve Thomson modern dönem bilim insanlarıdır; Aristoteles ve Empedokles ise atomculuğa karşı dört element görüşünü savunmuştur.
   3. Doğru cevap Demokritos'tur.

2. Bohr atom teorisine göre, temel hâldeki bir atomun dışarıdan enerji alarak üst enerji düzeyine geçmesi ve bu durumun hemen ardından ışıma yaparak fazla enerjisini yayması olayları sırasıyla hangi kavramlarla adlandırılır?

   1. Emisyon ve absorbsiyon
   2. Absorbsiyon ve iyonizasyon
   3. İyonizasyon ve emisyon
   4. Absorbsiyon ve emisyon
   5. Emisyon ve iyonizasyon
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Atomun dışarıdan enerji alarak üst enerji düzeyine geçmesine absorbsiyon (soğurma) denir.
   2. Uyarılmış atomun fazla enerjisini ışıma ile yayarak alt düzeye dönmesine emisyon denir.
   3. Sıra: absorbsiyon, sonra emisyon.

3. Bohr atom teorisine göre, temel hâldeki bir atomun dışarıdan enerji alarak elektronunu daha yüksek enerji düzeyine çıkarması ve bu durumun hemen ardından ışıma yaparak fazla enerjisini yayması olayları sırasıyla hangi kavramlarla adlandırılır?

   1. İyonizasyon - Süblimleşme
   2. Emisyon - Absorbsiyon
   3. Absorbsiyon - Emisyon
   4. Uyarılma - İyonlaşma
   5. Kondenzasyon - Radyasyon
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Atomun dışarıdan enerji alıp elektronunu üst enerji düzeyine çıkarmasına enerji soğurma (absorbsiyon) denir; atom uyarılmış olur.
   2. Elektronun üst düzeyden alt düzeye inerek fazla enerjiyi ışıma ile yaymasına emisyon denir.
   3. Sıralama Absorbsiyon - Emisyon'dur.

4. Bohr atom teorisinin yetersiz kaldığı durumlar göz önüne alındığında, aşağıdaki sistemlerden hangisinin elektron davranışı bu teori ile açıklanabilir?

   1. ${}_{11}\text{Na}$ atomu
   2. ${}_{6}\text{C}$ atomu
   3. ${}_{8}\text{O}$ atomu
   4. ${}_{1}\text{H}$ atomu
   5. ${}_{26}\text{Fe}$ atomu
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Bohr teorisi yalnızca tek elektronlu sistemleri (H, He+, Li2+ gibi) açıklayabilir.
   2. Seçeneklerde yalnızca 1H atomu tek elektronludur.
   3. Diğerleri (C, O, Na, Fe) çok elektronlu atomlardır.

5. Aşağıdaki ifadelerden hangisi bir elementin kimliğini doğrudan belirleyen temel özelliktir?

   1. Nötron sayısı
   2. Toplam nükleon sayısı
   3. Elektron sayısı
   4. Çekirdeğindeki proton sayısı
   5. Toplam tanecik sayısı
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Bir elementin kimliğini belirleyen özellik atom numarasıdır, yani çekirdekteki proton sayısıdır.
   2. Aynı elementin atomlarında nötron sayısı (izotoplar) ve elektron sayısı (iyonlar) değişebilir, ama proton sayısı değişirse element değişir.
   3. Nükleon sayısı (kütle numarası) ve toplam tanecik sayısı da izotoplarda ve iyonlarda değişir, bu yüzden kimliği belirlemez.
   4. Doğru cevap D seçeneğidir.

6. J. J. Thomson atom modeli ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

   1. Atomun merkezinde yüksüz taneciklerin bulunduğunu ilk kez deneysel olarak kanıtlar.
   2. Elektronların çekirdek etrafında dairesel yörüngelerde hareket ettiğini savunur.
   3. Atomun kütlesinin büyük kısmının merkezdeki çok küçük bir hacimde toplandığını belirtir.
   4. Elektronların belirli bir konumu ve hızı aynı anda belirlenemeyeceğini ifade eder.
   5. Atomun artı yükten oluşan küre içinde negatif yüklü elektronların gömülü olduğu üzümlü kek modelidir.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. Thomson modeli 'üzümlü kek' modelidir.
   2. Bu modelde atom pozitif yüklü bir küredir ve negatif yüklü elektronlar bu kürenin içine gömülüdür.
   3. A Chadwick'in çalışmalarına, B Bohr'a, C Rutherford'a, D Heisenberg'e aittir. Doğru cevap E.

7. Bir element atomunun çekirdeğinde 12 proton ve 12 nötron bulunduğu bilinmektedir. Bu atom ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

   1. Nötr hâldeki elektron sayısı 12'dir.
   2. Kütle numarası 12'dir.
   3. Atom numarası 24'tür.
   4. Çekirdeğindeki toplam tanecik sayısı 12'dir.
   5. Katman elektron dağılımı $2)\,8)\,1)$ şeklindedir.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Proton sayısı 12 olduğundan atom numarası 12'dir (C yanlış).
   2. Kütle numarası 12 + 12 = 24'tür (B yanlış); çekirdekteki tanecik sayısı da 24'tür (D yanlış).
   3. Nötr atomda elektron sayısı proton sayısına eşittir: 12 (A doğru).
   4. 12 elektronun katman dağılımı 2) 8) 2) şeklindedir; 2) 8) 1) değildir (E yanlış).
   5. Doğru cevap A.

8. Aşağıdakilerden hangisi modern atom teorisinde kullanılan "orbital" kavramının tanımıdır?

   1. Elektronların çekirdek etrafında izlediği dairesel ve dikey yörüngelerdir.
   2. Elektronun hızının ve konumunun aynı anda tam olarak belirlendiği dairesel çizgilerdir.
   3. Yalnızca tek elektronlu sistemlerde elektronların sabit hızla döndüğü enerji katmanlarıdır.
   4. Atomun kütlesinin tamamının toplandığı merkezî küresel çekirdektir.
   5. Elektronların çekirdek çevresinde bulunma olasılığının yüksek olduğu hacimsel bölgelerdir.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. Modern atom teorisinde elektronun konumu ve hızı aynı anda kesin belirlenemez (Heisenberg belirsizlik ilkesi).
   2. Bu nedenle yörünge yerine bulunma olasılığından söz edilir.
   3. Orbital, elektronun çekirdek çevresinde bulunma olasılığının yüksek olduğu üç boyutlu bölgedir (E).
   4. A, B ve C Bohr modelindeki yörünge ve katman fikrini, D ise çekirdeği anlatır.
   5. Doğru seçenek E'dir.

9. Rutherford'un yaptığı alfa saçılması deneyi sonucunda elde ettiği veriler değerlendirildiğinde atom modeli ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılmıştır?

   1. Atomun merkezinde pozitif yüklerin toplandığı çok küçük bir çekirdek ve büyük bir boşluk olduğu
   2. Elektronların çekirdek etrafında belirli dairesel yörüngelerde dolandığı
   3. Atomun içi dolu, bölünemez küresel taneciklerden oluştuğu
   4. Negatif yüklerin artı yüklü küre içine homojen olarak dağıldığı
   5. Elektronların dalga özelliği göstererek bulut oluşturduğu
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Rutherford, alfa parçacıklarını ince altın levhaya gönderdi.
   2. Parçacıkların çoğu doğrudan geçti, az bir kısmı saptı veya geri döndü.
   3. Bu sonuç, atomun büyük kısmının boşluk olduğunu ve pozitif yüklü, küçük ve yoğun bir çekirdek bulunduğunu gösterir.

10. Modern atom teorisinde kullanılan "orbital" kavramı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    1. Atomun kütlesinin tamamının toplandığı merkezî küresel kısımdır.
    2. Elektronların üzerinde sabit hızla hareket ettiği dairesel çizgisel yollardır.
    3. Elektronların çekirdek çevresinde bulunma olasılığının yüksek olduğu bölgelerdir.
    4. Yalnızca tek elektronlu sistemlerde geçerli olan enerji basamaklarıdır.
    5. Yüksüz taneciklerin çekirdekte yerleştiği özel alanlardır.
    Cevap ve çözüm

    Cevap: C)

    1. Modern atom teorisinde elektronun yeri kesin belirlenemediğinden olasılık kavramı kullanılır.
    2. Orbital, elektronun çekirdek çevresinde bulunma olasılığının yüksek olduğu bölgedir.
    3. Dairesel yörünge, çekirdeğin kütlesi veya nötronlarla ilgili seçenekler yanlıştır.