9. Sınıf Kimya Atom Teorileri ve Atomun Yapısı Orta Seviye Test 2 – 10 Soru (Çözümlü)

9. Sınıf Kimya Atom Teorileri ve Atomun Yapısı Orta Seviye Test 2 — sorular ve çözümler

10 soru · Kimya · 9. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.

1. Atomun temel tanecikleri olan proton, nötron ve elektronların kütle ve yük özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

   1. Proton pozitif yüklü, elektron ise negatif yüklüdür.
   2. Elektronun kütlesi proton ve nötronun kütlesine eşittir.
   3. Nötron elektriksel olarak yüksüz bir taneciktir.
   4. Proton ve nötronun kütlesi elektronunkinden yaklaşık 1836 kat fazladır.
   5. Proton sayısı nötr bir atomda elektron sayısına eşittir.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. A doğru: proton (+), elektron (−) yüklüdür.
   2. C doğru: nötron yüksüzdür.
   3. D doğru: proton ve nötronun kütlesi elektronunkinin yaklaşık 1836 katıdır.
   4. E doğru: nötr atomda proton sayısı elektron sayısına eşittir.
   5. B yanlış: elektronun kütlesi proton ve nötronunkinden çok küçüktür.
   6. Yanlış olan ifade B'dir.

2. Rutherford'un alfa saçılması deneyi sonucunda elde ettiği veriler değerlendirildiğinde, atomun yapısı hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine varılmıştır?

   1. Atomun tamamı yoğun ve pozitif yüklü bir küredir.
   2. Elektronlar çekirdeğin etrafında dairesel yörüngelerde sabit hızla döner.
   3. Atomun kütlesi sadece elektronlar tarafından oluşturulur.
   4. Negatif yükler pozitif yüklü küre içinde homojen olarak dağılmıştır.
   5. Atomun hacminin çok büyük bir kısmı boşluktan oluşur ve pozitif yük çekirdek adı verilen küçük bir bölgede toplanmıştır.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. Alfa parçacıklarının büyük kısmı folyodan sapmadan geçmiştir; bu, atomun büyük kısmının boşluk olduğunu gösterir.
   2. Çok azı geri sapmıştır; bu, pozitif yükün ve kütlenin küçük bir çekirdekte toplandığını gösterir.
   3. Bu sonuç E seçeneğidir.

3. Heisenberg Belirsizlik İlkesi'ne göre, çok küçük ve hızlı hareket eden tanecikler olan elektronlar hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

   1. Elektronun kütlesi hızıyla doğru orantılı olarak sürekli değişir.
   2. Elektronlar çekirdek etrafında dairesel ve sabit yörüngelerde döner.
   3. Elektronun hızı sıfırdır ve konumu tam olarak bilinir.
   4. Elektronlar yalnızca çekirdeğin merkezinde sabit durur.
   5. Elektronun yeri ve hızı aynı anda kesin olarak belirlenemez.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. Heisenberg Belirsizlik İlkesi'ne göre bir parçacığın konumu ve hızı (momentumu) aynı anda kesin olarak belirlenemez.
   2. Bu nedenle elektronun sabit yörüngesi yoktur; sadece bulunma olasılığından söz edilir.
   3. Doğru seçenek E'dir.

4. Bohr atom teorisine göre, n = 3 enerji düzeyinden n = 1 enerji düzeyine inen bir elektron ile ilgili aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

   1. Dışarıdan enerji (absorbsiyon) alır.
   2. Enerji düzeyleri arasındaki fark kadar ışıma (emisyon) yapar.
   3. Çekirdeğe daha uzak bir katmana geçer.
   4. Atomun toplam enerjisi artar.
   5. Elektronun potansiyel enerjisi sürekli artış gösterir.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Bohr modeline göre çekirdeğe yakın katmanın enerjisi daha düşüktür.
   2. n = 3'ten n = 1'e geçiş, yüksek enerjili düzeyden düşük enerjili düzeye geçiştir; elektron çekirdeğe yaklaşır ve enerji kaybeder.
   3. Kaybedilen enerji, iki düzey arasındaki farka eşit bir ışıma (emisyon) olarak yayılır: ΔE = E₃ − E₁ (B doğru).
   4. A (soğurma) ve C (uzağa geçiş) yanlıştır; D ve E enerji artışı dediği için yanlıştır.
   5. Doğru seçenek B'dir.

5. Atomun temel tanecikleri olan proton, nötron ve elektronlar ile ilgili aşağıda verilen özelliklerden hangisi yanlıştır?

   1. Elektronun kütlesi, bir protonun kütlesinden yaklaşık 1836 kat daha fazladır.
   2. Proton pozitif yüklü, elektron zıt işaretli negatif yüklü taneciktir.
   3. Nötronlar elektriksel olarak nötrdür ve kütleleri yaklaşık olarak protonunkine eşittir.
   4. Proton ve nötronlar çekirdekte bulunur, elektronlar çekirdek dışında yer alır.
   5. Nötr bir atomda toplam proton sayısı, toplam elektron sayısına eşittir.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Proton (+), elektron (−) yüklüdür (B doğru).
   2. Nötron yüksüzdür, kütlesi protonunkine yaklaşık eşittir (C doğru).
   3. Proton ve nötron çekirdekte, elektron çekirdek dışındadır (D doğru).
   4. Nötr atomda proton sayısı elektron sayısına eşittir (E doğru).
   5. A yanlış: protonun kütlesi elektronunkinin yaklaşık 1836 katıdır; ifade ters verilmiştir.
   6. Doğru cevap A.

6. Bilimsel bilgi ve modellerin tarihsel süreçteki değişimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

   1. Bilimsel teoriler kesin ve değiştirilemez mutlak gerçeklerdir.
   2. Atom modelleri sadece felsefi düşünceye dayandığı için deneylerle test edilemez.
   3. Yeni teknoloji ve deneysel gözlemler geliştikçe mevcut modeller güncellenebilir veya değiştirilebilir.
   4. Geçmişte çürütülen modellerin bilimin gelişimine hiçbir katkısı olmamıştır.
   5. Modeller gerçek nesnenin birebir aynı kopyasıdır ve asla eksiklik barındırmaz.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Bilimsel bilgi yeni gözlem ve teknolojilerle değişebilir, güncellenebilir (C doğru).
   2. A ve E mutlaklık iddia ettiği için yanlıştır.
   3. B yanlıştır; atom modelleri deneylerle test edilir.
   4. D yanlıştır; eski modeller bilimin gelişimine katkı sağlamıştır.
   5. Doğru ifade C'dir.

7. Modern atom teorisi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

   1. Elektronların yeri ve hızı aynı anda kesin olarak belirlenemez.
   2. Elektronlar çekirdek etrafında belirli dairesel yörüngelerde hareket eder.
   3. Elektronların bulunma olasılığının yüksek olduğu bölgelere orbital denir.
   4. Orbitallerin büyüklükleri ve şekilleri birbirinden farklı olabilir.
   5. Heisenberg belirsizlik ilkesi modern atom teorisinin temelini destekler.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Modern atom teorisinde elektronun yeri ve hızı aynı anda kesin belirlenemez (Heisenberg); bu yüzden orbital kavramı kullanılır.
   2. A, C, D ve E doğrudur.
   3. B yanlıştır: belirli dairesel yörüngeler Bohr modeline aittir.
   4. Doğru cevap B.

8. Dalton atom teorisinde öne sürülen "Bir elementin tüm atomları kütle ve özellik olarak özdeştir." varsayımı günümüz bilgilerine göre geçerliliğini yitirmiştir. Bu durumun ortaya çıkmasında etkili olan temel bilimsel keşif aşağıdakilerden hangisidir?

   1. İzotop atomların keşfi
   2. Elektronun yükünün bulunması
   3. Çekirdeğin keşfedilmesi
   4. Nötronların yüksüz olduğunun anlaşılması
   5. Orbitallerin varlığının kanıtlanması
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Dalton'a göre aynı elementin tüm atomları kütle bakımından özdeştir.
   2. İzotop atomlar proton sayısı aynı, nötron sayısı farklı atomlardır; bu yüzden aynı elementin atomlarının kütlesi farklı olabilir.
   3. Bu nedenle varsayımı çürüten keşif izotopların keşfidir.

9. Bohr atom teorisine göre, elektronların bulunabileceği enerji seviyeleri ve bu seviyeleri gösteren harfler aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

   1. s, p, d, f ve K, L, M harfleri
   2. n = 0, 1, 2, 3 ... ve s, p, d, f harfleri
   3. α, β, γ ve A, B, C harfleri
   4. n = 1, 2, 3, 4 ... ve K, L, M, N ... harfleri
   5. x, y, z ve 1, 2, 3 rakamları
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Bohr modelinde elektronlar belirli enerji düzeylerinde bulunur.
   2. Bu düzeyler n = 1, 2, 3, 4... ile gösterilir.
   3. Katmanlar sırasıyla K, L, M, N... harfleriyle adlandırılır.

10. Tarihsel süreçte atomun yapısının aydınlatılmasına yönelik yapılan çalışmalar ve öne sürülen atom modelleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

    1. Demokritos'un atom hakkındaki görüşleri felsefi bir temele dayanmaktadır.
    2. John Dalton, atomun içi dolu küreler şeklinde olduğunu öne sürmüştür.
    3. Bohr atom teorisi, günümüzde tüm atomların elektron davranışlarını eksiksiz açıklamaktadır.
    4. Rutherford, yaptığı alfa saçılma deneyi ile atomda çekirdek kavramını ortaya koymuştur.
    5. J. J. Thomson, atom modelinde negatif yüklerin dağılımını üzümlü keke benzetmiştir.
    Cevap ve çözüm

    Cevap: C)

    1. A doğru: Demokritos'un görüşleri deneye değil felsefi düşünceye dayanır.
    2. B doğru: Dalton atomu içi dolu küre olarak tanımlamıştır.
    3. D doğru: Rutherford alfa saçılma deneyiyle çekirdeği ortaya koymuştur.
    4. E doğru: Thomson modeli 'üzümlü kek' modelidir.
    5. C yanlış: Bohr teorisi yalnızca tek elektronlu atom ve iyonları (H, He⁺, Li²⁺) açıklar, tüm atomları açıklayamaz.
    6. Doğru cevap C.