9. Sınıf Tarih Tarihsel Bilginin Üretim Süreci Kolay Seviye Test 1 — sorular ve çözümler
10 soru · Tarih · 9. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.
Toplumların yaşayışlarını, hayat tarzlarını, örf ve âdetlerini inceleyen tarihe yardımcı bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
- Kimya
- Filoloji
- Diplomatik
- Kronoloji
- Etnografya
Cevap ve çözüm
Cevap: E)
- Toplumların kültürlerini, yaşayış biçimlerini, örf, âdet ve geleneklerini inceleyen tarihe yardımcı bilim dalı etnografyadır.
- Soru kökündeki açıklama etnografya bilim dalını tanımlamaktadır.
Toprak veya su altında kalan eski uygarlıklara ait kalıntıları inceleyen tarihe yardımcı bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
- Epigrafi
- Arkeoloji
- Paleografi
- Nümismatik
- Antropoloji
Cevap ve çözüm
Cevap: B)
- Toprak veya su altında kalan eski uygarlıklara ait maddi kalıntıları kazı yoluyla ortaya çıkaran ve inceleyen bilim dalı arkeolojidir.
- Seçenekler incelendiğinde doğru cevap Arkeoloji'dir.
Tarihsel bilginin üretim sürecinde toplanan kaynakların sınırlılık, geçerlilik ve güvenilirlik açısından ele alındığı aşama aşağıdakilerden hangisidir?
- Konu belirleme
- Kaynağı sorgulama
- Veri toplama
- Ürün oluşturma
- Kaynakları tasnif etme
Cevap ve çözüm
Cevap: B)
- Toplanan kaynakların sınırlılık, geçerlilik ve güvenilirlik açısından ele alınıp eleştirildiği aşama tenkit yani kaynağı sorgulama aşamasıdır.
- Bu bağlamda doğru seçenek Kaynağı sorgulama'dır.
Geçmişte kullanılan yazı çeşitlerini ve bu yazıların özelliklerini inceleyen tarihe yardımcı bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
- Heraldik
- Epigrafi
- Etnografya
- Filoloji
- Paleografi
Cevap ve çözüm
Cevap: E)
- Geçmişte kullanılan yazı çeşitlerini, alfabeleri ve bu yazıların özelliklerini inceleyen tarihe yardımcı bilim dalı paleografidir.
- Doğru cevap bu tanıma uyan Paleografi'dir.
Kitabeleri ve üzerindeki yazıları şekil ve içerik bakımından inceleyen tarihe yardımcı bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
- Heraldik
- Filoloji
- Epigrafi
- Kronoloji
- Diplomatik
Cevap ve çözüm
Cevap: C)
- Kitabeleri (yazıtları) ve üzerindeki yazıları şekil ve içerik bakımından inceleyen tarihe yardımcı bilim dalı epigrafidir.
- Bu tanım doğrultusunda doğru seçenek Epigrafi'dir.
Eski para ve madalyaların tarihini ve tanımını inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
- Antropoloji
- Coğrafya
- Sosyoloji
- Nümismatik
- Arkeoloji
Cevap ve çözüm
Cevap: D)
- Eski para ve madalyaları inceleyen, onların tarihsel gelişimini ve tanımını yapan bilim dalı nümismatik (meskukat) olarak adlandırılır.
- Bu nedenle doğru seçenek Nümismatik'tir.
Günümüzde ve geçmişte konuşulan dilleri ve bu dillerin gelişimlerini inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
- Kronoloji
- Antropoloji
- Sosyoloji
- Filoloji
- Arkeoloji
Cevap ve çözüm
Cevap: D)
- Soru kökünde günümüzde ve geçmişte konuşulan dillerin gelişimini inceleyen bilim dalı sorulmaktadır.
- Tarihe yardımcı bilim dallarından biri olan Filoloji (dil bilimi), dillerin kökenini ve gelişimini inceler.
- Antropoloji insanı, sosyoloji toplumu, kronoloji zamanı, arkeoloji ise kalıntıları inceler.
- Bu doğrultuda doğru seçenek D'dir.
Resmî belgeleri şekil ve içerik bakımından inceleyen tarihe yardımcı bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
- Diplomatik
- Heraldik
- Nümismatik
- Epigrafi
- Paleografi
Cevap ve çözüm
Cevap: A)
- Tarihe yardımcı bilim dallarını ve inceleme alanlarını hatırlayalım.
- Resmî belgeleri, fermanları, beratları şekil ve içerik yönünden inceleyen bilim dalı Diplomatik'tir.
- Heraldik armaları, Nümismatik eski paraları, Epigrafi yazıtları, Paleografi ise eski yazıları inceler.
- Bu doğrultuda doğru seçenek A'dır.
Tarihsel bilginin üretim sürecinde ilk olarak aşağıdakilerden hangisinin yapılması gerekir?
- Kaynağı sorgulama
- Kaynağı inceleme
- Konu veya sorun belirleme
- Kaynağı yorumlama
- Ürün oluşturma
Cevap ve çözüm
Cevap: C)
- Tarihsel bilginin üretim sürecinde ilk aşama, araştırma yapılacak olan konunun veya sorunun belirlenmesidir.
- Konu belirlenmeden kaynak arama ve inceleme sürecine geçilemez.
Olayların yaşandığı dönemde ya da bu dönemden hemen sonra oluşan veya oluşturulan özgün kaynaklara ne ad verilir?
- Birinci elden kaynak
- İkinci elden kaynak
- Sözlü kaynak
- Sesli ve görüntülü kaynak
- Arşiv belgesi
Cevap ve çözüm
Cevap: A)
- Olayın yaşandığı dönemde ya da hemen sonrasında üretilen ve olaya doğrudan tanıklık eden özgün belgelere birinci elden kaynak denir.
- İkinci elden kaynaklar ise birinci elden kaynaklara dayanılarak sonradan oluşturulan eserlerdir.
- Soru kökünde bahsedilen tanım birinci elden kaynağa aittir.
Soru-cevap kartları
Bu testin konularına ait 20 kısa soru-cevap. Önce kendin cevaplamaya çalış, sonra açıp kontrol et.
🃏 Online çalış🖨 Kart olarak yazdır📝 Çalışma kâğıdı📄 Soru-cevap listesi
Tarih araştırmalarında elde edilen verilerin güvenilirliğini ve doğruluğunu test etme aşamasına ne ad verilir?
Tenkit / Eleştiri
Geçmişin izlerini taşıyan her türlü malzeme ve bulguya tarih araştırmalarında ne denir?
Kaynak
Olayın geçmeyip ilk elden üretildiği, doğrudan döneme ait kalıntılara sahip olan kaynaklar nasıl sınıflandırılır?
Birinci el kaynak
Birinci el kaynaklara dayanarak sonradan hazırlanan inceleme eserler hangi kaynak grubuna girer?
İkinci el kaynak
Yazılı kaynakların okunmasını, alfabelerin çözülmesini sağlayan yardımcı bilim dalı hangisidir?
Paleografi
Devletler arasındaki anlaşmaları, fermanları ve beratları inceleyen yardımcı bilim dalı hangisidir?
Diplomatik
Para birimlerini ve madeni paraları inceleyerek dönemin ekonomik durumu hakkında bilgi veren bilim dalı nedir?
Nümizmatik / Sikke bilimi
Geçmişteki insanların bıraktığı maddi kalıntıları kazı yoluyla ortaya çıkaran yardımcı bilim dalı hangisidir?
Arkeoloji
Toplumların soy kütüklerini, aile bağlarını ve kökenlerini inceleyen bilim dalı nedir?
Şecere / Genealoji
Mühürleri inceleyerek resmi belgelerin kime ait olduğunu tespit eden yardımcı bilim dalı hangisidir?
Sigillografi
Tarihsel olayların hangi yerde meydana geldiğini, coğrafi faktörlerin olaylara etkisini inceleyen bilim dalı nedir?
Coğrafya
Takvimleri inceleyerek tarih olayların zamanını ve kronolojisini doğrulayan yardımcı bilim dalı hangisidir?
Kronoloji
Armaları ve mühürlerin üzerindeki sembolleri inceleyen yardımcı bilim dalı nedir?
Heraldik
Tarihsel bilginin üretim sürecinde ilk aşama olarak ne yapılır?
Kaynak arama / Tarama
Kaynakların kendi içinde şekil ve içerik yönünden çözümlenmesi ve sınıflandırılması aşamasına ne denir?
Tahlil / Çözümleme
Tarih araştırmalarında elde edilen bilgilerin bir araya getirilerek yeni bir sentez oluşturulması aşamasına ne ad verilir?
Tertip / Sentez
Yazılı belgelerin bulunmadığı veya yetersiz kaldığı dönemleri aydınlatan en önemli bilim dalı hangisidir?
Arkeoloji
Dil ve lehçelerin gelişimini inceleyerek toplulukların göç yollarını tespit eden bilim dalı nedir?
Filoloji
Kitabeleri ve mezar taşlarındaki yazıları inceleyen yardımcı bilim dalı hangisidir?
Epigrafi
Tarihsel bilginin üretim sürecinde tenkit aşaması kaça ayrılır?
İki