9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Edebiyatın Tanımı ve Güzel Sanatlar İçindeki Yeri Karma Seviye Test 1 – 9 Soru (Çözümlü)

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Edebiyatın Tanımı ve Güzel Sanatlar İçindeki Yeri Karma Seviye Test 1 — sorular ve çözümler

9 soru · Türk Dili ve Edebiyatı · 9. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde edebiyatın diğer güzel sanatlardan en belirgin ayrım noktası vurgulanmıştır?

   1. Yazar, eserini kaleme alırken daima toplumun aksayan yönlerini eleştirir.
   2. Edebiyat eserleri her dönemde aynı okur kitlesine hitap etmeyi başarır.
   3. Edebiyatın malzemesi sözcüklerdir ve başka hiçbir somut malzemeye ihtiyaç duymaz.
   4. Edebiyatta amaç okuyucuya kesin ve kanıtlanmış bilimsel bilgiler sunmaktır.
   5. Edebiyat eserleri mimari yapılar gibi fiziksel mekânlara bağımlıdır.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Edebiyatın malzemesi dildir (sözcüklerdir).
   2. Diğer güzel sanat dalları taş, boya, ses, beden veya tahta gibi maddesel malzemelere ihtiyaç duyarken edebiyat yalnızca sözcüklerle ifade edilir.
   3. Bu özellik edebiyatın diğer güzel sanatlardan en belirgin ayrım noktasıdır.

2. Güzel sanatların sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

   1. Edebiyat - Fonetik Sanatlar
   2. Müzik - Fonetik Sanatlar
   3. Bale - Ritmik Sanatlar
   4. Ebru - Plastik Sanatlar
   5. Sinema - Plastik Sanatlar
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. Edebiyat ve müzik ses ve söz malzemesi kullanan fonetik sanatlar arasındadır.
   2. Bale ve sinema ritmik (dramatik) sanatlar arasında yer alır.
   3. Ebru, hat, resim, heykel ve mimari ise plastik sanatlar grubundadır.
   4. Sinema seçenekte plastik sanatlar olarak verilmiştir ancak sinema ritmik (dramatik) sanatlar grubuna girer, bu yüzden eşleştirme yanlıştır.

3. Güzel sanatların sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdaki yargıların hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

   1. Plastik sanatlar, maddene biçim verilerek yapılan ve gözle görülen eserlerdir.
   2. Fonetik sanatlar malzemesi ses ve söz olan, zamana bağlı sanat dallarıdır.
   3. Ritmik sanatlar genellikle hareket, eylem ve sahne gösterilerine dayanır.
   4. Mimari ve hat sanatı, fonetik sanatlar kategorisinde değerlendirilir.
   5. Edebiyat, fonetik (işitsel) sanatlar grubunun en önemli üyelerinden biridir.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Plastik sanatlar maddeye biçim verilerek yapılan görsel eserlerdir.
   2. Fonetik sanatlar malzeme olarak sesi ve sözü kullanan zamana bağlı sanat dallarıdır.
   3. Ritmik sanatlar hareket ve sahne gösterilerine dayanır.
   4. Mimari ve hat sanatı plastik sanatlar grubundadır, fonetik sanatlar grubunda değildir.

4. Bir romancının eserinde Osmanlı dönemindeki bir ayaklanmayı anlatırken tarihî kaygıların yanı sıra dönemin toplumsal yapısını da işlemesi, edebiyatın sırasıyla hangi bilim dallarıyla ilişkisini gösterir?

   1. Ekonomi - Tıp
   2. Psikoloji - Coğrafya
   3. Tarih - Sosyoloji
   4. Matematik - Fizik
   5. Biyoloji - Kimya
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Soruda romancının eserinde Osmanlı dönemindeki bir ayaklanmayı anlattığı belirtilmektedir. Bu durum, edebiyatın tarih bilimi ile ilişkisini gösterir çünkü tarih geçmişteki olayları, isyanları ve dönemleri inceler.
   2. Aynı cümlede dönemin toplumsal yapısının da işlendiği ifade edilmektedir. Toplumsal yapı ve toplum bilimi ise sosyoloji ile ilgilidir.
   3. Sırasıyla tarih ve sosyoloji bilim dalları vurgulanmıştır.

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde edebiyatın tanımı ve temel niteliği en doğru şekilde belirtilmiştir?

   1. Edebiyat, topluma sadece ahlaki kuralları ve bilimsel gerçekleri öğreten öğretici bir kılavuzdur.
   2. Edebiyat, insan zihninde beliren duygu, düşünce ve hayallerin dille estetik bir biçimde yansıtılmasıdır.
   3. Edebiyat, geçmişin savaşlarını ve ekonomik krizlerini belgelerle inceleyen sosyal bir bilimdir.
   4. Edebiyat, fiziksel malzemeleri şekillendirerek göze ve dokunma duyusuna hitap eden bir görsel sanattır.
   5. Edebiyat, ritmik hareketlerle sahnede sergilenen dramatik olayları konu alan bir gösteri sanatıdır.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Edebiyatın tanımı yapılırken onun bir sanat dalı olduğu, malzemenin dil olduğu ve estetik zevk uyandırma amacı taşıdığı vurgulanır.
   2. “Edebiyat, topluma sadece ahlaki…” seçeneği öğretici metinleri açıklar, “Edebiyat, geçmişin savaşlarını ve…” seçeneği tarihi açıklar, “Edebiyat, fiziksel malzemeleri şekillendirerek…” seçeneği plastik sanatları açıklar, “Edebiyat, ritmik hareketlerle sahnede…” seçeneği ritmik sanatları açıklar.
   3. Doğru seçenek ise edebiyatın tanımını ve temel niteliğini en doğru şekilde yansıtır.

6. Derin bir ah çektim göğsümün başından,

   Kimse anlamadı gözümün yaşından,

   Yalnızlık sardı dört bir yanımı,

   Tükeniyor dermanım adım başından.

   Bu dörtlükten hareketle edebiyatın daha çok hangi bilim dalıyla ilişkili olduğu söylenebilir?

   1. Psikoloji
   2. Tarih
   3. Coğrafya
   4. Ekonomi
   5. Fizik
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Verilen dizelerde şairin derin bir üzüntü, yalnızlık ve dermanının tükenmesi gibi iç dünyasına ait ruhsal durumlar dile getirilmiştir.
   2. Bu durum bireyin iç dünyasını ve duygularını inceleyen psikoloji bilimi ile doğrudan ilişkilidir.

7. Sanatçı; eserindeki tarihî olayları kurgularken tarihten, kahramanların ruhsal çözümlemelerinde psikolojiden, toplumla ilgili konularda ise sosyoloji biliminden yararlanır.

   Bu açıklamaya göre aşağıdakilerden hangisi edebiyatın ilişki kurduğu bilim dallarından biri değildir?

   1. Tarih
   2. Psikoloji
   3. Sosyoloji
   4. Dil bilimi
   5. Matematik
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. Parçada edebiyatın tarih, psikoloji ve sosyoloji bilimleriyle ilişkisi açıkça ifade edilmiştir.
   2. Edebiyat eserleri insanı konu edindiği için dil bilimi ve psikolojiyle, toplumu konu edindiği için sosyolojiyle, geçmişi yansıttığı için tarihle ilişkilidir.
   3. Seçeneklerde yer alan matematik, edebiyatın doğrudan ilişki kurduğu sanat dışı disiplinlerden biri değildir.

8. Aşağıdakilerden hangisi güzel sanatların sınıflandırılmasında dikkate alınan ölçütlerden biri değildir?

   1. Kullanılan malzeme
   2. Hitap edilen duyu organı
   3. Kullanılan ifade aracı
   4. Sanatçının yaşadığı ülke
   5. Sanatın ortaya koyuluş biçimi
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Güzel sanatlar; kullanılan malzeme, ifade aracı, hitap edilen duyu organı ve sanatın ortaya koyuluş biçimi gibi ölçütlere göre plastik, fonetik ve ritmik sanatlar olarak sınıflandırılır.
   2. Sanatçının yaşadığı ülke bu sınıflandırmada bir ölçüt değildir.

9. Aşağıdaki sanat dallarından hangisi diğerlerinden farklı bir güzel sanatlar grubunda yer almaktadır?

   1. Heykel
   2. Tiyatro
   3. Mimari
   4. Resim
   5. Hat
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Güzel sanatlar üç ana gruba ayrılır: Plastik (görsel) sanatlar, fonetik (işitsel) sanatlar ve ritmik (dramatik) sanatlar.
   2. Heykel, resim, mimari ve hat sanatı maddene biçim verilerek üç boyutlu veya iki boyutlu olarak uzayda yer alan plastik sanatlar grubundadır.
   3. Tiyatro ise hareket, ses ve sahne gösterisine dayanan ritmik sanatlar grubunda yer alır.
   4. Bu nedenle tiyatro diğerlerinden farklı bir sanat grubundadır.