9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Mülakat (Görüşme) Türü Karma Seviye Test 1 — sorular ve çözümler
10 soru · Türk Dili ve Edebiyatı · 9. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.
I. Metin
Şair: Kelimeler benim için birer tuğladır; onlarla anıtlar inşa etmek isterim.
II. Metin
Şair: Kelimeler su gibidir; nereye akıverseler oranın şeklini alırlar, onlarla oynamak gerekir.
Bu iki metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Her iki şair de dili aynı estetik anlayışla ele almıştır.
- Şairlerin ikisi de şiir yazmayı bırakmıştır.
- Her iki metin de bilimsel bir araştırmadan alınmıştır.
- I. şair dili kalıcı ve mimari bir çaba olarak görürken II. şair akışkan ve esnek bir malzeme olarak görmektedir.
- Metinlerin ikisinde de mülakat türünün kurallarına uyulmamıştır.
Cevap ve çözüm
Cevap: D)
- I. metindeki şair kelimeleri birer tuğla olarak görüp onlarla anıtlar inşa etmek istediğini söyleyerek dili kalıcı ve mimari bir çaba olarak ele almıştır.
- II. metindeki şair ise kelimelerin su gibi olduğunu, nereye akıverseler oranın şeklini aldığını belirterek dili akışkan ve esnek bir malzeme olarak görmüştür.
- Bu durum doğru seçenekte doğru şekilde ifade edilmiştir.
Sanatçı: Şiirlerimdeki imgeler uzak coğrafyalardan değil, her gün önünden geçtiğim manav dükkânından ya da mahallenin sönük sokak lambasından beslenir.
Bu sözleri söyleyen bir sanatçı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- İlhamını sıradan günlük yaşamdan aldığı
- Sanatını soyut kavramlar üzerine kurduğu
- Şiirlerinde sadece tarihî olayları işlediği
- Eserlerinde yabancı dillere yer verdiği
- Toplumdan kopuk bir hayat sürdürdüğü
Cevap ve çözüm
Cevap: A)
- Sanatçı şiirlerindeki imgelerin uzak coğrafyalardan değil, her gün önünden geçtiği manav dükkânı veya mahallenin sönük sokak lambası gibi sıradan günlük yaşam unsurlarından beslendiğini söylemektedir.
- Bu durum sanatçının ilhamını sıradan günlük yaşamdan aldığını açıkça gösterir.
Aşağıdakilerden hangisi mülakat türünün temel özelliklerinden biri değildir?
- Tanınmış kişilerin hayatı, görüşleri veya çalışmaları hakkında bilgi vermek amacıyla yapılır.
- Karşılıklı konuşma esasına dayanan bir anlatım türüdür.
- Görüşülen kişinin samimi bir dille kendisini ifade etmesini sağlar.
- Fotoğraf, ses kaydı gibi unsurlarla desteklenebilir.
- Yazar, elde ettiği bilgileri kendi kurgusuna göre değiştirerek romanslaştırır.
Cevap ve çözüm
Cevap: E)
- Mülakat, tanınmış kişilerin hayatı, görüşleri veya çalışmaları hakkında bilgi vermek amacıyla yapılan karşılıklı konuşma türüdür.
- Görüşülen kişinin samimi bir dille kendisini ifade etmesini sağlar ve gerektiğinde fotoğraf veya ses kaydıyla desteklenebilir.
- Ancak yazarın elde ettiği bilgileri kendi kurgusuna göre değiştirerek romanslaştırması mülakat türünün özelliklerinden biri değildir; mülakatta gerçekliğe ve söylenenlere sadık kalınır.
I. Metin
Gazeteci ile ünlü yazar arasında geçen, yazarın çalışma odasındaki eşyaların da betimlendiği soru-cevap metni.
II. Metin
Yazarın kendi çocukluk hatıralarını, hiç kurgu yapmadan birinci şahıs ağzıyla günü gününe deftere kaydettiği metin.
Bu iki metin karşılaştırıldığında
- I.metni
- II.metinden ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- Olay merkezli olması
- Şiir biçiminde kaleme alınmış olması
- Tamamen hayal ürünü olayları anlatması
- Karşılıklı konuşma ve soru-cevap esasına dayanması
- Bilimsel terimler içermesi
Cevap ve çözüm
Cevap: D)
- I. metin, bir gazeteci ile ünlü yazar arasında geçen ve soru-cevap esasına dayanan bir mülakat (görüşme) örneğidir.
- II. metin ise yazarın kendi hatıralarını günü gününe kaydettiği bir günlük (günce) örneğidir.
3)
- I.metni
- II.metinden ayıran temel özellik, karşılıklı konuşma (diyalog) ve soru-cevap esasına dayanmasıdır.
4) Bu özellik seçenekler incelendiğinde doğru seçenekte doğru olarak verilmiştir.
- I.
Gazeteci: Yeni kitabınızda okuyuculara nasıl bir mesaj vermek istiyorsunuz?
Sanatçı: Aslında doğrudan bir mesaj verme kaygım yok. Hayatın karmaşası içinde kaybolan insanlara sadece bir soluk alacak alan açmak, içlerindeki o sessiz kalabalığı duyurmak istiyorum.
Bu mülakattan hareketle sanatçının eserleri hakkındaki temel düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Okurun iç dünyasına seslenmeyi ve ona alan açmayı hedefler.
- Toplumsal sorunlara doğrudan çözümler sunar.
- Okuyucuya didaktik bilgiler aktarmayı amaçlar.
- Tarihî olayları belgelere dayandırarak aktarır.
- Kurguyu tamamen gerçekçi temeller üzerine kurar.
Cevap ve çözüm
Cevap: A)
- Sanatçı soruya verdiği yanıtta doğrudan bir mesaj verme kaygısının olmadığını, hayatın karmaşası içinde insanlara soluk alacak bir alan açmak ve içlerindeki sessiz kalabalığı duyurmak istediğini ifade etmiştir.
- Bu açıklamalar sanatçının okurun iç dünyasına seslenmeyi ve ona bu doğrultuda bir alan açmayı hedeflediğini ortaya koymaktadır.
- Seçenekler değerlendirildiğinde doğru seçenek bu yargıyı tam olarak karşılamaktadır.
(I) Mülakat, alanında tanınmış kişilerin yaşamını ve görüşlerini yansıtmak amacıyla yapılır.
(II) Görüşmeyi yapan kişi sorularını tarafsız bir şekilde hazırlamalıdır.
(III) Konuşmalar kurgulanırken kişinin sözleri değiştirilerek yazarın kendi düşüncesi gibi gösterilebilir.
(IV) Soru-cevap esasına dayanan bu türde samimi bir anlatım tercih edilir.
Bu metindeki numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
- I
- II
- III
- IV
- Hiçbiri
Cevap ve çözüm
Cevap: C)
- Mülakat, alanında tanınmış kişilerin yaşamını, görüşlerini veya çalışmalarını yansıtmak amacıyla yapılan bir türdür ve I numaralı cümle doğrudur.
- Görüşmeyi yapan gazeteci veya yazarın sorularını önceden tarafsız ve nesnel bir şekilde hazırlaması gerekir, bu nedenle II numaralı cümle de doğrudur.
- III numaralı cümlede, konuşmalar kurgulanırken kişinin sözlerinin değiştirilerek yazarın kendi düşüncesi gibi gösterilebileceği söylenmektedir; ancak mülakatlarda konuşmacının sözleri asla değiştirilemez, olduğu gibi ve sadakatle aktarılmalıdır.
- IV numaralı cümlede mülakatın soru-cevap esasına dayandığı ve samimi bir anlatım tercih edildiği belirtilir, bu ifade de doğrudur.
Gazeteci: Yazarlık serüveninizde sizi en çok besleyen kaynak ne olmuştur?
Yazar: Şehirlerin sokakları, eski taş binalar ve o binaların pencerelerinden sızan hayatlar olmuştur. Her köşe başında yeni bir hikâye fısıldar bana bu kadim sokaklar.
Bu mülakat alıntısından hareketle yazarın eserlerinde en çok aşağıdakilerden hangisinden yararlandığı söylenebilir?
- Toplumsal değişimlerin birey üzerindeki etkilerinden
- Çevresindeki mekânlardan ve sokakların atmosferinden
- Kendi yaşamından ve geçmişteki çocukluk anılarından
- Bilimsel araştırmalardan ve tarihî belgelerden
- Uzak ülkelerin egzotik manzaralarından
Cevap ve çözüm
Cevap: B)
- Metinde gazetecinin sorusuna verilen cevapta yazar, kendisini en çok besleyen kaynağın şehirlerin sokakları, eski taş binalar ve pencerelerden sızan hayatlar olduğunu belirtmiştir.
- Bu durum, yazarın çevresindeki mekânlardan ve sokakların atmosferinden ilham aldığını ve eserlerinde bunlardan yararlandığını gösterir.
- Seçenekler incelendiğinde doğru seçeneğin bu durumu doğrudan karşıladığı görülür.
Yazar: İlk romanımı yazdığımda daktilonun tuş sesleri odadaki tek yoldaşımdı. Günlerce odadan çıkmaz, hayalî kahramanlarımla dertleşirdim.
Gazeteci: Peki, bu yalnızlık yazarlığınızı nasıl besledi?
Yazar: Yalnızlık benim için bir mahpushane değil, aksine kelimelerin özgürce uçtuğu bir bahçe oldu.
Bu mülakat metniyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- Soru-cevap şeklindeki karşılıklı konuşmalardan oluşmuştur.
- Yazarın yazma sürecindeki iç dünyası yansıtılmıştır.
- Yazar samimi ve içten bir anlatım tercih etmiştir.
- Görüşmeci yazara yönlendirici sorular sormuştur.
- Tamamen nesnel verilere ve istatistiklere yer verilmiştir.
Cevap ve çözüm
Cevap: E)
- Metin karşılıklı soru-cevap şeklinde düzenlenmiştir.
- Yazar yazma sürecindeki yalnızlığını ve iç dünyasını anlatmaktadır.
- Görüşmeci yazara yönlendirici sorular sormuş ve yazar samimi bir dil kullanmıştır.
- Ancak metinde tamamen nesnel verilere ve istatistiklere yer verilmemiştir, aksine öznel ve duygusal bir sohbet söz konusudur.
- Sonuç olarak doğru seçenekteki ifade söylenemez.
Görüşmeci: Romanlarınızda tarihî olayları işlerken arşiv belgelerine ne kadar sadık kalıyorsunuz?
Yazar: Belgelere sadık kalmak bir tarihçinin görevidir; ancak romancının asıl işi, o belgelerin arasında saklı kalmış insan ruhunun çığlıklarını duymaktır. Ben tarihin iskeletini alıp üzerine kendi hayal gücümün etlerini örüyorum.
Bu metne hâkim olan temel düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
- Roman yazarının tarihî olayları objektif bir bilim insanı titizliğiyle aktarması gerektiği
- Tarihî romanların ancak belgelere birebir bağlı kalınarak yazıldığında değer kazanacağı
- Tarihî romanlar ile tarih ders kitaplarının yazılış amaçlarının aslında aynı olduğu
- Romancının tarihten yararlanırken belgeleri değil, insan psikolojisini ve hayal gücünü ön planda tuttuğu
- Yazarların geçmiş dönemleri ele alırken güncel siyasi tartışmalardan kaçınması gerektiği
Cevap ve çözüm
Cevap: D)
- Yazar, tarihin iskeletini alıp üzerine kendi hayal gücünün etlerini ördüğünü, belgelerin ardındaki insan ruhunun çığlıklarını duymanın romancının asıl işi olduğunu belirtmiştir.
- Bu durum romancının tarihten yararlanırken kuru belgelere bağlı kalmayıp insan psikolojisini ve hayal gücünü ön plana çıkardığını gösterir.
- Seçenekler incelendiğinde bu düşüncenin doğru seçenekte tam olarak ifade edildiği görülmektedir.
Görüşmeci: Şiirlerinizdeki hüzünlü atmosfer okuyucuyu derinden etkiliyor. Bu melankoli nereden besleniyor?
Şair: (I) Çocukluğumun geçtiği o küçük sahil kasabasının kış akşamlarından…
(II) Dalgaların kayalara vuruş sesi hâlâ kulaklarımdadır.
(III) Zaten bütün büyük sanat eserleri mutlaka acıdan ve yalnızlıktan doğar.
(IV) Ben hüzünle beslenmeyen bir kalemin kalıcı bir eser üretebileceğine inanmıyorum.
Bu mülakat metninde numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- I numaralı cümle, şairin ilham kaynağını somut bir mekânla ilişkilendirmiştir.
- II numaralı cümle, işitsel bir ayrıntıyla gerçeği hatırlatma amacı taşımaktadır.
- Numaralanmış cümlelerin tamamı nesnel verilerden oluşan kanıtlanabilir niteliktedir.
- IV numaralı cümle, şairin sanat anlayışına dair kişisel bir inancını dile getirmektedir.
- III numaralı cümle, tüm sanat eserleri için kesin bir kural koyarak öznellik içermektedir.
Cevap ve çözüm
Cevap: C)
- Mülakat metinlerinde şairin veya yazarın kişisel görüşleri, duyguları ve sanat anlayışları yer alır, bu nedenle metin öznel niteliktedir.
- I numaralı cümle bir ilham kaynağını somut bir mekânla ilişkilendirmektedir, bu söylenebilir.
- II numaralı cümle işitsel ayrıntılar barındırmaktadır, bu da söylenebilir.
- III ve IV numaralı cümleler kişisel yargı ve inançlar içermektedir.
- Doğru seçenekte yer alan 'Numaralanmış cümlelerin tamamı nesnel verilerden oluşan kanıtlanabilir niteliktedir.' ifadesi yanlıştır çünkü mülakatlar kişisel görüş ve izlenimlere dayalıdır, nesnel değildir.
Soru-cevap kartları
Bu testin konularına ait 20 kısa soru-cevap. Önce kendin cevaplamaya çalış, sonra açıp kontrol et.
🃏 Online çalış🖨 Kart olarak yazdır📝 Çalışma kâğıdı📄 Soru-cevap listesi
Uzman veya tanınmış kişilerin hayatını, çalışmalarını öğrenmek amacıyla yapılan soru-cevap temelli türe ne ad verilir?
Mülakat / Görüşme
Mülakat türünün basın yayın organlarında yer alan şekline ne denir?
Röportaj
Mülakat ile röportaj arasındaki temel fark röportajın hangi unsura dayanmasıdır?
Belge ve görüntü
Mülakat yapılacak kişinin hangi özelliğe sahip olması beklenir?
Alanında uzmanlık
Mülakatın ilk aşaması hangisidir?
Hazırlık
Hazırlık aşamasında görüşülecek kişi hakkında ne yapılmalıdır?
Araştırma
Mülakat soruları hazırlanırken nasıl olmalıdır?
Açık ve net
Mülakat yapılacak kişiyle iletişim kurularak ne alınmalıdır?
Randevu
Uygulama aşamasında görüşmecinin dikkat etmesi gereken en önemli unsur nedir?
Nazik ve tarafsız olmak
Mülakat sırasında ses veya görüntü kaydı almak için kimden izin alınmalıdır?
Görüşülen kişi
Mülakat metni oluşturulurken konuşmalar nasıl aktarılmalıdır?
Olduğu gibi / Sadık kalarak
Mülakatın son aşaması hangisidir?
Yayımlama
Mülakat yazılarında genellikle hangi anlatım biçimi kullanılır?
Söyleşmeye bağlı anlatım
Mülakat türünde hangi düşünceyi geliştirme yolu sıklıkla başvurulur?
Tanık gösterme
Görüşme sırasında sorulan soruların niteliği nasıl olmalıdır?
Amaca uygun
Mülakat yazılarında başlık nasıl seçilmelidir?
İlgi çekici
Mülakat türü edebiyatımızda hangi dönemde yaygınlaşmıştır?
Tanzimat Dönemi
Türk basınına mülakat türünü getiren ilk yazarlarımızdan biri kimdir?
Ruşen Eşref Ünaydın
Ruşen Eşref Ünaydın'ın ünlü mülakat eseri nedir?
Diyorlar ki
Mülakat metinlerinde yazarın kendi yorumunu katması uygun mudur?
Değildir