9. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi İnsan ve İnsanın Yaratılışı Zor Seviye Test 1 – 10 Soru (Çözümlü)

9. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi İnsan ve İnsanın Yaratılışı Zor Seviye Test 1 — sorular ve çözümler

10 soru · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · 9. sınıf. Yukarıdan online çözebilir, ya da PDF olarak yazdırabilirsin.

1. Kur'an-ı Kerim'de insanın yaratılış aşamaları verilirken 'nutfe', 'alaka', 'et parçası', 'iskelet' ve nihayetinde 'başka bir yaratışla insan haline getirilme' ifadeleri kullanılmaktadır. Bu aşamaların ardındaki ilahi hikmeti ve yaratılış gayesini inceleyen bir din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmeni, öğrencilerine şu yorumları yaptırmıştır:

   • I.
     İnsanın yaratılışı ani ve tesadüfi değil, belirli bir plan ve ölçü dahilinde aşamalı olarak gerçekleşmiştir.
   • II.
     İnsan, maddî aşamaları tamamlandıktan sonra kendisine üflenen ruh ve verilen irade ile sorumluluk sahibi bir varlık (mükellef) konuma yükselmiştir.
   • III.
     Bu süreç, insanın evrendeki diğer canlılarla tamamen aynı biyolojik evrim basamaklarından ibaret olduğunu kanıtlar.

   Bu açıklamalardan hangileri Kur'an'ın insan yaratılışı perspektifine uygundur?

   1. Yalnız I
   2. Yalnız III
   3. I ve II
   4. II ve III
   5. I, II ve III
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Verilen ayetlerde ve açıklamalarda insanın yaratılışının aşamalı ve bir plan dahilinde olduğu belirtilmiştir (I numaralı öncül doğrudur).
   2. Maddî aşamalar tamamlandıktan sonra ruh üflenmesi ve irade verilmesiyle insanın sorumluluk sahibi olduğu vurgulanmıştır (II numaralı öncül doğrudur).
   3. Kur'an'ın perspektifinde insanın diğer canlılarla tamamen aynı biyolojik evrim basamaklarından ibaret olduğu iddiası yer almaz, aksine insanın özel bir yaratılış gayesi ve 'başka bir yaratış' boyutu vardır (III numaralı öncül yanlıştır).
   4. Bu durumda I ve II doğrudur.

2. Kur'an-ı Kerim'de 'Biz gökleri, yeri ve bunlar arasındakileri oyun olsun diye yaratmadık.' (Enbiyâ suresi, 16. ayet) buyrulmaktadır. Evrendeki bu amaçlı yaratılış ve denge düzeni göz önüne alındığında, insanın yaratılış gayesi ve dünyaya gönderiliş gayesi ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

   1. İnsan, evrendeki diğer varlıklar gibi sadece beslenmek ve çoğalmak üzere tasarlanmıştır.
   2. İnsanın yaratılışında hiçbir hikmet aranmamalı, her şey tesadüfi döngülere bağlanmalıdır.
   3. İnsan, Rabbini tanımak, O'na kulluk etmek, seçimlerinin bilincinde olarak salih ameller işlemekle yükümlüdür.
   4. İnsan evrendeki tüm düzeni kendi iradesiyle baştan aşağı değiştirmekle görevlendirilmiştir.
   5. Evrendeki amaçlı yaratılış sadece gök cisimlerini kapsar, insan bu düzenin dışındadır.
   Cevap ve çözüm

   Cevap: C)

   1. Enbiyâ suresi 16. ayet evrenin ve varlıkların oyun olsun diye yani amaçsız yaratılmadığını vurgular.
   2. Buradan hareketle insanın da başıboş yaratılmadığı, Allah'ı tanımak, O'na kulluk etmek ve salih ameller işlemekle yükümlü olduğu sonucuna ulaşılır.
   3. Bu yargı C seçeneğinde açıkça ifade edilmiştir.

3. İnsanın yaratılışıyla ilgili Kur'an-ı Kerim'de yer alan ayetler incelendiğinde, insanın hem maddî kökenine hem de ruhî boyutuna vurgu yapıldığı görülür. Buna göre, insana verilen değerin ve diğer varlıklardan üstün tutulmasının temel sebebini araştıran bir öğrenci aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşmalıdır?

   1. Sadece topraktan yaratılmış olması ve uzun bir evrim sürecinden geçmesi
   2. Yüce Allah tarafından ruh üflenmesi, akıl ve irade gibi üstün özelliklerle donatılması
   3. Kendi iradesi ve çabasıyla dünyada medeniyetler ve şehirler kurabilmesi
   4. Yeryüzünde sadece kendi neslini devam ettiren tek sosyal varlık olması
   5. Evrendeki bütün maddî varlıkların isimlerini doğuştan bilmesi ve ezberlemesi
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. Kur'an-ı Kerim'e göre insan sadece maddî bir varlık (toprak) olmayıp, Yüce Allah'ın ruh üflemesiyle can kazanmıştır.
   2. İnsanı diğer varlıklardan üstün kılan en temel özellikler akıl, irade ve ruh gibi manevî ve zihnî yeteneklerle donatılmış olmasıdır.
   3. Seçenekler incelendiğinde bu duruma tam olarak uyan seçenek B şıkkıdır.

4. İnsanın yaratılış özellikleriyle ilgili olarak metinlerde, onun hem yüksek erdemlere ulaşabilecek potansiyele sahip olduğu hem de nefsinin kötü isteklerine uyarak yanlış yollara sapabileceği belirtilmiştir. Bu durum, Yüce Allah'ın insanı yaratırken ona hangi temel özgürlük ve imtihan alanını verdiğini gösterir?

   1. İnsanın tamamen mekanik bir robot gibi programlandığını ve iradesinin olmadığını
   2. Kötülük yapma potansiyelinin tamamen ortadan kaldırıldığını
   3. Dünyada asla hata yapmayacak kusursuz bir meleki tabiatta yaratıldığını
   4. Doğruyu ve yanlışı ayırt edebilme, tercih yapabilme (irade ve sorumluluk) özelliğine sahip olduğunu
   5. Sadece toplumsal baskılarla hareket eden iradesiz bir varlık olduğunu
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Metinde insanın hem yüksek erdemlere ulaşma potansiyeli hem de yanlış yollara sapabilme ihtimali olduğundan bahsedilmektedir.
   2. Bu durum, insanın irade sahibi bir varlık olduğunu ve tercihlerinden dolayı sorumlu tutulduğunu gösterir.
   3. Seçenekler incelendiğinde, bu durumu en doğru açıklayan ifade D seçeneğidir.

5. Kur'an-ı Kerim'de yer alan 'Ben cinleri ve insanları, ancak bana kulluk etsinler diye yarattım.' (Zâriyât suresi, 56. ayet) ayeti insanın yaratılış amacını açıklar. Bu amaca ulaşmanın ilk adımı olan, insanın derin düşünme yoluyla Yüce Allah'ı tanıması ve bilmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

   1. Fıtrat
   2. Hamt
   3. Tövbe
   4. Marifet
   5. Mükellef
   Cevap ve çözüm

   Cevap: D)

   1. Zâriyât suresi 56. ayette insanın ve cinlerin Allah'a kulluk etmesi için yaratıldığı belirtilir.
   2. Kulluğun ilk adımı Allah'ı tanımaktır; derin düşünme yoluyla Allah'ı tanıma ve bilmeyi ifade eden kavram marifettir.
   3. Fıtrat doğuştan gelen yetenek, hamt övgü, tövbe pişmanlıkla Allah'a dönüş, mükellef ise dinen sorumlu kişidir.
   4. Doğru seçenek D'dir.

6. Kur'an-ı Kerim'de geçen 'Hani Rabbin meleklere, 'Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım.' demişti...' (Bakara suresi, 30. ayet) ayetindeki 'halife' kavramı, insanın dünyadaki rolü ve konumu açısından neyi ifade etmektedir?

   1. İnsanın yeryüzünü imar etmek, adaleti tesis etmek ve ilahi iradeyi hayata geçirmekle görevlendirilmiş sorumlu bir varlık olduğunu
   2. İnsanın dünyada sınırsız ve denetlenemez bir yıkım yetkisine sahip olduğunu
   3. İnsanın meleklerden üstün olmak için hiçbir çaba sarf etmesine gerek olmadığını
   4. Yeryüzünün yönetimi konusunda meleklerin hiçbir sorumluluğunun kalmadığını
   5. İnsanın sadece kendi çıkarları doğrultusunda doğayı sömürmesi gerektiğini
   Cevap ve çözüm

   Cevap: A)

   1. Bakara suresi 30. ayette geçen 'halife' kavramı sözlükte 'birinin arkasından gelen, yerini alan, temsil eden' anlamlarına gelir.
   2. Dini terminolojide ise insanın yeryüzünde Allah'ın iradesini hayata geçirmek, adaleti tesis etmek ve yeryüzünü imar etmekle görevli kılınmış sorumlu varlık olduğunu ifade eder.
   3. Seçenekler incelendiğinde, bu tanıma ve açıklamaya tam olarak uyan seçenek A şıkkıdır.

7. Kur'an-ı Kerim'de 'Ant olsun biz insanoğluna şan, şeref ve nimetler verdik; onları karada ve denizde taşıdık, kendilerine güzel güzel rızıklar verdik ve onları yarattıklarımızın çoğundan üstün kıldık.' (İsrâ suresi, 70. ayet) buyrulmaktadır. Bu ayet ve metindeki açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, insana verilen bu üstün konumun gerekçeleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

   1. Akletme ve mantıklı çıkarımlar yapabilme yeteneği
   2. Evrendeki tüm fiziksel yasalara yön verme ve doğa olaylarını durdurabilme yetkisi
   3. Şehirler, medeniyetler kurabilme ve yeryüzünü imar edebilme kapasitesi
   4. Tercihte bulunabilme (irade) ve ahlaki değerlere göre davranabilme gücü
   5. Şan, şeref, nimetler ve çeşitli rızıklarla donatılmış olması
   Cevap ve çözüm

   Cevap: B)

   1. İsrâ suresi 70. ayette ve İslam inancında insana akıl, irade, medeniyet kurma ve nimetler verilmesi gibi üstünlükler atfedilir.
   2. Ancak insanın 'evrendeki tüm fiziksel yasalara yön verme ve doğa olaylarını durdurabilme yetkisi' bulunmamaktadır; bu güç yalnızca Yüce Allah'a mahsustur.
   3. Bu nedenle B seçeneği gerekçeler arasında yer almaz.

8. İslam inancına göre insan, başıboş yaratılmamış; dünyaya imtihan için gönderilmiş ve birtakım sorumluluklarla yükümlü kılınmıştır. Aşağıdakilerden hangisi insanın bu sorumluluk bilinciyle hareket ederken kaçınması gereken veya metne göre yanlış bir tutum olarak değerlendirilir?

   1. Dünya hayatının geçici bir imtihan olduğunu bilerek nimetlere şükretmek ve sıkıntılara sabretmek
   2. Yaratılış amacına uygun olarak Yüce Allah'a kulluk etmek ve salih ameller işlemek
   3. Kendi iradesiyle yaptığı seçimlerin ve eylemlerin sonuçlarından sorumlu olduğunu bilerek bilinçli davranmak
   4. Sosyal ilişkiler sayesinde çevresindeki diğer insanlara saygı duymak ve haklarına riayet etmek
   5. Emaneti gökler, yerler ve dağlar çekinirken insanın yüklenmesinin sadece fiziksel güç gerektirdiğini düşünmek
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. İslam inancında insanın yüklenmiş olduğu emanet (sorumluluk) büyük bir irade ve bilinç gerektirir.
   2. E seçeneğinde emanetin sadece fiziksel güç gerektirdiği söylenmiştir ki bu irade, akıl ve sorumluluk bilinciyle bağdaşmaz, aksine yanlıştır.
   3. Dolayısıyla metne göre yanlış tutum E şıkkındadır.

9. Hz. Âdem'in yaratılışı anlatılırken Allah'ın ona bütün varlıkların isimlerini öğrettiği, meleklerin ise 'Seni bütün eksikliklerden uzak tutarız. Senin bize öğrettiklerinden başka bizim hiçbir bilgimiz yoktur.' dedikleri bildirilmektedir. Bu kıssanın ve olayın insana kazandırdığı en temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

   1. İnsanın doğuştan evrendeki her şeyi eksiksiz ve ayrıntılı bilmesi
   2. İsimler öğretilerek insanın irade sahibi olma özelliğinin tamamen elinden alınması
   3. Meleklerin insandan üstün olduğunu kabul ederek bilgiye sadece vahiy yoluyla ulaşması
   4. İnsanın dünyadaki diğer canlılar üzerinde hiçbir çaba sarf etmeden mutlak egemenlik kurması
   5. İnsanın öğrenebilen, bilgi üretebilen ve bu sayede meleklerden farklı bir konuma sahip olan bir varlık olması
   Cevap ve çözüm

   Cevap: E)

   1. Hz. Âdem'e isimlerin öğretilmesi kıssası, insanın öğrenme, kavrama ve bilgi üretme kapasitesine sahip olduğunu gösterir.
   2. Bu özellik onu meleklerden farklı kılarak yeryüzünde halife olmasını sağlamıştır.
   3. Bu doğrultuda en temel özellik E seçeneğinde verilmiştir.

10. Yüce Allah'ın 'O, sudan bir insan yaratıp ondan soy sop ve hısımlık meydana getirendir.' (Furkan suresi, 54. ayet) ayeti insanın hangi temel toplumsal ve yaratılışsal özelliğine dikkat çekmektedir?

    1. Sosyal ilişkiler geliştiren, akrabalık ve hısımlık bağları kurarak topluluklar oluşturan bir varlık olduğuna
    2. Yalnızca bireysel ibadetlerle yükümlü olup toplumsal hayattan kaçınması gerektiğine
    3. Soy sop bilincinin insanı diğer canlılardan üstün kılan tek ölçüt olduğuna
    4. Toplum kurallarının ilahi vahiy olmaksızın sadece akılla mükemmel şekilde belirleneceğine
    5. İnsanın dünyada tamamen izole bir yaşam sürmesi için yaratıldığına
    Cevap ve çözüm

    Cevap: A)

    1. Furkan suresi 54. ayette sudan yaratılan insanın soy sop ve hısımlık meydana getirdiği ifade edilmektedir.
    2. Bu durum insanın sosyal bir varlık olduğuna, akrabalık ve aile bağları kurduğuna işaret eder.
    3. Doğru açıklama A seçeneğinde yer almaktadır.